Ayurveda en de tri-dosha's: samenvatting

De drie dosha's zijn steeds samen werkzaam als drie vormloze energieën. Je kunt ze zien als drie dimensies. Zoals drie dimensies samen ruimte maken, zo vormen vata, pitta en kapha samen de energieën van het fysiek lichaam

Samen

Als je er eentje weghaalt, waar zijn dan de andere gebleven? Kun je een dimensie zien, zonder de andere waar te nemen? Ze gaan dus altijd samen en zijn telkens in beweging. Er is geen vata zonder pitta en kapha en omgekeerd. Het metabolisch proces is duidelijk pitta, de beweging in dit proces is vata en de sappen zijn kapha.

Er is een samenwerking van pacaka pitta, samana vata en kledaka kapha. In de bloedsomloop zijn de aderen kapha, de beweging van het bloed is vata en de stofwisselingsprocessen in en via het bloed zijn pitta.

Het laatste voorbeeld zijn de beenderen. Een bot is in de eerste plaats vata, omdat het droog en hard is, maar ook uit lucht bestaat. Pitta is zichtbaar als een been breekt, het metabolisme (pitta) zorgt ervoor dat het geneest en aangroeit. De nieuwe materie die dan ontstaat is dan weer kapha.

Ritme

Vata, pitta en kapha zijn ook als zodanig herkenbaar in het ritme van de dag.

De delen van de dag waarin vata, pitta of kapha overheersen zijn:

ochtend van	06.00 - 10.00 uur	kapha
middag van	10.00 - 14.00 uur	pitta
latere namiddag van	14.00 - 18.00 uur	vata
avond van	18.00 - 22.00 uur	kapha
middernacht van	22.00 - 02.00 uur	pitta
nacht van	02.00 - 06.00 uur	vata

Op gelijksoortige wijze is er ook een verdeling te maken voor de vier jaargetijden:

lente	kapha pitta
zomer	pitta
herfst	vata
winter	kapha

En in de cycli van het menselijk leven kun je vervolgens terugvinden:

	Sommige bronnen	Andere bronnen
kindertijd	jonger dan 16 jaar	0 - 30 jaar	kapha
volwassen stadium	16 - 50 jaar	30 - 60 jaar	pitta
oudere leeftijd		ouder dan 60 jaar	vata

Dit artikel maakt deel uit van het eindwerkstuk voor de opleiding tot yogadocent aan het Vormingsinstituut voor Yogadocenten te Zolder in België. Het is geschreven door Ed van Hoof en hier gepubliceerd in zijn nagedachtenis.

Het eerste deel van dit eindwerkstuk kun je vinden in de Special Ayurveda.
Het tweede deel kun je vinden in de Special Ayurveda: de constituties. © 2008 - 2009 Judithm, gepubliceerd in Alternatief (Mens en Gezondheid) op 06-02-2008, laatst gewijzigd op 07-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Judithm is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Skepsis: riskante geloofsleer en Levenskunst.

Verwante artikelen

• Ayurveda: vata, pitta en kapha: De begrippen vata, pitta en kapha zijn de drie dosha's uit de Ayurveda. Het zijn fysiologische krachten die werkzaam zijn in het lichaam en het mentaal van de mens.
• Ayurveda: de vata constitutie: Ayurveda kent drie constituties, die bepalen hoe vatbaar iemand is voor ziekte, namelijk vata, pitta en kapha. In individuele constitutie krijgt de mens mee bij zijn geboorte,…
• Ayurveda en de tri-dosha's: vata: In het woord vata vinden we de stam Va- terug. Dit staat voor blazen of waaien. Dit zijn bewegingen veroorzaakt door lucht. Beweging heft ruimte nodig, daarom zijn de elemen…
• Ayurveda: de ziekten indeling: Gezondheid betekent orde; ziekte is verstoorde orde. In het lichaam bestaat een constante wisselwerking tussen orde en verstoring van orde. Het innerlijk milieu van het lichaam…
• Ayurveda en de weefsels: shapta dhatu's: Het menselijk lichaam bestaat uit zeven fundamentele en vitale weefsels, die we dhatu's noemen. In het Sanskriet betekent dhatu 'bouwelement'. Deze zeven weefsels vor…

Bronnen en/of referenties

• Ed van Hoof. Eindwerkstuk voor de opleiding tot yogadocent. 1997.
• Setu, nrs. 5-6-7, tweede jaargang. Nederlandstalig tijdschrift van het Ram Rukmini Instituut. Uitgegeven door de Stiching Govindadhama te Zwaag.