Ayurveda: de ziekten indeling

Gezondheid betekent orde; ziekte is verstoorde orde. In het lichaam bestaat een constante wisselwerking tussen orde en verstoring van orde. Het innerlijk milieu van het lichaam reageert voortdurend op de buitenwereld. Stoornissen ontstaan, wanneer het evenwicht tussen deze twee werelden verstoord is.

Essentie van gezondheid

Volgens de Ayurveda is het van belang om eerst de essentie van gezondheid te begrijpen. Ayurveda zegt dat gezondheid bestaat als:

• het verteringsvuur (agni) in evenwicht is
• vata, pitta en kapha in evenwicht zijn
• de dathu's harmonisch gestructureerd zijn
• de afvalprodukten (urine, faeces en zweet) normaal en evenwichtig geproduceerd worden
• lichaam, mentaal en bewustzijn een goed harmonieus geheel vormen

Ziekte

Als het evenwicht in deze systemen verstoord raakt, begint het ziekteproces. Dit impliceert, dat evenwichtverstoringen in het lichaam en de geest, verantwoordelijk zijn voor lichamelijk en fysiologisch ongemak.

Om een ziekte vast te stellen, houdt Ayurveda niet alleen rekening met de ziekte symptomen, maar ook met de toestand van de persoon en de omgeving waarin hij leeft.

Net als bij de reguliere geneeskunde, hoort bij het onderzoek ook het bekijken en betasten van de zieke en de anamnese (inlichtingen betreffende de medische voorgeschiedenis).

Belangrijke punten van het onderzoek zijn:

• de oorzaak
• de voorafgaande symptomen
• de symptomen

Ingrijpen

Ayurveda wil altijd ingrijpen in het beginstadium van een ziekte. Dit betekent dat de symptomen vaak nog niet sterk zichtbaar zijn, meestal zijn het nog voorafgaande symptomen. Meestal wordt dan een therapie-test uitgevoerd, om te zien wat het geval is. De symptomen kunnen dan wijzen op een verhoogde activiteit van een van de dosha's (bijv. pitta).

Er zal dan een dieet en een geneesmiddel samengesteld worden dat deze dosha kalmeert. Het is belangrijk om de ziekte-ontwikkeling te kennen, om te weten in welk stadium de ziekte zich bevindt en hoe zij verder zal verlopen.

Ziekte-ontwikkeling

De ziekte-ontwikkeling bestaat uit zes punten. Als het een kwaal of een ziekte is die te wijten is aan een onevenwicht tussen de drie dosha's, is het verloop als volgt:

1. Een dosha neemt toe en hoopt zich op. Dit gebeurt in de hoofd-locatie (bijv. pitta in de dunne darm). De symptomen zijn dan nog zeer vaag.
2. Er ontstaat nog meer toename van de dosha, die gaat bewegen op zijn eigen plaats; nog steeds zeer vage symptomen.
3. Dan breidt de toegenomen dosha zich uit langs de srota's in het lichaam. De symptomen zijn nog steeds zeer vaag.
4. Wanneer de bewegende dosha in contact komt met de weefsels (dhatu's) ontstaan er meerdere stoornissen. De specifieke symptomen zijn nu zichtbaar. Dit zijn de vroege uitingen van de ziekte.
5. De ziekte komt tot volledige ontplooiing.
6. Afloop van de ziekte; dit kan zijn genezing, de ziekte wordt chronisch, er treden verwikkelingen op, of de dood volgt.

In de eerste vier stadia zal de oorzaak van de ziekte behandeld worden. In het vijfde en zesde stadium zullen de symptomen behandeld worden, zonder verder de ziekte zelf te behandelen.


Tijdens het onderzoek van de zieke, zullen er tien punten bekeken worden. De eerste twee punten hebben betrekking op het al of niet in evenwicht zijn van de dosha's (pitta, vata en kapha) en de toestand van de dhatu's. Weefsels in ongezonde toestand heten dushyas.

Andere factoren die bekeken worden zijn:

• de sterkte van de persoon
• het tijdstip waarop de kwaal het hevigst is (bijv. kapha-tijd is 's morgens vroeg)
• de verteringscapaciteit
• de leeftijd
• het psychisch incasseringsvermogen
• de omgeving (bijv. een warm klimaat versterkt pitta ('vuur')
• de eetgewoonten

Dit artikel maakt deel uit van het eindwerkstuk voor de opleiding tot yogadocent aan het Vormingsinstituut voor Yogadocenten te Zolder in België. Het is geschreven door Ed van Hoof en hier gepubliceerd in zijn nagedachtenis.

Het eerste deel van dit eindwerkstuk kun je vinden in de Special Ayurveda.
Het tweede deel kun je vinden in de Special Ayurveda: de constituties. © 2008 - 2009 Judithm, gepubliceerd in Alternatief (Mens en Gezondheid) op 06-02-2008, laatst gewijzigd op 07-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Judithm is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Skepsis: riskante geloofsleer en Levenskunst.

Verwante artikelen

• Ayurveda en drijfveren: Dit artikel maakt deel uit van het eindwerkstuk voor de opleiding tot yogadocent aan het Vormingsinstituut voor Yogadocenten te Zolder in België. Het is geschreven door Ed van Hoof en…
• Deelgebieden Biologie: Biologie is de leer van levende wezens, levensvormen en levensverschijnselen. Biologie kent vele deelgebieden en indelingen zoals op niveau, taxonomisch, processen of ecologische indel…
• Ayurveda: betekenis en herkomst: Dit artikel maakt deel uit van het eindwerkstuk voor de opleiding tot yogadocent aan het Vormingsinstituut voor Yogadocenten te Zolder in Belgie. Het is geschreven door Ed va…
• Ayurveda: het verband met de Samkhya filosofie: Er zijn diverse theorieën waaruit de Ayurveda zijn metafysische kennis put. De belangrijkste is de Samkhya filosofie. Van de Samkhya wordt vooral de kennisleer…
• Ayurveda en het Westerse denken: De Westerse medische wetenschap plaatst het individu als het ware in een hokje, er wordt veel gegeneraliseerd en er wordt een onderscheid gemaakt tussen object en subject.

Bronnen en/of referenties

• Ed van Hoof. Eindwerkstuk voor de opleiding tot yogadocent, 1997
• Cursus 9 - Ayurvedische geneeskunde en voedingsleer. Vormingsinstituut voor Yogadocenten te Zolder in België.
• Ayurveda, de leer van zelfgenezing. Dr. Vasant Lad