InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Gezwollen voeten en dikke enkels: oorzaak & behandeling

Gezwollen voeten en dikke enkels: oorzaak & behandeling

Gezwollen voeten en dikke enkels: oorzaak & behandeling Gezwollen voeten en enkels komen vaak voor, vooral als iemand veel moet staan of lopen. Meestal is het geen reden tot bezorgdheid. Maar voeten en enkels die gezwollen blijven of gepaard gaan met andere symptomen, kunnen wijzen op een ernstiger gezondheidsprobleem. Zo kunnen problemen met de huid, de bloedvaten, de zenuwen, spieren, gewrichten en botten allemaal leiden tot klachten. Bekend zijn gezwollen voeten nadat je bijvoorbeeld lange tijd hebt gestaan of in dezelfde houding hebt gezeten, maar ook warmte oefent een kwalijke invloed uit. Gezwollen voeten door warmte is een veelvoorkomende klacht. Dit artikel bespreekt enkele veel voorkomende oorzaken van dikke voeten en enkels.

Gezwollen voeten en enkels


Zwangerschap

Het blijkt dat ongeveer de helft van de vrouwen aan het eind van de zwangerschap last krijgt van vochtophopingen (oedeem) in de enkels en voeten. Dit kan ook plaatsvinden in de vingers, polsen, het gezicht en andere lichaamsdelen. Vooral vrouwen van 35 jaar of ouder hebben vaak extra last van opgezwollen enkels en vochtophopingen tijdens de zwangerschap. In deze periode werkt het filtersysteem van de nieren minder goed, waardoor overtollig vocht minder snel wordt afgevoerd. Gezwollen voeten en enkels is derhalve een normaal verschijnsel tijdens de zwangerschap. Na de bevalling zal het vocht in een paar weken weer verdwijnen. Goed blijven drinken en blijven bewegen is belangrijk. Beweging zorgt namelijk voor een betere doorbloeding.

Plotselinge of overmatige gezwollen voeten, enkels en handen tijdens de zwangerschap kunnen ook een teken zijn van pre-eclampsie, ook wel zwangerschapshypertensie, zwangerschapsvergiftiging of toxicose genoemd. Dit is een ernstige aandoening waarbij er een combinatie optreedt van hoge bloeddruk en overmatig vocht vasthouden en/of eiwitverlies in de urine. Dit kom bij ongeveer vijf à tien van de honderd zwangerschappen voor en dan met name in de tweede helft van de zwangerschap.

Aanvankelijk hoeven er bij pre-eclampsie geen klachten op te treden. Vaak ontstaan de klachten geleidelijk, maar soms ook plotseling. Als gezwollen voeten, enkels en handen, gepaard gaat met andere symptomen als hoofdpijn, een gezichtsstoornis (bijvoorbeld wazig zien en lichtflitsen), pijn in de bovenbuik, misselijkheid en braken, neem dan onmiddellijk contact op met de verloskundige of huisarts.

Gezwollen voeten en enkels tijdens de zwangerschap kunnen het beste tegengegaan worden door in beweging te blijven. Het is belangrijk om de bloedsomloop goed op gang te houden. Het dragen van steunkousen tijdens de zwangerschap is ook een optie. Door de druk die ze uitoefenen verbeteren steunkousen de pompfunctie in het been en daarmee de doorbloeding. Wat ook helpt tegen opgezwollen enkels, is het zoveel mogelijk de benen omhoog houden. Een massage kan ook uitkomst bieden.

Klik hier voor een special over zwangerschap.

Voet- of enkelblessure

Een blessure aan de voet of enkel kan leiden tot een flinke zwelling. De meest voorkomende blessure is een verstuikte enkel, die optreedt wanneer de enkel van de voet plotseling naar binnen klapt, waarbij structuren in en rond de enkel beschadigd raken. Er wordt vaak onderscheid gemaakt tussen een verzwikking en een verstuiking. Een verzwikking een lichte verstuiking, waarbij de enkelband is opgerekt maar niet is ingescheurd. Er ontstaat daarom geen bloeding, maar er kan wel een geringe zwelling ontstaan rond de buitenenkel. Dit neemt na een paar dagen af. Ook zal de pijn allengs verminderen.

Bij een verstuiking is de enkelband geheel of gedeeltelijk ingescheurd waarbij ook enkele bloedvaten zijn beschadigd, met als gevolg dat er een bloeduitstorting rond de enkel ontstaat. In de dagen na het ongeval zal de zwelling zich verspreiden over de voet en de zwelling kan als gevolg van het zich verspreidende bloed verkleuren van paars tot groen en geel.

Wanneer iemand direct na het voorval zijn enkel niet kan belasten, moet hij/zij meteen een arts raadplegen om te laten bekijken of de enkel gebroken is. Als de enkel wel belast kan worden, dan kan de enkel gekoeld worden met koud water of ijs. Maar leg daarbij geen ijs of icepacks direct op de huid. Leg de voet omhoog en zwachtel de enkel zo nodig in met een niet-elastische zwachtel. Zijn de klachten na een paar dagen niet duidelijk afgenomen, raadpleeg dan de huisarts.

Lymfoedeem

Lymfoedeem is een abnormale ophoping van eiwitten en lymfatisch vocht in het lichaamsweefsel, als gevolg van een gestoord
evenwicht tussen aan- en afvoer van vocht. Hierdoor kunnen de volgende klachten ontstaan:
  • zwelling;
  • vermoeid en zwaar gevoel;
  • pijn;
  • beperkingen in de beweging en in het dagelijks functioneren;
  • huidafwijkingen; en
  • infecties.

Er worden twee soorten lymfoedeem onderscheiden:
  • primair lymfoedeem, ofwel aangeboren lymfoedeem; en
  • secundair lymfoedeem, ofwel verworven lymfoedeem.

Secundair lymfoedeem ontstaat door een beschadiging van het lymfsysteem, bijvoorbeeld als gevolg van infecties zoals
wondroos (erysipelas of wondroos wordt thans beschouwd als een specifieke vorm van cellulitis), bij langdurig bestaande spataders, na doorgemaakte trombose (trombose betekent dat er in een bloedvat een bloedstolsel ontstaat, welke geleidelijk groter kan worden en het bloedvat kan afsluiten wat gevolgen heeft voor de bloedstroom), na een behandeling voor kanker (waarbij lymfklieren in de lies of buik zijn weggenomen of bestraald), enz.

Voor de behandeling van lymfoedeem zijn er diverse mogelijkheden beschikbaar, zoals compressietherapie, manuele lymfdrainage, fysiotherapie en podotherapie. Voorts is blijven beweging onontbeerlijk.

Veneuze insufficiëntie

Zwelling van de enkels en voeten is vaak een vroeg symptoom van veneuze insufficiëntie, een aandoening waarbij de aders hun taak om het bloed terug naar het hart te transporteren niet meer naar behoren kunnen uitvoeren. Dit wordt veroorzaakt door beschadiging van de vaatkleppen, veelal na een trombose of een zwak bindweefsel rond de beenaders. Symptomen van veneuze insufficiëntie zijn onder meer oedeem, zichtbare spataderen, een zwaar, loom en vermoeid gevoel in de benen (na langere tijd staan), nachtelijke krampen, een gespannen gevoel in het been of zelfs heftige pijn die optreedt na enige tijd lopen, een bruinachtige verkleuring van de huid, rode plekken (gelijkend op wondroos) en kleine witte vlekjes op de huid. Iemand die deze symptomen herkent, moet zijn/haar huisarts raadplegen.

Cellulitis

Zwelling in de voeten en enkels kan het gevolg zijn van cellulitis, een diepe huidinfectie die wordt veroorzaakt door een bacterie. Het kan zowel bij kinderen als volwassenen optreden. Deze bacterie kan de huid besmetten via het bloed of door een open wond, als gevolg van een snee, insectenbeet, dierenbeet of krabwond. Mensen met diabetes of een slechte bloedcirculatie, hebben meer kans om cellulitis te ontwikkelen. Bij cellulitis ontwikkelt de persoon een rode plek op de huid die groter kan worden. Dit kan gepaard gaan met koorts en een algeheel gevoel van malaise. Ga bij vermoeden van cellulitis direct naar de huisarts. Waarschijnlijk volgt een antibioticakuur als de diagnose bevestigd wordt.

Trombose

Een diepe veneuze trombose (DVT) is de aanwezigheid van een bloedstolsel in één van de aderen. Door een bloedstolsel in één van de diepe afvoerende aderen in de been, raakt de afvoer verstopt en het been overvuld. Dit geeft aanleiding tot zwelling, roodheid en pijn. Raadpleeg bij deze symptomen de huisarts.

DVT kan door verschillende factoren worden veroorzaakt en vaak is het een combinatie. Enkele voorbeelden:
  • Verminderde beweging door het maken van een lange reis waarbij men niet veel kan bewegen.
  • Bedrust tijdens zwangerschap en kraambed.
  • Overgewicht of obesitas.
  • Erfelijke aanleg.
  • Gebruik van bepaalde medicijnen.
  • Bedlegerigheid.
  • Een zware operatie achter de rug in de afgelopen vier weken.
  • Been in het gips vanwege een verwonding.

Het is te allen tijde belangrijk om goed te bewegen, teneinde de afvoer van overmatig vocht uit het been te bevorderen.

Nier-, lever- en hartaandoeningen

Een verminderde pompfunctie van het hart (hartfalen), alsook leveraandoeningen en nieraandoeningen kunnen oedeem veroorzaken. Wanneer de rechterhelft van het hart niet voldoende pompkracht heeft om het bloed naar de longen te pompen, zal ook het lichaamsvocht minder goed via het stelsel van aders worden afgevoerd. Bij een hartziekte zakt het vocht door de zwaartekracht meestal in de enkels, die vaak opzwellen in de avond. Bij toenemende vochtophoping kunnen ook de benen opzwellen.

Een nierziekte kan ook leiden tot gezwollen voeten en enkels. Wanneer de nieren niet goed functioneren, kan vocht ophopen in het lichaam. Leverziekten kunnen invloed hebben op de albumineproductie in de lever. Albumine is een eiwit dat vocht kan vasthouden in de bloedbaan en door een laag albuminegehalte treedt gemakkelijker vocht uit de bloedbaan.

Als de zwelling gepaard gaat met andere symptomen, zoals vermoeidheid, verlies van eetlust en gewichtstoename, schakel dan meteen medische hulp in.

Medicatie

Sommige geneesmiddelen veroorzaken zwelling in de voeten en/of enkels als mogelijke bijwerking. De meest bekende zijn calciumantagonisten en steroïden. Wanneer men deze bijwerking vermoedt bij het gebruik van medicijnen, moet de huisarts worden geraadpleegd om de situatie te beoordelen.

Gezwollen voeten door warmte

Bekend is het verschijnsel van vochtophoping in je voeten en enkels door de warmte of na een lange vliegreis. Je voeten worden dan dikker en voelen strak aan. Dat komt omdat je lichaam de warmte niet goed kwijt kan doordat het bloed in de bloedvaten stagneert. Meestal is dat de volgende dag weer over. Warmte doet de bloedvaten uitzetten waardoor nog meer bloed wordt aangevoerd, terwijl het anderzijds minder vlot wordt weggevoerd. Het gevolg is dat de druk op de aders stijgt, waardoor vocht door de wand van de kleine bloedvaten wordt geperst en er in de omliggende weefsels vochtophoping ontstaat. Wanneer je met een vinger krachtig op zon gezwollen plek drukt, duw je het vocht weg. Je ziet dat er een putje is ontstaan dat slechts langzaam verdwijnt wanneer het vocht zich herverdeelt. Vrouwen zijn over het algemeen gevoeliger voor dit verschijnsel en ook mensen met overgewicht of spataders krijgen sneller met gezwollen voeten te kampen.

Lees verder

© 2011 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Wat te doen tegen gezwollen voeten? Tips voor lange reizenWat te doen tegen gezwollen voeten? Tips voor lange reizenAls je op vakantie gaat en je maakt een lange auto- of vliegreis, dan kan het zijn dat je last krijgt van gezwollen voet…
Natuurlijke middelen tegen opgezette voeten en spataderenNatuurlijke middelen tegen opgezette voeten en spataderenDe natuur biedt tegen ongemakken als ongezette voeten en benen middelen die alleen maar even verwerkt hoeven te worden t…
Natuurlijk mooi met RozemarijnNatuurlijk mooi met RozemarijnRozemarijn is een kruid dat de spijsvertering en bloeddoorstroming bevordert. Daarnaast is het kruid stimulerend, opwekk…
Wat kun je doen tegen vermoeide, dikke en pijnlijke benen?Wat kun je doen tegen vermoeide, dikke en pijnlijke benen?Vooral oudere mensen hebben regelmatig last van dikke, pijnlijke en vermoeide benen. De meeste klachten hangen samen met…
Bilspieren: train ze met deze oefeningenBilspieren: train ze met deze oefeningenJe bilspieren zijn ook belangrijk om mee te nemen in je workout. Helaas trekken de "krachten" van de natuur ze naar bene…
Bronnen en referenties
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Hans Koch & Peter van Druenen: Diagnosewijzer - 200 aandoeningen - symptomen, diagnose, behandeling, Uitgeverij Terra Lannoo b.v., Arnhem, 2009.
  • Knut Schroeder: Thuisdokter voor dummies, Person Education Benelux, 2011.

Reageer op het artikel "Gezwollen voeten en dikke enkels: oorzaak & behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Youri, 05-10-2013 09:44 #10
Ik ben in darwin, australie aan het werk en kreeg 2 weken geleden een voetschimmel en tevens rode plekken met puisten in het midden. Ben hiervoor naar de arts geweest en kreeg een antibiotaca kuur van 2 weken. De kramp, plekken en puisten verdwenen op mn rechter been, maar nu is sinds 3 dagen geleden mijn linkerbeen begonnen en, zie ik langzaam weer puistjes op mn rechterbeen komen. Is dit iers om me druk over te maken? Loop ook (weer) redelijk mank van de pijn in mn linkerbeen.

Willem Ten Haaf, 03-10-2013 11:23 #9
Ik heb na een beenbreuk in 1972, altijd een dik onderbeen. Er zit veel vocht in. Ik heb hier al medicijnen voor gehad, maar deze hebben niet geholpen. Ik heb een kous gedragen, maar ook geen succes. Ik sport veel. Wie weet raad?

Vriendelijke groet,
Willem

Maaike Hendriks, 20-07-2013 22:42 #8
Ik heb sinds 3 weken pijnlijke gezwollen voeten. Met pijnlijke warme rode vlek die zich verplaatst over de voet. De rode vlek wordt dan steeds pijnlijker en na een paar dagen zakt het af en dan gaat het op een andere plek weer opnieuw beginnen. Het is stijf en pijnlijk door o.a. de vochtophoping. Niets is in het bloed of op de foto terug te vinden.
De artsen staan voor een raadsel. Wie herkent dit?

Rwillemse, 08-07-2013 21:03 #7
Ik heb dikke enkels en boven op de voet is het ook dik mijn rechter voet ligt een lijk wel een waterbedje ik heb geen pijn er aan wat kan ik hier aan doen heb plastabletten gehad en na een lange periode moet ik stoppen.

Sewratan Dinesh, 17-06-2013 20:39 #6
De persoon die last ervan heeft is geen suikerpatient en heeft geen enkel ziekte. wat is dan de oorzaak daarvan? Reactie infoteur, 19-06-2013
Ik adviseer deze persoon om naar zijn/haar huisarts te gaan. Deze kan bekijken wat er aan de hand is en een diagnose stellen (of doorverwijzen voor verder onderzoek).

D. Meijer, 02-06-2013 19:41 #5
Mijn vrouw heeft last van dikke voeten en heeft een nier die vervangen is. Wat kan de oorzaak zijn dat ze dikke gezwollen voeten krijgt? De nierfunctie is goed.

Joke Brekelmans, 07-04-2013 14:14 #4
Ik heb heel dikke voeten door Hartfalen en verminderde nierfunctie.mijn benen zijn nu ingezwachteld, maar ik heb ineens veel meer last van mijn hart. Is inzwachtelen in dit geval wel goed.

Jeroen Hettinga, 18-03-2013 17:37 #3
In hoeverre heeft vochtophoping met diabetes te maken?
mvg Reactie infoteur, 18-03-2013
Bij suikerziekte kunnen veel te hoge suikerspiegels in het bloed voorkomen, wat de water- en zouthuishouding van het lichaam kan ontregelen. Dit kan oedeem of vochtophoping veroorzaken op plaatsen waar de huid gemakkelijk meegeeft, zoals het scrotum, de ogen en de bovenkant van de handen en voeten. Diabetisch oedeem is op deze plaatsen het eerste merkbaar. 's Nachts is het lymfestelsel traag; het lymfesysteem zorgt onder meer voor de afvoer van een teveel aan vocht en het vervoer van afvalstoffen uit het weefsel. Maar door activiteiten overdag vermindert het oedeem. Ook kan adequate medicamenteuze behandeling van de suikerziekte ertoe bijdragen dat het oedeem volledig verdwijnt.

Cynthia Sewkaransing, 29-01-2013 06:22 #2
Ik ben bijkans al 2 jaren terug geopereerd en sindsdien heb ik last van opgezette en pijnlijke enkels en soms ook mijn hele voet. Wat moet ik doen, een internist/ fysiotherapeut of orthopeut consulteren? Reactie infoteur, 16-02-2013
U kunt dit het beste eerst laten beoordelen door uw huisarts, die u kan verwijzen naar de juiste zorgverlener.

Karel van den Bergh, 28-01-2013 10:50 #1
Wat me verbaasd is dat er nergens sprake is van onweerstaanbare jeuk die gelijktijdig optreedt bij de zwelling van voeten en enkels. Die is soms zo ondraaglijk dat de huid open gekrabt wordt wat weer wonden veroorzaakt. Wat is daarvan de oorzaak?
Vriendelijke groeten,
Karel Van den Bergh

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Voetproblemen
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!