Poikiloderma van Civatte: rood-bruine huidverandering hals

Poikiloderma van Civatte is een chronische, goedaardige huidaandoening, die zich manifesteert op zonbeschenen huidgedeelten als de hals, soms doorlopend over de kaakranden naar de wangen, en op het coeur (borst). De roodbruine huidafwijkingen worden veroorzaakt door een pigmentstoornis in combinatie met verouderingsverschijnselen en schade aan de huidstructuren, als gevolg van bovenmatige blootstelling aan de zon. De aandoening kan onder meer behandeld worden met lasertherapie.

Poikiloderma van Civatte

• Wat is poikiloderma van Civatte?
• Symptomen poikiloderma van Civatte
• Oorzaak poikiloderma van Civatte
• Diagnose en behandeling

Wat is poikiloderma van Civatte?

Poikiloderma van Civatte is een chronische, goedaardige huidaandoening, die zich manifesteert op zonbeschenen huidgedeelten en wordt veroorzaakt door een pigmentstoornis in combinatie met verouderingsverschijnselen en schade aan de huidstructuren als gevolg van bovenmatige blootstelling aan de zon. Deze veel voorkomende verandering van de huid in de hals en de voorzijde van de borst (het zogeheten coeur gebied), komt vooral voor bij vrouwen van 40 jaar en ouder met een blanke huidskleur.

Poikiloderma van Civatte staat ook wel bekend als:

• erythrosis interfollicularis colli;
• erythromelanosis interfollicularis colli; en
• zonnehals.

In 1923 is deze aandoening voor het eerst beschreven door de arts Civatte.

Symptomen poikiloderma van Civatte

Bij poikiloderma van Civatte is er sprake van een roodbruine huidverkleuring in de hals, soms doorlopend over de kaakranden naar de wangen, en op het coeur (borst). Deze afwijkingen treden vaak symmetrisch op. Het gebiedje van de hals onder de kin is niet aangedaan, omdat op deze plek geen zonlicht komt. De roodbruine vlekken met daarin verwijde vaatjes (teleangiëctasieën) en gebiedjes waarbij de huid dunner is (atrofie), hebben een vrij scherpe en grillige begrenzing met de omringende, normale huid. Het erytheem of de roodheid - die volledig wegdrukbaar is - is gelegen tussen de haarzakjesopeningen, de zogeheten haarfollikels. Wanneer druk op de huid wordt uitgeoefend, is meestal een lichte bruine hyperpigmentatie zichtbaar, die vaak ook al zichtbaar is zonder dat het bloed uit de vaatjes hoeft te worden weggedrukt.

Oorzaak poikiloderma van Civatte

Vermoedelijk ontstaat de aandoening door een combinatie van factoren:

• overmatige en langdurige blootstelling aan de zon, waardoor schade aan de huid ontstaat;
• hormonale factoren (vrouwen in de overgang); en
• verouderingsverschijnselen.

Chronische blootstelling aan zonlicht lijkt de belangrijkste oorzakelijke factor. Dit wordt ondersteund doordat de afwijkingen alleen voorkomen op de zonblootgestelde huidgebieden en dat het 'schaduwplekje' onder de kin niet meedoet aan de huidafwijking. Bovendien laat de huid onder de microscoop tekenen van zonneschade zien. Mogelijk dat hormonale factoren bij vrouwen in de overgang een rol spelen. Dit verklaart dat de meeste patiënten vrouwen van middelbare leeftijd zijn. Genetische aanleg speelt wellicht ook een rol​​.

Diagnose en behandeling

De diagnose wordt normaal gesproken op het oog gesteld.

Verdere schade van de huid door UV-straling kan men verminderen door het nemen van preventieve maatregelen:

• de zon zo veel mogelijk mijden;
• het gebruiken van anti-zonnebrandmiddelen met een hoge beschermingsfactor (niet bedoeld om langer in de zon te vertoeven!);
• het dragen van beschermende kleding en hoofddeksel.

Behandeling van de aandoening kan bestaan uit:

• Behandeling met laser (pulsed dye laser); of
• door toepassing van IPL (Intense Pulsed Light) methode, in de volksmond ook wel bekend als de 'flitslicht-methode'.

Na het weglaseren van de roodheid kan evenwel de hyperpigmentatie achterblijven.

Behandeling kan ook bestaan door camouflage via een erkende huidtherapeute, die een dekkende, watervaste crème kan samenstellen die precies aansluit bij de eigen huidskleur.

Klik hier voor een artikelenreeks over pigmentvlekken: sproeten, moedervlekken, zwangerschapsmasker, ouderdomsvlekken, enz.

Lees verder

• Huidaandoeningen A-Z: jeuk, pijn, bruine & rode vlekken huid
• Huiduitslag: rode vlekken huid baby, kind, volwassene & jeuk
• Jeukende huid of jeuk aan de huid: plaatselijk, hele lichaam
• Zonneallergie: symptomen, voorkomen, behandeling, medicijnen
• Pityriasis versicolor, zomergist: symptomen en behandeling