Lymfevaat en Lymfe

Het Menselijk Lichaam: Het Lymfevaat- en Urinewegstelsel

Infoteur: Mondyluke

Het Menselijk Lichaam: Het Lymfevaat- en Urinewegstelsel

Het menselijk lichaam. Hoe steekt alles nou eigenlijk in elkaar? In deze serie van artikelen kun je over verschillende aspecten van het lichaam lezen. In het veertiende artikel gaat het over Het Lymfevaatstelsel en Het Urinewegstelsel.


Het Lymfevaatstelsel

Onze lichaamscellen zitten in een vloeistof, waardoor het mogelijk is dat stoffen worden uitgewisseld met het bloed. Het laatste deel van de bloedvaten verspreidt een bepaalde hoeveelheid van een stof die de vloeistof vormt om de cellen. De heel kleine lymfevaatjes vangen het teveel aan deze vloeistof op door ze te verzamelen in de ruimten tussen de cellen. Om te vermijden dat cellen worden beschadigd, is het heel belangrijk dat de hoeveelheid lymfevocht die wordt teruggewonnen, gelijk is aan de hoeveelheid die wordt verspreid door de haarvaten. Het teruggewonnen lymfevocht wordt naar grotere kanalen gevoerd voordat het tenslotte in de grote aders terechtkomt.
Onderweg loopt het vocht door verschillende organen die moeten controleren of er onnuttige stoffen in ons lichaam zitten. Het lymfeweefsel vormt een eerste filter. Vervolgens wordt ook nog een controle uitgevoerd door de milt, de thymus en het beenmerg.

Het netwerk van lymfevaten wordt doorkruist door heel veel kleine filtercentrales, het lymfeweefsel. Die kleine orgaantjes bevinden zich vooral in de oksels en de lies. In de orgaantjes zitten de lymfocyten. Dat zijn witte bloedcellen die zijn gespecialiseerd in het bestrijden van micro-organismen die ons lichaam binnendringen. Als een infectie optreedt, ontsteken de lymfeweefsels en worden ze groter.

Het lymfevaatstelsel beschikt niet over een pomp om de circulatie in gang te zetten. In de bloedsomloop wordt dat werk gedaan door het hart, in het lymfevaatstelsel door de spieren. De ritmische beweging van het middenrif en de samentrekking van de aders zorgen ervoor dat het lymfevocht door de aderen stroomt.

De Milt
De milt is een klein orgaan dat twee heel belangrijke functies uitoefent. Het helpt de hoeveelheid bloed in de bloedsomloop regelen en in de milt worden de lymfocyten van het type B voorbereid op hun verdedigingstaak.

De Thymus
In de thymus of zwezerik rijpen de lymfocyten van het type T, namelijk de T-killercellen en de T-helpercellen. Het orgaan werkt heel goed tijdens de zwangerschap en de kindertijd en beschermt ons tegen ziekten. In de loop der jaren verkleint de thymus en neemt de activiteit af, zodat we kwestbaarder worden voor ziekten.

De Lymfocyten

De meest actieve lymfocyten behoren tot het type B en T. Die van het type B ontstaan en rijpen in het beenmerg en zijn gespecialiseerd in de productie van antilichaampjes die reageren op een aanval van vreemde moleculen in het lichaam.
De T-lymfocyten zijn onderverdeeld in verschillende soorten. De T-killercellen vernietigen abnormale cellen. De T-helpercellen zijn gespecialiseerd in het herkennen van indringers.
In ons afweersysteem bestaan B-lymfocyten, T-killer- en T-helpercellen om te reageren op de verschillende stoffen waarmee we in aanraking zijn geweest.

Het Urinewegstelsel

Het urinewegstelsel vervult een heel belangrijke bloedzuiverende functie. Het bevrijdt ons lichaam van afval dat door de cellen wordt afgescheiden tijdens hun activiteiten. Ureum en creatinine zijn de belangrijkste giftige stoffen die worden gevormd en die moeten worden afgevoerd. Overdag wordt het bloedvolume ongeveer 300 maal gezuiverd door twee kleine organen. Door de voortdurende zuivering blijft het bloed zuiver en wordt ongeveer 1,5 liter urine geproduceerd.

De Nieren
De nieren zijn twee organen met de typische boonvorm. Bij volwassenen wegen ze ongeveer 150g en zijn ze ongeveer 12 cm groot. Ondanks de kleine afmetingen kunnen ze grote hoeveelheden filteren. De twee nierslagaders vervoeren meer dan een liter bloed per minuut naar de nieren. De zuiverende functie is niet de enige taak van de nieren. Ze zorgen er ook voor dat het water in het lichaam in evenwicht is door de hoeveelheid natrium in het bloed te regelen.

Vloeistoffen
Ons lichaam verliest elke dag 2 tot 3 liter vloeistof. De belangrijkste oorzaken van die verliezen zijn de urine (1,5 liter), het zweet (bij volwassenen kan dat een liter zijn) en de ademhaling. Om voldoende vocht in ons lichaam te houden, moeten we evenveel water drinken als er wordt uitgescheiden. Dorst herinnert ons aan die taak.

Het Urinewegstelsel
De urine met daarin het afval, loopt vanuit de nieren door twee kanalen, namelijk de urineleiders. Overdag en 's nachts komt de urine in de blaas terecht. In die waterdichte en uitrekbare zak zitten sensoren die in de gaten houden hoe vol de blaas zit en die met de hersenen communiceren over het leegmaken van de blaas. Een kleine kringspier opent zich dan, zodat de urine uit de blaas kan lopen. Het kanaal waardoor de urine vanuit de blaas naar buiten stroomt, is de urinebuis. Bij mannen is die ongeveer 20 cm lang, bij vrouwen slechts 4 cm.

Als er ongeveer 150 ml urine in de blaas zit, voel je de eerste prikkels om te plassen. Eigenlijk kan er op dat moment nog veel urine bij in de blaas. Een volwassenen kan de prikkels onder controle houden en de urine nog een tijdje ophouden, een baby maakt zijn blaas meteen bij de eerste prikkel leeg. Pas als het centraal zenuwstelsel voldoende is ontwikkeld, kan een kind zijn urine ophouden.
© 2008 - 2009 Mondyluke, gepubliceerd in Diversen (Mens en Gezondheid) op 08-09-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Mondyluke is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

Bronnen en/of referenties

  • Boek: Het Menselijk Lichaam

Reageer op het artikel "Het Menselijk Lichaam: Het Lymfevaat- en Urinewegstelsel"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.