De nadelen van zout: tips om je zoutgebruik te beperken

Zout is onmisbaar voor de gezondheid van de mens. Zo zorgt het onder meer voor de vochtregeling van je lichaam. De aanbevolen dagelijkse hoeveelheid zout wordt ruimschoots gedekt door de voedingsmiddelen die je inneemt. Het is dus onnodig om nog eens extra zout aan je eten toe te voegen. Overmatig zoutgebruik kan de kans op hoge bloeddruk, hart-en vaatziekten en osteoporose verhogen. Daarom is het gezond om je te houden aan enkele tips om je zoutgebruik te beperken.

De functie van zout

Een van de belangrijkste functies van zout is dat het vocht ophoudt. Zout is dus belangrijk voor de vochtregulering in ons lichaam. Mensen die aandoeningen of ziektes hebben waarbij ze veel vocht verliezen, zijn dus gebaat bij extra zoutgebruik. Maar voor de gemiddelde mens wordt de zoutbehoefte van het lichaam grotendeels bevredigd doordat het bestanddeel van zout, natrium, al in veel voedingsmiddelen aanwezig is.

Zelfs bij warm weer, wanneer je meer zweet en dus vocht verliest, wordt die behoefte ruimschoots gedekt door de voedingsmiddelen die je tot je neemt. Wel moet je erop letten om bij warm weer voldoende te drinken om je vochtverlies te compenseren. Als het heel warm is, is het aangeraden om regelmatig kleine hoeveelheden water te drinken om uitdroging te voorkomen. De klassieke regel hierbij is om te drinken voordat je dorst krijgt, want dan is het al bijna te laat. Dan ligt de uitdroging al op de loer.

Hoeveel zout hebben we nodig per dag?

De wetenschappelijke naam voor zout is natriumchloride. Een gram zout bevat 400 mg natrium. Dat betekent dat 1,5 gram zout onze dagelijkse natriumbehoefte dekt. Toch gebruiken we gemiddeld 10 g zout per dag: te veel dus. Wetenschappers gaan ervan uit dat we per dag slechts 575 mg natrium nodig hebben om onze vochthuishouding op peil te houden.

Het grootste deel van het zout dat we dagelijks tot ons nemen is afkomstig van bereide producten zoals brood, kaas, snacks, voedingsmiddelen in blik en kant-en-klare producten. Omdat we al zoveel zout via producten in ons lichaam krijgen, is het niet aangeraden om aan tafel nog eens extra zout aan gerechten bij te voegen.

De nadelen van buitensporig zoutgebruik

Als je teveel zout gebruikt, dan kan dat nadelig zijn voor je gezondheid. Ten eerste vergroot een te hoge zoutinname de kans op hoge bloeddruk en daarmee de kans op hart-en vaatziekten en beroerte. Onderzoek heeft uitgewezen dat mensen met een normale bloeddruk ook hun bloeddruk kunnen verlagen door de zoutinname te beperken.

De gulden middenweg is hier dus aangewezen: een al te hevige verlaging van de bloeddruk moet vermeden worden.
Ten tweede kan teveel zout de kans verhogen op botontkalking of osteoporose. Wie teveel zout verbruikt zet ook zijn of haar maag onder zware druk, waardoor de risico's op maagkanker dreigen te verhogen.

Tips om je zoutgebruik te beperken

Het is niet vanzelfsprekend om je zoutinname te matigen, vermits zout al in zoveel van onze voedingsmiddelen aanwezig is. Toch liggen er heelwat mogelijkheden als je let op de manier waarop je je maaltijden bereidt.
De belangrijkste regel is om geen extra zout toe te voegen als je maaltijden bereidt. Zet zeker geen zoutvat op tafel om zout toe te voegen in je bord, want een zoutvat nodigt al snel uit om het ook te gebruiken.

Ten tweede kan je zout vervangen door verse kruiden en specerijen en kan je de smaak van gerechten aanvullen met ui en look. Vermijd selderzout, want dat bestaat natuurlijk voor een groot deel uit zout. Je kan het nuttige aan het aangename paren en verschillende smaakcombinaties uittesten.

Bovendien komt het erop aan om om de voedingsmiddelen te beperken die al veel zout bevatten zoals gerookte producten, bereide sauzen en vinaigrettes, kant-en-klare producten, pinda's en chips. Ook kaas bevat meestal veel zout; kies in dit geval voor de zoutarme kaassoorten. Ga ook het zoutgehalte na op de verpakkingen van ontbijtgranen en energiekoekjes. Meestal smaken die wel zoet, maar bevatten ze toch veel zout.

Vers fruit en verse groenten bevatten relatief weinig zout, net als aardappelen, rijst en pasta. Voorwaarde is wel dat je deze producten kookt zonder zout toe te voegen. Als je groenten of vis uit conserven wil bereiden, spoel deze dan eerst af onder stromend water. Controleer ook welke bestanddelen het mineraalwater heeft dat je op tafel zet. Sommige merken mineraalwater kunnen heelwat zout bevatten. Kies voor een soort die relatief weinig natrium bevat.