Muggen en hoe je ze kunt vangen

Muggen veroorzaken niet alleen in Nederland steeds meer overlast. In 2005 is er een zeer effectieve muggenval uitgevonden, waardoor Muggen vrijwel kansloos zijn. Deze val is in China, Australie en America uitgetest en wordt sinds eind 2007 succesvol ingezet voor de bescherming van huizen, tijdelijke verblijven als tenten/caravans, horecagelegenheden en dierenverblijven. Hij is te koop via de Gezondheidswinkels van G&W alsook via www.blizzz.nl

Wist u dat ....

• de mug verantwoordelijk is voor meer doden op de wereld dan enig ander levend wezen?
• een mannelijke mug niet steekt? Het vrouwtje heeft een bloedmaal nodig om de eiwitten te kunnen maken voor haar eieren.
• de meeste muggen maar 2 weken leven?
• er meer dan 2500 soorten muggen bekend zijn?
• een muggenbult veroorzaakt wordt door de bloedverdunner die zij onder de huid spuit?
• dat muggen bijna nooit verder reizen dan 100 meter van hun geboorteplaats?
• dat muggen overal ter wereld worden aangetroffen? Zelfs op de Noordpool.

Achtergrond:

Muggen kunnen - ook in het donker - een mens of dier gemakkelijk lokaliseren door hun uitstoot van Kooldioxide (CO2). Hierna selecteren muggen op basis van ultraviolet licht, geur en warmte. Met name de geur van zweetvoeten trekt ze sterk aan.

Tijdens onderzoeken die zijn uitgevoerd worden er soms wel 50.000 larven per vierkante meter aangetroffen. Wanneer we ons dan bedenken dat een vrouwtjesmug gedurende haar leven elke 3-4 dagen eitjes legt, dan spreken we probleem wat serieus moet worden aangepakt! Toch moeten we blij zijn dat we in Nederland wonen. Want muggen die Malaria en Japanse Encefalitis overbrengen, steken tussen zonsondergang en zonsopgang. Muggen die Dengue en Gele koorts overbrengen steken overdag. Dit betekent dat u zich in die gebieden waar beide ziektes voorkomen, 24 uur per dag moet beschermen. Gelukkig lopen we hier in Nederland weinig gevaar - daar deze muggensoorten niet kunnen overleven bij temperaturen onder de 14°C.

Muggen veroorzaken de laatste jaren in Europa steeds grotere problemen. Enerzijds heeft dit te maken met de klimaatverandering, waardoor de winterslaap van een mug steeds korter wordt – en anderzijds omdat het gebied waar muggen ziektes verspreiden steeds groter wordt. Zo is er in november 2006 op Corsica het eerste geval van Malaria gemeld en is er in september 2007 in Italië een uitbraak van het Chikungunya-virus gemeld – een ziektebeeld waarbij heftige koorts en zwellingen overgaan in lusteloosheid en slaperigheid. Er sterven wereldwijd meer mensen aan muggensteken dan aan Aids.

In Jakarta, de hoofdstad van Indonesië zijn in 2004 17 mensen aan Dengue (knokkelkoorts) overleden. Hiernaast werden meer dan 2500 mensen in het ziekenhuis opgenomen, dit zijn twee keer zoveel gevallen als in dezelfde periode vorig jaar. De epidemie werd veroorzaakt door de zware regenval in de voorgaande weken. Hierdoor zijn er veel plassen water ontstaan waar Aedes muggen - die Dengue overbrengen - zich kunnen vermenigvuldigen. Ook vanuit Singapore en Noord Australië werden gevallen van Dengue gemeld. Voor Dengue is nog geen vaccin beschikbaar. Dichter bij huis gebeuren er ook dingen die het vermelden waard zijn: In Scotland is de toeristische industrie bijna verdwenen door muggenoverlast. Hier gaat het om de Culicoide, een miniscuul mugje van 1 à 2 mm welke in grote getalen mensen en dieren lastig valt. Ook een ziekte als Blauwtong wordt door muggen overgebracht.

De meest bekende ziekte die door muggen wordt overgebracht is echter Malaria. Malaria komt vooral voor in Afrika, ten zuiden van de Sahara en grofweg in dezelfde gebieden voor als waar hongersnood en armoede voorkomt. Ondanks het feit dat hiervoor goede medicijnen voor verkrijgbaar zijn - sterft er elke 30 seconden iemand aan deze ziekte. Men zegt zelfs dat de helft van de mensen die ooit op aarde heeft geleefd, is gestorven is aan deze ziekte. Doordat muggen ziektes overbrengen, veroorzaken ze ook economische problemen. Wanneer in Afrika een gebied door een muggenplaag wordt geteisterd sterven er niet alleen veel mensen aan Malaria of Slaapziekte. De zieke mensen kunnen echter niet meer op het land werken, waardoor de voedselopbrengst van het getroffen gebied met 60% daalt. Hierdoor stijgt de hongersnood en ontstaat armoede.

De ontwikkeling van een mug:

Een vrouwtjesmug legt om de paar dagen ongeveer 100 eieren in stilstaand water of vochtige omgeving. Deze eieren komen na twee dagen uit en de larve zwemt een dag of 8 rond voordat hij verandert in een pop. De pop komt na een dag uit en een nieuwe mug is geboren. Gelukkig worden er muggen van beide sexen geboren. Ze zien er bijna hetzelfde uit, maar voor de mens en dier is er een belangrijk verschil: een mannetje leeft van nectar en alleen een vrouwtje steekt omdat ze bloed nodig heeft voor haar eitjes. Zodra een vrouwtjesmug uit haar pop komt gaat ze op zoek naar een mannetje. Ze hoeft alleen maar om zich heen te kijken, want een mannetje zwermt met andere mannetjes in grote groepen rond. Het vrouwtje duikt in de groep, laat zich bevruchten en vliegt weer weg. Met die enkele bevruchting heeft ze van het mannetje genoeg zaad ontvangen om de rest van haar leven voor nageslacht te kunnen zorgen. Het enige wat ze nu nog nodig heeft is bloed - bloed om met het zaad eitjes te kunnen leggen.

Hoe vinden muggen ons?

Een vrouwtjesmug heeft in haar hele leven maar 1 doel en dat is bloed waarmee ze voor het nageslacht kan zorgen. Daar ze om het paar dagen nieuwe eitjes legt, zal ze ook elke 3-4 dagen moeten steken om met het bloed eiwitten aan te kunnen maken. Per prik, nemen ze ongeveer 5 Microliter bloed af. Het maakt haar dan niet uit of het bloed van een mens of dier afkomstig is. Ze is daar verschrikkelijk druk mee, maar ze is ook kritisch: Als er verschillende dieren of mensen in haar omgeving zijn dan kiest ze het lekkerste hapje uit en selecteert dan altijd op geur.

Een mug weet haar potentiële bloeddonor altijd te vinden, ook in het donker. Dit komt door de kooldioxide (CO2) die mensen en dieren uitademen, en waardoor ze haar prooi in het donker en op grote afstand kan vinden. Om deze CO2 op te sporen, heeft ze een sensor in een uitsteeksel op haar kop. Deze sensor werkt heel vernuftig en kan verschillen van 0,01% detecteren. Onze adem bevat ongeveer 4% CO2 - wat ongeveer 100x hoger is dan in de buitenlucht .

Als als mensen in een tent liggen of in de slaapkamer - als we in huis zijn, als we op een terras zitten .... we ademen altijd kooldioxide uit. Deze kooldioxide wordt door een luchtstroom meegenomen en ergens opgemerkt door de vrouwtjesmug. Zij hoeft alleen dit spoor maar te volgen - tegen de luchtstroom in - om bij die spleet te komen, het open raam, of het gat in de hor om bij haar bloeddonor te komen. Wanneer ze binnenkomt in de ruimte waar zich verschillende donoren bevinden, selecteert ze opnieuw welke het aantrekkelijkst is. Een mug is naast de al besproken CO2, gek op licht, geur en warmte. De lekkerste geur is afkomstig van melkzuur en vetzuren, die door de huid worden afgescheiden, waarvoor ze een speciale melkzuursensor heeft. Door deze geur wordt bijvoorbeeld u of uw partner altijd gestoken wanneer u in dezelfde ruimte verblijft – de een ruikt gewoonweg lekkerder dan de ander. Een mug heeft ook een warmtesensor, waarmee ze een temperatuurverschil van 0,05°C kan detecteren. Met andere woorden: een mug kan in een luchtstroom een konijn op twee meter hoogte voelen....

Hoe steken muggen?

Wanneer een mug een bloeddonor heeft gevonden steekt ze met haar holle buis. Met deze buis boort ze een gaatje door de huid en spuit er wat speeksel in. Dit speeksel zorgt ervoor dat het bloed niet stolt en ze net zolang kan drinken tot er genoeg eiwitten kunnen worden aangemaakt. Dit anti- stollingsmiddel veroorzaakt bij mens en dier een allergische reactie: er ontstaat een bult die vervelend jeukt. Hoe meer je aan de bult zit, hoe meer het gaat jeuken omdat het anti- stollingsmiddel dan onder de huid verspreidt wordt.

Dieren hebben dezelfde reactie als een mens, het meest bekende voorbeeld hiervan is bij paarden te vinden. Paarden worden vaak gestoken door kleine mugjes als de Midges of Culicoides, een soort die steeds vaker een plaag vormen in grote gebieden (zoals in Schotland, Wales, Noorwegen). De beten van deze insecten veroorzaken bij sommige paarden een allergische reactie, waardoor ze enorme jeuk krijgen en gaan schuren en zelfs de plekken open bijten. De wonden die hierdoor ontstaan infecteren hierna en worden door andere insecten gebruikt als broedplaats – een verschijnsel wat bekend staat als Zomereczeem of Staart- en Manen eczeem.

Kunnen muggen denken?

Of muggen kunnen denken weten we niet, maar ze passen zich wel aan omstandigheden aan. Stoffen die in de jaren 60 werden gebruikt om Malaria te bestrijden hebben nu net zoveel effect op de mug als een snoepje. Hun aanpassingsvermogen zorgt er bijvoorbeeld ook voor dat hun gedrag verandert als hun gebruikelijke bloeddonor een klamboe koopt en eronder gaat slapen…. Omdat ze dan niet meer tijdens de slaapperiode kan steken, doen ze dat in het vervolg voordat hun donor onder de klamboe verdwijnt.

Is een mug nu echt zo vervelend?

Muggen zijn voor de mens vervelend – hun gezoem houdt ons uit onze slaap en we kunnen op een zwoele zomeravond niet zonder bescherming naar buiten zonder te worden gestoken. Voor onze huisdieren, het vee op het land en in de manege is het probleem nog groter. Dieren worden ook gestoken en omdat zij zich niet zelf kunnen beschermen hebben ze er veel last van. Van koeien is het bekend dat zij minder melk produceert door door de onrust die het dier van bijtende insecten ondervindt. Ook wordt er bij een steeds groter aantal paarden "zomereczeem" of "staart en maneneczeem" gecontateerd. Een dergelijk paard is zichtbaar uit zijn doen, is verkooptechnisch niets meer waard en genereert hoge rekeningen van de dierenarts.

Wat kan je zelf doen tegen muggen?

Muggen komen veel voor in de buurt van open water – maar als u hier niet bij in de buurt woont en u hebt toch last van muggen, dan is het belangrijk om de oorzaak ervan op te sporen. Denk aan die leuke regenton (leegmaken en deksel plaatsen), stilstaand water in de dakgoot (schoonmaken en zorgen voor voldoende afschot) – de emmer of plantenbak waar nog een laagje water in staat (leegmaken). Ook binnenshuis zijn er broedplaatsen met muggen, zoals een vochtige kelder of kruipruimte. Zorg ervoor dat het water weg kan lopen en wanneer dit niet mogelijk is – plaats dan insectengaas om het huis onbereikbaar te maken of de broedplaats af te schermen. Muggen kunnen tot de eerste nachtvorst actief zijn – in huis waar een hogere temperatuur heerst, kunnen ze nog geruime tijd doorgaan met het afzetten van eieren.

De beste wat u zelf kunt doen is het plaatsen van horren bij ramen en deuren en het gebruik van een klamboe in uw slaapkamer. Hiermee kunnen effectief specifieke gedeeltes van uw leefomgeving worden afgeschermd. Wanneer u overweegt een klamboe te kopen, koop er dan een die behandeld is met Pyrethrum – let ook op het formaat! Hij moet ruim over het bed vallen en liefst een zo groot mogelijke vierkante bovenzijde hebben.
U kunt ook van die gezellige Citronella kaarsen kopen (waarvan sommigen muggen aantrekken) of van die leuke dingen die muggen op een afstand houden met electronische geluiden. Deze werken echter niet of nauwelijks, iets wat ook geldt voor een knoflookdieet (paarden) of vitamine B11 pleisters (mensen). Denk logisch na voordat u een aankoop overweegt en probeer de effecten van deze aankoop in te schatten. Natuurlijk ontkomt u er soms niet aan om met DEET te smeren, maar hoe gezond is dat? Hoe goed is het voor uw dier wanneer u gaat spuiten met Chemische middelen?

Zijn er Muggenvallen die echt effectief zijn?

Die zijn er wel degelijk. Op basis van alle onderzoeken die wereldwijd plaatsvinden, wordt er steeds meer bekend over het gedrag van muggen en de dingen die ze lekker, prettig of vies vinden.
We weten hoe ze worden aangetrokken (CO2 - UV licht - Geur en warmte) en hoe ze selecteren. Maar we weten nog lang niet alles: een mug heeft bijvoorbeeld een sterke voorkeur voor benen - en vooral voor zweetvoeten. Als bekend zou zijn welke bacterie hiervoor verantwoordelijk is, dan zouden we ook effectievere lokstoffen kunnen maken. Om hier meer duidelijkheid in te brengen, is op de Entomologie afdeling (Universiteit Wageningen) in het najaar van 2007 een bijzonder onderzoek gestart. Men heeft 50 vrijwilligers geselecteerd op de geur van hun voeten - hoe interessanter (sterker) de geur, hoe beter. Op dit moment (juli 2008) worden de resultaten van dit onderzoek verzameld en beoordeeld.

Alle bekende en vooral bewijsbare gegevens zijn gebruikt om muggenvallen te ontwerpen die muggen aantrekken. De meeste vallen gebruiken UV licht en de professionele machines gebruiken kooldioxide om muggen te lokken. De productie van kooldioxyde vindt plaats door middel van een gasfles - deze machines zijn echter storingsgevoelig en bewerkelijk, daar elke week een zware fles moet worden vervangen. De moderne en meest effectieve vallen maken gebruik van de huidige technologie en wordt wetenschap gecombineerd met Nano Technologie en High-Tech State of the Art materialen. Momenteel is er een muggenval op de markt (www.blizzz.nl) waardoor muggen vrijwel kansloos zijn. Deze val combineert de - voor de vrouwelijke mug - 3 meest aantrekkelijke componenten, namelijk kooldioxyde, UV licht en warmte. UV licht schijnt op een met TiO2 (Titaandioxyde) opgedampte plaat en door de fotokatalyserende werking ontstaat CO2. Het CO2 wordt door de interne ventilator naar onderen wordt getransporteerd en door het rooster van de opvangbak naar buiten geblazen.
De muggen worden onweerstaanbaar aangetrokken en komen de Muggenvanger aan de bovenzijde binnen - worden door een luchtstroom naar onderen gezogen en verzameld in de opvangbak. Hier kunnen zij niet meer uit ontsnappen en sterven door uitputting – zonder chemicaliën, zonder rommel. Er zijn geen chemicalien, cartridges, stoffen of andere aanvullingen nodig om de muggen te lokken en te vangen. De val is gemaakt om 24 uur per dag zijn werkt te doen, waarbij gedurende de tijd de effectiviteit of werking niet verminderd. De standaard uitvoering in 220Volt (110V is ook uit voorraad leverbaar) is in juli 2008 uitgebreid met een uitvoering die gedurende 8 uur op een pakket Lithium batterijen werkt. Deze is eenvoudig binnen 4 uur op te laden met een bijgeleverde 220V adapter - of via een 12V sigarettenaansteker in combinatie met een telefoonoplader. De batterijversie is ook uit te breiden met een z.g SOLAR-pakket, waarbij een paneel zonnecellen van 92x31x0,2cm in combinatie met een timer zorgt dat de Batterijversie gedurende de dag opgeladen wordt, zodat de muggenval tussen 15.00uur en 23.00uur de aanwezige populatie kan reduceren.

De fotokatalyserende werking van deze muggenvanger zuivert ook de lucht en steriliseert gedroogde bacteriën. Het apparaat is dus niet alleen voor muggen uiterst effectief, maar ontdoet ook de omgeving van hinderlijke geuren. Hij zuivert zelfs de lucht als hij niet aan staat (maar wel in het daglicht hangt). Het gebruik is volkomen veilig voor mensen, kinderen, huisdieren, vee en tevens milieuvriendelijk. © 2008 - 2009 Blizzz, gepubliceerd in Diversen (Mens en Gezondheid) op 30-03-2008, laatst gewijzigd op 10-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Blizzz is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Muggenval.

Verwante artikelen

• Planten die muggen wegjagen: Muggen, insecten die vooral in de zomer voorkomen en u bijten. Heel vervelend. Gelukkig kunt u er iets tegen doen. In dit artikel planten die u in de tuin kunt plaatsen of binnen…
• Bloed, een bijzonder soort weefsel: Bloed is een bijzonder soort weefsel omdat het vloeibaar is en zich door het lichaam verplaatst. Het is opgebouwd uit drie soorten cllen en uit een vloeisftof: het bloedpl…
• Zomereczeem en wat te doen: Zomereczeem is een groot probleem voor paard en eigenaar. De eerste symptomen worden meestal merkbaar rond het derde levensjaar en helaas zijn er nog steeds geen geneesmiddelen di…
• Top 10: Meest zuinige dieselauto's: In deze top tien treft u de 10 meest zuinige dieselauto's aan. Daarnaast wordt ook de CO2-uitstoot vermeldt. Als u op zoek bent naar een zuinige en milieuvriendelijke auto…
• Top 10: Meest zuinige benzineauto's: In deze top tien treft u de 10 meest zuinige benzineauto's aan. Daarnaast wordt ook de CO2-uitstoot vermeldt. Als u op zoek bent naar een zuinige en milieuvriendelijke au…