Brandend maagzuur, zuurbranden: tips, oorzaak & zwangerschap

Bij reflux stroomt de inhoud van de maag terug in de slokdarm. Dit kan het slijmvlies in de slokdarm beschadigen en een ontsteking veroorzaken. Dit gaat gepaard met brandende pijn achter het borstbeen. Dit fenomeen kennen staat bekend als 'brandend maagzuur'. Als deze situatie frequent voorkomt, kan de irritatie in de slokdarm overgaan in littekenvorming waardoor er blijvende slikproblemen ontstaan.

Brandend maagzuur

• Wat is brandend maagzuur?
• Wat zijn de symptomen en klachten van brandend maagzuur?
• Wat veroorzaakt brandend maagzuur?
• Wat kan iemand zelf doen om brandend maagzuur te verminderen?

Wat is brandend maagzuur?

Brandend maagzuur is het omhoogkomen van maagzuur in de slokdarm, waar het irritatie en een brandende pijn veroorzaakt. Normaliter sluiten de middenrifspieren de ingang van de maag af, zodat de zure maaginhoud niet omhoog komt in de slokdarm. Doordat de bekleding van de slokdarm niet zo sterk is als die van de maag, kan het agressieve zuur van de maag in de slokdarm voor irritatie zorgen en ontstekingen veroorzaken. Brandend maagzuur is een onaangename sensatie, maar het verschijnsel duurt in de regel niet lang.

Steeds terugkerende aanvallen van brandend maagzuur kan een symptoom zijn van een meer ernstige aandoening, de zogenaamde gastro-oesofageale reflux ziekte. Dit is een chronische aandoening die optreedt wanneer de onderste kringspier die werkt als een soort klep tussen slokdarm en maag niet goed sluit en de maaginhoud terug kan stromen in de slokdarm.

Ongeveer 1 van de 5 Nederlanders heeft wekelijks last van brandend maagzuur. 10% ervaart iedere dag zuurbranden. De mate waarin varieert van persoon tot persoon. Met de juiste kennis van brandend maagzuur en de behandeling ervan, kan de frequentie en de hevigheid van de aanvallen verminderd worden.

Wat zijn de symptomen en klachten van brandend maagzuur?

Bij brandend maagzuur kunnen de volgende klachten ontstaan:

• brandende pijn of ongemak achter het borstbeen of in de bovenbuik;
• een brandend gevoel of zurige smaak achter in de keel of mond;
• vaak opboeren.

De klachten treden vooral op bij liggen, bukken of persen. Hierdoor stroomt de maaginhoud gemakkelijker de slokdarm in.

Wat veroorzaakt brandend maagzuur?

Er zijn verschillende factoren die brandend maagzuur kunnen veroorzaken of verergeren. Enkele veel voorkomende oorzaken zijn:

• het niet goed functioneren van de sluitspier tussen de slokdarm en de maag;
• het eten van bepaald voedsel, zoals gefrituurd of vet eten of kruidig eten;
• het drinken van prikkelende stoffen, zoals koolzuurhoudende frisdranken, alcohol of koffie;
• stress of spanningen;
• vooroverbuigen;
• uitgebreid eten voor het slapen gaan (waardoor nachtelijke symptomen ontstaan);
• overgewicht;
• zwangerschap;
• roken;
• bepaalde medicijnen (vooral pijnstillers).

Brandend maagzuur en zwangerschap
Ongeveer 25% van de zwangere vrouwen heeft last van zuurbranden of gerelateerde symptomen. Aanzienlijk veel vrouwen krijgen voor de eerste keer last van brandend maagzuur als ze zwanger zijn. Het is een courante klacht tijdens de zwangerschap. Dit heeft twee belangrijke oorzaken:

• Door hormonale veranderingen in het lichaam als gevolg van de zwangerschap verslappen de spieren onderaan de slokdarm, waardoor er gemakkelijker maaginhoud in de slokdarm terechtkomt.
• Doordat het kindje in de baarmoeder steeds groter wordt, kan deze op een gegeven ogenblik op de maag gaan drukken. Dit vergroot de kans dat er maagzuur in de slokdarm terechtkomt.

Wat kan iemand zelf doen om brandend maagzuur te verminderen?

Zuurbranden kan vaak worden voorkomen door het aanpassen van een aantal eetgewoonten en het navolgen van een aantal eenvoudige leefregels. Hieronder volgen enkele tips die helpen om de klachten te verlichten:

Eet- en leefgewoonten
Eet vaker over de dag kleinere porties in plaats van drie maal daags een uitgebreide maaltijd. Eet 's avonds laat niets meer. In een liggende houding vloeit het eten sneller terug naar de slokdarm. Stop met roken, gebruik geen alcohol en val af. Vermijd ook andere boosdoeners zoals koffie, gekruid of vet eten en chocolade.

Slaaphouding
Wanneer brandend maagzuur voornamelijk 's nachts voorkomt, kan het helpen om het hoofdeinde van het bed wat omhoog te zetten (ongeveer 10 cm) met behulp van klossen. Hierdoor zal de maaginhoud minder gemakkelijk naar boven stromen. Het gebruik van extra kussen is niet effectief. Het kan zelfs de klachten doen verergeren doordat de druk op de maag dan verhoogt wordt.

Medicatie
Zuurbranden verdwijnt meestal na het drinken van melk, gebruik van zuiveringszout of (zelfzorg)geneesmiddelen (maagzuurbinders of maagzuurremmers). Bij aanhoudende klachten kan de huisarts andere middelen voorschrijven.

Wanneer de klachten zich regelmatig of zelfs voortdurend voordoen, raadpleeg dan de huisarts.

Klik hier voor een special over maagklachten.

Lees verder

• Pijn op de borst: hart, longen, tussenribspieren, borstbeen
• Maag: maagklachten symptomen, maagproblemen, maagpijn,boeren
• Maagzweer klachten: maagpijn, rugpijn, misselijk en boeren
• PDS: buikpijn links onder in de buik, krampen, winderigheid