Reflexboog: kniepeesreflex

Een actie die door het centrale en perifere zenuwstelsel automatisch wordt uitgevoerd, maar waar de wil geen invloed op heeft, wordt een reflex genoemd. Na een bepaalde prikkel in een gebied, ontstaan er vaste snelle reacties hierop. Doktoren gebruiken de verschillende reflexen om de werking van het ruggenmerg te testen. In dit artikel wordt de kniepeesreflex beschreven.

Reflexboog: kniepeesreflex

De kriepeesreflex is een goed voorbeeld van een reflex. Door een tikje op de kniepees te geven wordt de bovenste dijspier (zie de afbeelding) een klein beetje uitgerekt (immers, het onderbeen gaat iets naar achteren). De zintuigcellen/spierspoeltjes die in de dijspier zitten meten de spanning in de spier (dit zijn de Golgi-apparaatjes). Door de uitrekking van de spier worden de spierspoeltjes geprikkeld en ontwikkelen een actiepotentiaal. De impulsen die hierdoor ontstaan, worden via sensorische zenuwcellen naar het ruggenmerg geleid door het ganglion. In het ruggenmerg vertakken de uitlopers (axonen) van de sensorische zenuwcellen zich.

Via het ene deel van de vertakkingen worden impulsen naar motorsiche zenuwcellen in dit deel van het ruggenmerg geleid. Hierdoor geleiden deze motorische zenuwcellen impulsen weer terug naar de bovenste dijspier, waardoor deze zich samentrekt.
Via het andere deel van de vertakkingen van de axonen worden er impulsen naar schakelcellen in een lager deel van het ruggenmerg doorgegeven. Deze schakelcellen geleiden impulsen naar motorische zenuwcellen in dat lagere deel van het ruggenmerg. Onder invloed van deze impulsen wordt verhinderd dat die motorische zenuwcellen impulsen naar de onderste dijspier geleiden. Doordat er geen impulsen naar de onderste dijspier worden geleid, ontspant deze spier zich.

Resultaat: bovenste dijbeenspier trekt zich samen, de onderste niet. Het been strekt zich (extensie). Ook worden er impulsen naar de hersenen geleid via het centrale zenuwstelsel. Hierdoor wordt je kort na de tik bewust van de tik en de reactie daarop.

Kniepeesreflex bijzonder

De impuls voortgeleiding is bij de kniepeesreflex erg bijzonder. Dit komt omdat de sensorische zenuwen via een deel van de vertakkingen van de uitlopers (axonen) direct zijn verbonden met de dendrieten van motorische neuronen. Normaal zijn bij de meeste reflexen de sensorische zenuwcellen via schakelcellen verbonden met motorische zenuwcellen (er is dus nog sprake van een tussenstation).

De route die actiepotentialen (impulsen) bij een reflex afleggen, heet een reflexboog. Een reflexboog bestaat uit:

• een receptor (voor de waarneming)
• een deel van het zenuwstelsel
• een effector (een uitvoerder)

Een voorbeeld van een effector zijn de motorische eindplaatjes van motorische zenuwcellen. Zij geven impulsen door aan de spier; dat zorgt immers voor het effect van de reflex.

Lees ook de Special over het zenuwstelsel. © 2008 - 2009 Victorho, gepubliceerd in Diversen (Mens en Gezondheid) op 12-01-2008, laatst gewijzigd op 28-04-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Victorho is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Selexyz.nl - Wetenschapsboeken.

Verwante artikelen

• Wat is een 'Reflexboog'?: Een 'Reflexboog' is een signaal dat in het menselijk lichaam wordt uitgezonden, doordat een gevoelsorgaan (een receptor) langs een sensibele zenuwcel, naar het ruggemerg wordt gepri…
• Het autonome zenuwstelsel: Het autonome of vegetatieve zenuwstelsel regelt samen met het hormoonstelsel het constant houden van de omstandigheden in het lichaam, het inwendige milieu. Meestal zijn we ons nie…
• Nectar biologie 2 deel 1: 7. Netwerken: Dit is de samenvatting van Nectar vwo bovenbouw biologie 2 deel 1. Dit boek wordt gebruikt in 5 vwo in het voortgezet onderwijs. Hoofdstuk 7: Netwerken. Dit hoofdstuk…
• Reflexen bij pasgeborenen: Wat meer uitleg over reflexen en reflexen bij pasgeborenen. Bestaan er verschillende soorten reflexen en wat is de betekenis ervan?
• Verschillende typen zenuwcellen: Het zenuwstelsel bestaat uit zenuwcellen (neuronen) die elk zijn opgebouwd uit een cellichaam en uitlopers. In het cellichaam bevinden zich de kern en het grootste deel van d…

Bronnen en/of referenties

• www.victorhogervorst.nl/biologie