Kan een mens ziek worden van "brood" te eten...?

Normaal gezien wordt een mens niet ziek van brood te eten, maar liever gezond. Maar er zijn uitzonderingen op de regel, zoals mensen die geen gluten kunnen verdragen en hiervan ziek worden. Deze ziekte noemt men coeliakie. Reeds 1 Belg op 200 is overgevoelig voor gluten. Deze mensen zullen een streng dieet moeten volgen, waarin de meeste gluten worden geschrapt, om hun klachten te voorkomen en te genezen...

Wat zijn gluten en waarin bevinden deze zich?

Gluten zijn eiwitten die in een aantal graansoorten voorkomen, zoals:

• tarwe
• rogge
• haver
• gerst
• kamut
• spelt

Ook brood, granen en koekjes op basis van vernoemde granen kunnen klachten veroorzaken bij mensen met coeliakie, door het slijmvlies van de dunne darm te beschadigen. Volgens Prof. Martin Hiede, gastro-enteroloog in het UZ Leuven, heeft een gezonde dunne darm aan de binnenkant darmvlokken, die samen voor voedselopname zorgen. Deze darmvlokken raken bij coeliakiepatiënten afgezakt of verdwijnen zelfs volledig. Als gevolg is er een verminderde opname van bepaalde voedingsstoffen, verteringsproblemen en eventuele klachten als diarree of winderigheid.

Wat zijn zoal de klachten bij coeliakie?

In klachten bij coeliakie (uitspraak seuliakie) is er veel verscheidenheid. Sommige patiënten klagen van gewrichts- en spierpijn, tot epilepsie en leverproblemen. Vele anderen klagen bovendien over vermoeidheid. Ook asteoporose kan een gevolg zijn van glutenintolerantie. Ook angst en depressie kunnen een symptoom zijn, en zelfs verminderde vruchtbaarheid. Het zijn meestal klachten die niet dadelijk doen denken aan coeliakie. Deze mensen zijn gewoonlijk al een tijdje op de sukkel, maar weten niet waarom. Bij een vermoede van coeliakie voert de arts eerst en vaaral een bloedonderzoek uit. Daarna kan alleen een biopsi van de dunne darm daarover uitsluitsel geven. Wanneer darmvlokken ontbreken of ernstig beschadigd zijn, is het vermoeden van coeliakie bevestigd.

Op welke leeftijd kan men deze ziekte krijgen?

Aan deze ziekte is geen leeftijd verbonden? Het is alleszins geen kinderziekte zoals men vroeger dacht, maar wel een ziekte voor jong en oud. Steeds vaker wordt ook de diagnose bij volwassenen gesteld. Volgens Prof. Martin Hiele is coliakie een ziekte van alle leeftijden. Deze aandoening werd nog niet gevonden bij kinderen onder de 3 maanden, omdat deze nog geen gluten opnemen. Bij sommige kinderen zal de ziekte vrij snel bij de eerste contact met gluten ontwikkelen. Bij anderen gaan er zelfs jaren overheen. Sommige patiënten hebben al van jongsaf coeliakie, maar weten het niet, dan later worden de klachten duideljik. Weer anderen ontwikkelen de ziekte pas op latere leeftijd. Volwassenen moeten vaak lander wachten op een diagnose, omdat de klachten bij hen veel atypischer zijn dan bij kinderen. Ook omdat sommige artsen nog onterecht denken dat glutenintolerantie een kinderziekte is. Maar omdat er in ons land elk jaar een paar honderd coeliakiepatiënten bijkomen, en de aandoening steeds vaker voorkomt, weten we dat het tij aan het keren is. Doordat de ziekte beter gekend is, kan men ook beter een diagnose stellen. Zo kunnen patiënten sneller van hun klachten afgeraken.

Bestaan er geen medicijnen om coeliakie te genezen?

Medicijnen om coeliakie te genezen bestaan helaas niet. Om klachten te voorkomen is het nodig om een glutenvrij dieet te volgen, zodat het darmslijmvlies zich kan herstellen. Het is wel zo, dat de patiënt zich levenslang aan een dieet zal moeten houden, omdat coeliakie een chronische ziekte is. Dit is niet zo moeilijk, deze mensen moeten alle voedingsmiddelen die gluten bevatten van het menu schrappen. Maar her blijkt niet zo evident te zijn in de praktijk, omdat de verboden voedingsmiddelen in tal van producten verwerkt zitten, zoals :

• bereide vleeswaren
• pasta's
• sausen
• snoepgoed

Voor de coeliakiepatiënt vraagt het wel wat tijd en inspanning om zivh aan de nieuwe voedingsgewoontes aante passen. Want het zit er sowieso al niet meer in om gauw een pizza te bestellen of rap een broodje te gaan eten. Maar het goede nieuws voor deze patiënte is: Wanneer zij dit dieet volgen, zullen zij hun klachten vrij snel zien afnemen. Sommige voelen zich al na een paar weken beter, Weer anderen hebben er een paar maanden voor nodig. In de meeste gevallen doet een glutenvrij dieet de klachten volledig verdwijnen. Dit is natuurlijk de beste stimulans om vol te houden. Door glutenvrije voedingsgewoontes gaat de patiënt zich niet alleen beter voelen, maar is tevens ook belangrijk voor verborgen klachten, zoals:

• Botontkalking
• Vitamine tekorten
• Ijzer en andere mineralen tekorten
• Risico op darmkanker
• Het is aangewezen dat een een glutenvrij dieet dit risico opnieuw doet afremmen.

Is er nog hoop voor de toekomst?

Eind 2010 verschenen er hoopvolle berichten in de media over 'veilig gluten voor mensen met coeliakien'. Ook door Wetenschappers aangetoonde eigenschappen van verschillende eiwitten met elkaar te combineren. Gluten kunnen gemaakt worden die minder gevaarlijk zijn voor mensen met glutenintolerantie. Volgens Prof. Hiele heeft het weinig zin voor coeliatiepatiënten dat Wetenschappers genetisch gemanipuleerd graan met veilig gluten kunnen kweken. Want het is onwaarschijnlijk dat dit veilige graan alle andere bestaande graansoorten definitief zal verdringen, waardoor coeliakiepatiënten toch steeds speciaal brood, pasta en koekjes moeten kopen. Ook van medicijnen valt er weinig heil te verwachten. Het veiligste en goedkoopste geneesmiddel voor coeliakiepatiënten is nog steeds het glutenvrije dieet. Geen medicijn zal ooit even veilig en goedkoop zijn. Wanneer er ooit geneesmiddelen ter beschikking komen, is het alleen als hulpmiddel bij het gluten veilige dieet, niet als vervanging ervan.

Eindresultaat:

Goed nieuws voor coeliakiepatiënten die op zoek zijn naar glutenvrije producten. Deze zijn te vinden in speciaalzaken, maar ook in heel wat supermarkten. Er is tegenwoordig een zeer uitgebreid gamma glutenvrije producten. Ze zijn herkenbaar aan het logo met een 'doorstreepte korenaar'. Ook AVEVE bracht een volledig assortiment glutenvrij brood en gebakmixen op de markt. Bij de Vlaamse Coeliakievereniging kan men lijsten van dieetwinkels, restaurants en hotels met glutenvrije dienstverlening bekomen.
Voor meer info: http:vcv.coeliakie.be