De verstandskies

De term 'verstandskies' wordt gebruikt voor een kies die niet kan doorbreken en weggedrukt wordt. Meestal is het een derde molaar (achterste kies), die naar boven groeit aan het einde van de puberteit of wat later, en die beklemd raakt omdat er niet genoeg ruimte in de kaak is. Vaak groeit deze kies ook horizontaal, waardoor de buurtand kan worden beschadigd. Verwijderen van de verstandskies is dan belangrijk.

Verstandskies: algemene informatie

De verstandskies kan ook scheef komen te staan voor hij doorbreekt en zijdelings doorkomen in plaats van rechtuit. Tenslotte kan een andere tand of kies in de weg staan en ervoor zorgen dat een nieuwe tand scheef doorbreekt of niet kan doorbreken. In het eerste geval is het belangrijk om de verstandskies snel te verwijderen voordat hij (horizontaal) tegen de buurtand aangroeit. Want dan kan het namelijk gebeuren dat de buurtand wordt aangetast (resorptie). In het ergste geval moeten dan de twee tanden worden verwijderd!

Meestal gaat het om verstandkiezen, maar ook andere tanden en kiezen kunnen beklemd raken. Meestal zijn er geen symptomen en is geen behandeling nodig. Maar in sommige gevallen ontstaat pijn of druk op de andere tanden, met als gevolg scheefgegroeide tanden. In andere gevallen kunnen de scheefstaande tanden en kiezen voedselresten vasthouden en ontsteking van het tandvlees veroorzaken. Als zich dergelijke symptomen voordoen wordt meestal geadviseerd de tand of kies te laten trekken.

Symptomen van de verstandskies

Wat voor een klachten kun je hebben?

• Pijn in kiezen of tandvlees.
• Herhaalde ontsteking ter plekke van de niet doorgebroken tand of kies.
• Vieze smaak in de mond en slechte adem door voedselresten of tandvleesontsteking.
• Hoofdpijn.

Vaak merk je niet dat de verstandskies aan het groeien is of naar buiten wil komen. Daarom is het belangrijk om regelmatig de tandarts te bezoeken. Deze houdt je hele gebit in de gaten en maakt in de pubertijd geregeld bitewing-foto's om de groei in de gaten te houden.

Oorzaken van problemen met de verstandskies

Door scheefstand van de tanden en kiezen kunnen elementen beklemd en misplaatst worden of er is weinig ruimte in de kaak om juist door te komen.

Preventie van problemen met de verstandskies

Goede mondhygiëne (lees het artikel Een mooi gebit krijg je zo, om een goede mondhygiëne te krijgen) en tijdens de jeugd en adolescentie, met zonodig toepassing van beugels om scheefstand te voorkomen en jaarlijks een bezoek aan de tandarts en de mondhygiëniste.

Onderzoek voor diagnose van de verstandskies

Gebitsonderzoek en röntgenfoto's van het gebit (bitewing-foto's) bij de tandarts. Bij de kaakchirug wordt meestal ook een panorama-foto gemaakt (orthopantogram).

Behandeling verstandskies

Wat kun je doen tegen klachten?

• Gebruik zonodig eenvoudige pijnstillers tot je bij de tandarts terecht kunt. Ook spoelen met mondwater of warm zout water kan helpen. Middelen zijn verkrijgbaar bij de gangbare drogisten.
• Tegen bacterie-infectie ter plekke van de beklemde kies worden antibiotica voorgeschreven.
• Trekken is een afdoende behandeling bij klachten.

Ga zeker naar de tandarts met tand(vlees)- of kiespijn!

Verdoving bij het trekken van verstandskiezen

Afhankelijk van de stand van de tand of kies, kan de tandarts de behandeling onder plaatselijke verdoving uitvoeren. Men kan ook verwezen worden naar een kaakchirurg en soms is algehele verdoving nodig. Als er verstandskiezen worden getrokken gebeurt dit in de meeste gevallen per tand. Per bezoek wordt er dan 1 tand of kies getrokken, want het is immers best een 'zware' behandeling, die voor veel (eet) ergernis zorgt.

De napijn is bij ieder persoon anders. Bij sommigen trekt de zwelling na enkele dagen weg, bij anderen duurt het wat langer. Vaak zijn er ook hechtingen geplaatst. De kaakchirurg zal je vertellen of deze moeten worden verwijderd of zelf oplossen. Het gebied waar de tand is getrokken is vaak niet goed te reinigen en kwetsbaar voor infecties. Het is daarom belangrijk om ook te spoelen. Chloorhexidine is een goede bacteriedodend mondspoelmiddel. © 2008 - 2009 Victorho, gepubliceerd in Diversen (Mens en Gezondheid) op 06-01-2008, laatst gewijzigd op 17-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Victorho is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Mondverzorgings producten en Middelen tegen pijn.

Verwante artikelen

• Tandvlees ontsteking & Oorzaak en behandeling: Ontsteking die in de rand van het tandvlees zit, heet gingivitis en wordt veroorzaakt door bacteriën. Deze bacteriën (het zijn veel verschillende soorten) zitte…
• Parodontitis: ontsteking van weefsels rondom de tand: Parodontitis is een ernstig proces in de mond. Als ontsteking van het tandvlees lang blijft bestaan, kunnen ook diepere delen van het steunweefsel van de…
• Een mooi gebit krijg je zo!: Een goede mondhygiëne is erg belangrijk om een gezond gebit te hebben én te behouden. Tandplaque is de grootste oorzaak van problemen in de mond, zoals gaatjes (cariës), tandvlee…
• Gezondheidsproblemen bij honden: mond en gebit: Honden gebruiken hun mond en gebit niet alleen voor eten, maar ook om zich te verdedigen, te verzorgen, genegenheid te tonen of gewoon voor onderzoek, proeven,…
• De invloed van hormonen op je tanden: Vrouwen kunnen vatbaarder zijn voor orale gezondheidsproblemen als gevolg van de hormonale veranderingen die zij doorstaan. Hormonale veranderingen beïnvloeden niet alle…

Bronnen en/of referenties

• Bron: Geneeswijzer
• Eigen ervaringen in de praktijk.