Met je plas naar de dokter: alles over urineonderzoek

Urineonderzoek, waarom en wanneer. Met je plasje naar de dokter gaan is dusdanig gewoon, dat het zelfs een gezegde is geworden in het dagelijks leven. Hoewel urine onderzoek dus een gewoon en overbekend onderzoek is, weten we er eigenlijk niet zo heel veel van.

Waarom urineondezoek

Bij verschillende medische onderzoeken dien je plas in te leveren omdat urine een aantal essentiële gegevens bevat die van belang zijn bij de juiste diagnose. Daarbij kan het gaan om middenurine of ochtendurine. De middenurine is de urine die opgevangen wordt tijdens het plassen. De opvangcontainer wordt dan tijdens het plassen in de straal gestoken. Als er een vermoeden bestaat op een urineweginfectie is middenurine nodig.

Bij welk soort onderzoeken is urine nodig?

Bijvoorbeeld bij:

• SOA-test (Met nieuwe technieken, kan steeds meer onderzoek op soa worden gedaan aan de hand van urine).
• Een bacteriologisch onderzoek.
• Ontsteking van geslachtsorganen of urinewegen.
• Bij een nieronderzoek.
• Glucoseonderzoek (diabetes).
• Dopingcontrole (onderzoek naar verboden stoffen)
• Schoolonderzoek.
• Keuring voor een verzekering (bijv. levensverzekering).
• Sportkeuring.
• Blaasontsteking.
• Anticonceptieonderzoek.
• Zwangerschap.

Wat wordt onderzocht

• Bij een onderzoek van de urine wordt bijvoorbeeld gekeken naar helderheid en kleur. Verder geven de zuurgraad (PH-waarde) en het soortelijk gewicht, nuttige informatie met betrekking tot eventuele nieraandoeningen, uitdroging of stofwisselingsstoornissen.
• De concentratie van de diverse stoffen in de urine kan worden vastgesteld met zogeheten urinestrips of dipsticks (zie illustratie). Strips waarop chemische stoffen zijn aangebracht. Deze strips veranderen van kleur. De kleurverandering die dan plaats vindt op een dergelijke strip geeft een indicatie van glucose of bloedeiwitten in de plas.
• Onder een microscoop kan urine worden bekeken op de eventuele aanwezigheid van parasieten, bacteriën of bepaalde cellen. De te onderzoeken plas wordt (in een testbuisje) in een centrifuge rondgedraaid. De vaste bestanddelen in de urine komen dan op de bodem van het testbuisje. Dit bezinksel wordt dan onder de microscoop beoordeeld.
• Om de oorzaak van een infectie in kaart te brengen, kan er een kweek worden gemaakt en kan tevens worden bepaald welke medicijnen gewenst zijn.
• Zwangerschapstests hebben als doel om de hoeveelheid van het hormoon HCG (humaan choriongonadotrofine) in de urine aan te tonen. Zwangere vrouwen hebben namelijk een sterk verhoogde hoeveelheid van dit hormoon in de urine.

Waar wordt de urine onderzocht

Het uiteindelijke onderzoek vindt heel vaak plaats in een microbiologisch laboratorium of klinisch chemisch laboratorium.

Het opvangen van de urine

Indien u een plas moet inleveren kunt u een speciaal potje gebruiken, een zogenaamde urinecontainer. Het ding is gegarandeerd lekvrij. Zo’n container is verkrijgbaar bij elke apotheek.

Verschil man en vrouw

• Bij vrouwen is het van belang dat urine niet tijdens de menstruatie verzameld mag worden.
• Mannen dienen hun voorhuid terug te rollen en de penis goed schoon te maken alvorens de urine op te vangen.
• Dames dienen op hun beurt de schaamstreek ook eerst goed te reinigen.

De eerste plas die ’s-ochtends wordt geproduceerd, de zogenaamde ochtendurine, is ten behoeve van het urineonderzoek het meest geschikt. De urinecontainer kunt u in de koelkast bewaren in het geval de urine niet onmiddellijk voor het onderzoek kan worden weggebracht.