Medisch Model, een nummer in plaats van een persoon

Rond de zeventiende eeuw ontstond er in de geneeskunst een nieuwe benadering van de mens en zijn ziekte. Men noemde dit het medisch model. Het medisch model hield in dat de mens gescheiden is in lichaam en geest. Om het menselijk lichaam goed te onderzoeken, richten medici zich steeds op kleine lichaamsonderdelen en -functies (het reductionisme).

Op deze manier werd tussen 1600 en 1900 duidelijk hoe het menselijk lichaam in elkaar zit en functioneert. Dit leidde tot steeds meer kennis over de verschijnselen, oorzaken en gevolgen van het niet goed functioneren van bepaalde lichaamsonderdelen. Ziekte wordt in het medisch model dus gezien als een afwijking aan weefsels en/of organen. De mogelijkheden om ziekte op te sporen (diagnose) en te behandelen (therapie) namen enorm toe. Voor alles zagen medici ziekte als een probleem dat moest worden opgelost. Er bestond een sterk vooruitgangsgeloof: men ging ervan uit dat ontwikkelingen in de geneeskunde zonder meer goed waren en zouden bijdragen aan gezondheid en geluk van de mensheid.

Deze medisch-wetenschappelijke benadering heeft ertoe geleid dat in een periode van 100 jaar meer bekend werd over het menselijk lichaam en zijn ziekten dan in de vele eeuwen daarvoor. De ontwikkelingen in de geneeskunde hebben, in samenhang met de verbeterde leef- woon- en werkomstandigheden, met name in de eerste helft van de 20ste eeuw tot een sterk verbeterde gezondheidssituatie geleid. De sterfte ten gevolge van infectie- of gebreksziekten daalde enorm, en de levensverwachting steeg.
De droom dat de geneeskunde een eind zou kunnen maken aan alle ziekte en lijden, is echter niet uitgekomen. Chronisch degeneratieve ziekten, de zogenaamde welvaartsziekten, zijn een bron van zorg voor met name de westerse landen en mondiaal speelt de infectieziekte AIDS.

Niet alleen de gezondheidsproblematiek is veranderd; de geneeskunde heeft ook de gezondheidszorg een heel ander aanzien gegeven. In 1865 kwam de Wet op de Uitoefening van de Geneeskunst tot stand (Thorbecke), die uitsluitend aan de universitair opgeleide arts de bevoegdheid toekende de geneeskunde uit te oefenen. De macht en invloed van de medische wetenschap in de gezondheidszorg nam toe. Naarmate de geneeskunde tot meer in staat was, genereerde ze werk voor meer mensen en kwamen er meer middelen vrij voor onderzoek, preventie, behandeling en verpleging. De gezondheidszorg breidde zich enorm uit.
Dit ging gepaard met steeds verdergaande specialisatie: voor elke ziekte of elk probleem bestaat momenteel wel een aparte medische voorziening die op dit gebied de juiste deskundigheid in huis heeeft. Omdat in die gezondheidszorg vaak gewerkt wordt vanuit het medisch model, wordt vooral gekeken naar de ziekte en niet naar de persoon achter deze ziekte. Door ziekte los te koppelen van de persoon, zijn artsen optimaal in staat het aangedane orgaan of weefsel te onderzoeken en te behandelen.
Veel patiënten ervaren dit echter als negatief. Ze worden een medisch 'gevalletje', een object, een nummer.
Bovendien vinden ze dat de gezondheidszorg onvoldoende aandacht besteedt aan de psychosociale oorzaken en gevolgen van ziekten.
In de loop van deze eeuw is de kritiek op het medisch model toegenomen. Dit heeft geleid tot een nieuwe manier van denken over mens, gezondheid en ziekte: Het Holisme.

De opkomst van het medisch model vond plaats in het begin van de twintigste eeuw onder invloed van diffrentiëring en specialisering en hield in geleidelijke professionalisering van de voorheen charitatieve zorg in. Inhoudelijk was de zorg gericht op de beperkingen van mensen vanuit een negatief mensbeeld, wat leidde tot een sociaal isolement. Dit model leidde tot een sterke bureaucratisering van de sector gehandicaptenzorg.
In de periode na de Tweede Wereldoorlog werden deze ontwikkelingen verder versterkt. © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Diversen (Mens en Gezondheid) op 07-01-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• IMC, het reguliere alternatief: Dit artikel gaat over het Integraal medisch centrum te Amsterdam.Het IMC is een instelling waar veel therapeuten werkzaam zijn, oa: Mesoloog, Osteopaat, Psychotherapeut.
• Tussen hemel en aarde: De ene heeft een duidelijk geloof bij het gegeven dat er meer is tussen hemel en aarde en de ander is in de overtuiging dat het op het moment van overlijden gewoon stopt. Toch zijn er…
• BodyTalk Therapie: BodyTalk is een Therapeutische Behandelingsmethode. BodyTalk combineert de energetische werking van Acupunctuur, Kinesiologie, Yoga elementen en de Westerse Medische kennis. Body Talk gaat…
• Specerijen: Nootmuskaat: Oorspronkelijk wordt nootmuskaat alleen gevonden op een aantal eilanden in de Molukken, tegenwoordig is Indonesië nog steeds de belangrijkste producent, samen met Grenada.
• De Tempel van de 1000 Boeddha's: Dashang Kayyu Ling betekent ‘de gelukkige tuin waar de geest gekoppeld wordt aan de Dashang Kagyu leerschool’, welke een van de grote scholen is van het Vajrayana Boeddhisme…