Denque is een ernstige virusziekte

In Nederland zijn er steeds meer mensen die verre reizen maken. Nu zien we dat ziektes die voorheen bij ons onbekend waren steeds vaker ook hier bekend raken. Zo is het ook met Denque ofwel knokkelkoorts. Hoe ernstig is deze ziekte en wat kunnen we doen om ons te beschermen.

Wat is Denque

In 1780 werd Denque voor het eerst beschreven maar pas in 1906 werd aangetoond dat de ziekte wordt overgebracht door muggen. Sedert 1954 heeft men het denque hemorragische koorts syndroom beschreven. Denque wordt ook wel knokkelkoorts genoemd en is een ernstige ziekte die gepaard gaat met ernstige gewrichtspijnen. De veroorzaker is een speciale mug de Aedes aegypti ofwel de denquemug. Ook is er de Aedes albopictus en dit is de tijgermug. Ook deze mug met zwart wit gestreepte pootjes kan Denque overbrengen. De mug brengt het virus over als ze je steken via het speeksel van de mug. Het ingewikkelde is dat er vier soorten virussen bekend zijn van het genus flavivirus. Als je besmet bent geraakt met één van deze virussen dan ben je wel voor je leven lang immuum tegen deze ene variant. Toch kun je dan nog besmet raken met een van de andere drie varianten en het is zelfs algemeen bekend dat de infectie dan nog ernstiger kan worden. Het lichaam heeft inmiddels al antistoffen aangemaakt tegen het virus en het afweersysteem zal heftiger gaan reageren bij een volgende besmetting met een van de andere virussen. We kunnen drie soorten Denque onderscheiden:

• klassieke Denque
• Denque-hemorragische koorts
• Denqueshocksyndroom

Vooral voor jonge kinderen kan Denque gevaarlijk zijn. Het Denqueshocksyndroom kan zelfs de dood ten gevolge hebben.

Wat zijn de symptomen van Denque

Wees altijd alert op een infectie met Denque wanneer je in een gebied bent of recent bent geweest waar Denque voor komt. De symptomen zijn dat er plotseling hele hoge koorts optreedt waarbij de patiënt zich heel ziek voelt. De koorts gaat gepaard met zware hoofdpijn en pijn in de gewrichten en spieren. Er kan uitslag ontstaan die meestal een begin zal hebben op de onderbenen maar dit is niet altijd het geval. Deze uitslag gaat verder op de romp, ledematen en het gezicht. Als je gaat herstellen ontstaan schilfers op de huid. Ook kan er sprake zijn van een maagdarmontsteking waarbij men gaat overgeven /en of diarree krijgt. Hoesten, misselijkheid en keelpijn zijn eveneens symptomen. Soms wordt gedacht dat er slechts sprake is van een griep of een andere infectieziekte. Zo lang men koorts heeft is de ziekte besmettelijk. Daarom wordt Denque ook gemakkelijk meegebracht uit tropische landen. Men heeft niet direct in de gaten dat er sprake is van Denque en kan dus andere mensen besmetten. De incubatietijd van Denque is kort en duurt slechts 6 of 7 dagen. De hoeveelheid bloedplaatjes blijven langzaam dalen en als de koorts gaat verminderen dan zullen de huidafwijkingen meestal optreden. In heel ernstige gevallen kan er sprake zijn van het Denque shocksyndroom.

Hoe verloopt de behandeling

Er bestaat geen vaccin tegen Denque en er zijn ook geen afdoende medicijnen. Daarom kan men alleen de symptomen bestrijden met koortswerende middelen. Men mag wel paracetamol gebruiken maar geen ascal of apsirine. Veel en regelmatig drinken is noodzakelijk en als de patiënt daar niet toe in staat is dan dient vocht toegediend te worden via een infuus.

Wat kunnen we doen om Denque te voorkomen

Het kan niet vaak genoeg vermeld worden dat men altijd op stap moet gaan met een goed anti-muggenmiddel met DEET en dat men zoveel mogelijk kleding moet dragen die het lichaam beschermt. Vanzelfsprekend is het noodzakelijk om te slapen onder een klamboe in landen waar muggen actief zijn. De Denquemug en de tijgermug steken niet alleen 's nachts maar ook overdag.
Bij het binnenkomen van veel landen in Zuid Amerika staan op de luchthavens inmiddels waarschuwingsborden. Er wordt aangeraden om voorzichtig te zijn bij stilstaand water maar ook bij het werken in de grond. Men kan de kleine eitjes onder de nagels krijgen. Zo is het bekend dat Denque eens is overgebracht toen autobanden vervoerd werden waar nog een laagje water in stond. De muggen kwamen tot ontwikkeling en plotseling was een een nieuw besmettingsgebied ontstaan. Bij zware regenval is de kans op een epidemie groot in gebieden waar genoemde muggen voorkomen

Waar komt Denque veelvuldig voor

De gebieden waar Denque voor komt zijn te vergelijken met de gebieden waar ook de malariamug nog steeds slachtoffers maakt. In 2008 is er in Brazilië een grote uitbraak van Denque geweest waarbij meer dan 55000 mensen besmet raakten en 67 mensen zijn gestorven. In Bolivia waren in 2011 in totaal 7398 mensen besmet met Denque. In Sri Lanka zijn in hetzelfde jaar 26.130 mensen besmet geraakt. Maar ook in Pakistan. de Philippijnen, de Bahama's komt de ziekte regelmatig voor. Maar ook in het Caribisch gebied kan men de ziekte krijgen.

Denque in Nederland

Als gevolg van het internationaal verkeer en omdat de muggen steeds minder goed bestreden kunnen worden is de kans groot dat ook in Nederland deze ziekte vaker zal gaan voorkomen. Op dit moment worden gemiddeld twintig gevallen per jaar geregistreerd. Echter het aantal mensen wat een Denque besmetting heeft gekregen is vele male groter omdat men de ziekte meestal al op reis krijgt en er dus weinig getest wordt in de Nederlandse laboratoria.

Waar test men in Nederland

Bij de Erasmus Universiteit, het Dijkzigt, het RIVM en het AMC kan men terecht bij het Centrum voor Arbovirussen en Haemorragische koorts virussen. Daarnaast is er het Virologisch laboratorium van het Zuiderzee ziekenhuis.

Kennis van de symptomen van deze ziekte zal ertoe leiden dat men sneller alert is wanneer er een besmetting is opgelopen.