Het Menselijk Lichaam: Gewrichten en Spieren

Het menselijk lichaam. Hoe steekt alles nou eigenlijk in elkaar? In deze serie van artikelen kun je over verschillende aspecten van het lichaam lezen. In het vierde artikel gaat het over De Gewrichten en De Spieren.

De Gewrichten

Een gewricht is de plek waar twee of meer beenderen elkaar raken. Als de beenderen vast met elkaar zijn verbonden noemen we het gewricht een naad. Als de beenderen ten opzichte van elkaar kunnen bewegen, noemen we het gewricht beweeglijk. De beenderen zijn altijd bedekt met kraakbeen, waardoor ze beter tegen elkaar wrijven.

Gewrichten
De gewrichten kunnen worden beschadigd door letsels of overbelasting. Een van de meest kritieke punten is de knie die vooral bij sporters erg wordt belast. Daarom wordt aanbevolen de knieën te beschermen met kniebeschermers als men een risicovolle sport beoefent.

Alle gewrichten worden omgeven door een kapsel dat bestaat uit een stevig membraam dat de beenderen op hun plek houdt en vermijdt dat ze te veel kunnen verschuiven.

De Knie
De knie is het grootste gewricht van het skelet. Ze verbindt het dijbeen met het scheenbeen en het kuitbeen en ondersteunt het gewicht van het hele lichaam. De structuur van de knie wordt versterkt door vier heel stevige ligamenten en kraakbeen, ook meniscus genoemd, dat het gewricht verstevigt. De plek waar de drie beenderen elkaar ontmoeten, ondergaat veel wrijving en wordt gesmeerd met een vette vloeistof die in het synoviale membraam zit.

De knie is een van de meest complexe gewrichten. Het over elkaar wrijven van het dijbeen en het scheenbeen wordt vergemakkelijkt door de meniscus die de vorm van het scheenbeen aanpast aan die van het dijbeen.

De Schouder
De bijzondere, bolle vorm van dit gewricht maakt het mogelijk dat het bovenarmbeen helemaal kan ronddraaien ten opzichte van het schouderblad en dat veel verschillende bewegingen mogelijk zijn.

De Elleboog
Dit gewricht maakt de beweging van de beenderen van de arm mogelijk. Het is een schaniergewricht. De ellepijp en het spaakbeen kunnen ten opzichte van het bovenarmbeen een beweging van een halve cirkel maken.

De Heup
De kop van het dijbeen vormt een gewricht met het bekken. Het heeft een bolvormig uiteinde, waardoor het goed kan bewegen. Bij mensen die lijden aan de ziekte osteoporose, breekt die gewricht nogal snel.

Ligamenten
De ligamenten zijn vezelachtige banden die de uiteinden van de gewrichten stevig met elkaar verbinden. Ze bestaan uit een heel stevig en elastisch bindweefsel, waarvan de structuur draadvormig is. Ondanks die eigenschappen zijn ligamenten een van de zwakste onderdelen van het skelet.

De Spieren

Meer dan 600 skeletspieren maken het mogelijk dat elk deel van het lichaam beweegt. Ze vormen ongeveer de helft van het lichaamsgewicht en verbinden de verschillende beenderen met elkaar. Ze hebben verschillende vormen en afmetingen, afhankelijk van de functie die ze moeten uitvoeren. Ze bestaan wel allemaal uit dezelfde cellen, namelijk spiervezels. Die vezels kunnen zich rekken en samentrekken. Tijdens het samentrekken zijn de spieren half zo lang als in rusthouding. De kracht die dan ontstaat, hangt af van het aantal vezels dat samentrekt.

De Skeletspieren
De skeletspieren zijn aan de beenderen bevestigd met pezen. Die bestaan uit collageen en zijn heel sterk. Op de plek waar ze aan het been vastzitten, zijn ze het zwakst en kunnen ze scheuren. Alle skeletspieren zijn willekeurig en bestaan uit een verschillend aantal spierbundels, die samen in een omhusel zitten. Elke bundel omvat honderden spiervezels en myofibrillen. Die laatste betsaan uit twee soorten eiwiten, namelijk actine en myosine, die de spier uitrekken en samentrekken.

Atleten
Door fysieke inspanningen verbetert de kracht van de spieren. Atleten trainen lang en kunnen zo het volume van hun spiervezels en het aantal boedvaten dat de spieren van bloed voorziet, verhogen.

De Vezels
Spiervezels kunnen trage of snelle energie leveren. De cellen van de trage vezels beschikken over energiereserves die ervoor zorgen dat ze niet zo snel vermoeid zijn als de snelle vezels. Die kunnen sneller samentrekken maar verbruiken daardoor meteen al hun energie.

Spierweefsel
De spieren bestaan uit twee verschillende soorten weefsels, namelijk dwarsgestreepte en gladde. Dan is er nog het weefsel van de hartspier dat lijkt op dat van de dwarsgestreepte spieren maar toch nog andere en unieke eigenschappen heeft. Het dwarsgestreepte weefsel vormt de willekeurige spieren, dat wil zeggen de spieren die een beweging uitoefenen in directe opdracht van de hersenen. (bijvoorbeeld de spieren die we gebruiken tijdens de ademhaling en de vertering)

We noemen enkele spieren : Monnikskapspier (bevindt zich achterop de rug ter hoogte van de nek), deltaspier (bevindt zich op de schouder), bilspier, dijbeenspier, snijdersspier (bevindt zich aan de binnenkant van de bovenbeen), voorste scheenbeenspier. © 2008 - 2009 Mondyluke, gepubliceerd in Diversen (Mens en Gezondheid) op 10-08-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Mondyluke is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Spiervezeltypes: Het menselijk lichaam telt méér dan 600 spieren. Al deze spieren samen vormen het bewegingsapparaat. Deze spieren vallen weer te verdelen onder verschillende soorten. In dit artikel worden d…
• Duitse taal – lichaamsdelen: Onze oosterburen, de Duitsers, hebben een heel andere taal dan wij Nederlanders. Stel je voor dat je tijdens je vakantie ineens heel erge buikpijn hebt. Hoe vertel je dat dan in…
• Het spierstelsel: Het spierstelsel noemt men ook wel het actieve bewegingsapparaat. Doordat spiercellen kunnen samentrekken, kunnen zij de skeletbeenderen bewegen, waardoor wij actief gestuurde bewegingen ku…
• Weefsels: zenuw- en spierweefsel: Zenuwweefsel is het hoofdbestanddeel van het zenuwstelsel. De hersenen, ruggenmerg en zenuwen reguleren de lichaamsfuncties. Spierweefsel is een weefsel wat uit veel cellen…
• Zintuigen en receptoren: Ons lichaam bevat vele zintuigen en receptoren om alles wat er in en buiten ons lichaam bevindt te meten en te vergelijken met de 'norm'. Hierdoor kunnen wij op een verandering - zow…

Bronnen en/of referenties

• Boek: Het Menselijk Lichaam