De bril en oogmode

We kennen ze allemaal, de brillen die het oogmodebeeld cachet geven. Ze zijn nog nauwelijks uit het straatbeeld weg te denken, bestaan in alle vormen, modellen en kleuren, maar waar dienen ze eigenlijk voor en hoe kwamen ze tot ontwikkeling? We zetten het even op een rijtje.

wat?

• Een bril is een optisch instrument dat de drager ervan instaat stelt zijn zicht te optimaliseren.
• Een bril bestaat uit één geslepen glas dat we een lens noemen per oog, die vervat zijn in een montuur, zodat de drager ervan in de mogelijkheid gesteld wordt de handen vrij te houden.
• De lenzen worden aangepast aan het oog waar ze voor geplaatst gaan worden met de bedoeling het eigen zicht te corrigeren.
• Brillen worden ook gebruikt ter bescherming van het oog in een onveilige situatie. Zo zijn er lasbrillen die het oog beschermen tegen wegvliegende vonken maar ook tegen het ultraviolette licht, dubbele bescherming voor de prijs van1. of een duikersbril, die is erg handig voor de duiker wil hij zijn ogen kunnen openhouden.
• Brillen worden niet enkel gebruikt om het zicht te corrigeren, ze worden ook aangewend ter bescherming van de ogen. Denk maar aan een zonnebril, of een skibril. Die beschermen het oog voor te veel binnenkomend licht en/of het zo schadelijke ultraviolette licht. (mensen die op ski vakantie gaan hebben een skibril nodig tegen sneeuwblindheid. Het ultraviolette licht wordt weerkaatst op de witte sneeuw wat echt blinde gevolgen kan hebben).
• Het randloze titanium brilmontuur werd ontworpen door de Deen en Opticien, Lindberg, zijn collectie heette Eyewear. Hij bracht een ware revolutie teweeg.

Het montuur

De kunst zit er in om de montuurmaterialen zo sterk, licht, flexibel mogelijk te maken. Ook streeft men naar de ultieme grondstof die al deze eigenschappen heeft en ook nog eens vrij van irritatie is. Metalen monturen worden tegenwoordig vaak in titanium vervaardigt, omdat dit materiaal al bovenstaande eigenschappen bezit en ook nog eens roestvrij is.

Er is een ontelbaar marktaanbod van monturen. De term Oogmode is zelfs een algemeen begrip geworden.

Enkele montuur grondstoffen

• cellulose-acetaat-monturen
• metaal
• titanium
• kunststof (acetaat,…)

Afpassen

• Vele brillen worden al op maat gemaakt volgens persoonlijke morfologie (vorm)
• Ook het afpassen van een bril is een erg belangrijke factor, niets namelijk zo leuk als een hele dag met een bril lopen die of klemt op je neus, of scheef staat, of afzakt,…

Grote modeontwerpers hebben reeds een brillencollectie, (Een greep)

• Christian Dior
• Emanuel Ungaro
• Emporio Armani
• Giorgio Armani
• Gucci
• Hugo Boss
• Ralph Lauren
• …

Ook is er een waaier van grote merknamen die hun eigen brillencollectie op de markt brengen. (een greep)

• Adidas
• Chanel
• Esprit
• Mexx
• Picasso
• Rodenstock
• Vogue
• …

Maar niet iedereen heeft de mogelijkheid en/of de middelen een merkbril aan te schaffen, daarom zijn er ook prijselijkere collecties (een greep)

• AIRO,
• Silhouette,
• Alain Mikli,
• Hiéro House,
• Matsuda,
• Lindberg,
• Swiss Horn
• …

Verschillen in glas

• Bijziendheid of Myopie, wil zeggen dat met en goed zicht heeft van dichtbij maar problemen krijgt met ver zien. Dan heeft men negatieve lenzen nodig.
• Verziendheid of hypermetropie, wil zeggen dat juist heel goed ziet in de verte maar van dichtbij problemen heeft. Dan heeft men positieve lenzen nodig.
• De graad van het zicht, of de sterkte van de glazen die men nodig heeft wordt aangeduide in Dioptrie.

Weetjes

• De eerste brillen waren voor verziende mensen, vooral oudere monniken hadden moeite met lezen en schrijven. Bedenk dat, dat de tijden waren dat de monniken de boeken nog met de hand schreven.
• Wanneer ons zicht achteruit gaat rond het Veertigste levensjaar, is dat een gevolg van ouderdomssleet. We merken dan veelal een achteruitgang in het lezen. Iedereen kent wel iemand die met zijn ogen piert om beter te kunnen focussen en we hebben allemaal al wel iemand gezien die de krant bijna tegen zijn neus hangt om de letters te kunnen onderscheiden? Dit verschijnsel noemen we ‘oudziendheid’. Dit kan trouwens gemakkelijk gecorrigeerd worden met een zogenaamde leesbril. Een leesbril is gebaseerd op het bijziendheid verschijnsel en heeft dus positieve glazen.
• Mensen die en verziend en oudziendheid hebben kunnen moeilijk met twee brillen tegelijk op hun neus lopen, dus is er een compromis met glazen die bovenaan negatief en onderaan positief geslepen zijn, zodat de drager slechts 1 bril meer nodig heeft. Deze glazen noemen we ‘mutifocale- of bifocale lenzen.

Brillentrends

De oogmode is tegenwoordig een belangrijke factor in het modebeeld. Daarom zijn ook in die sector verschillende trends, even een rijtje:

• Strakke brillen
• Vlindermodellen(Folower-Power
)

• Opvallend modellen
• feestelijke kleuren
• Grote modellen
• Gestileerde modellen
• Kleine ronde brillenglazen
• Monturen zonder montuur
• Monturen zonder oren maar met een middenboog die over het hoofd gaat (persoonlijk, een gek zicht vind ik dat)
• Grote kunststof monturen,
• Strakke en rechthoekige vormen
• Zwarte en bruin gevlekte monturen
• …

Geschiedenis

• De eerste nota’s over lenzen die gebruikt worden om het gezichtsvermogen te optimaliseren situeren zich In Italië rond 1280.
• In de 13de eeuw was men heel opgezet met deze uitvinding, hoewel de bril er niet uitzag zoals wij hem kennen. Hij was meer een lens die op een standaard gemonteerd stond, die met een hand diende voor het oog gehouden worden. (een beetje het principe dat we nu toepassen met een huis, tuin en keukenvergrootglas.
• De eerste brilvoorloper was het Monocle. Dit was 1 lens die voor het oog vastgehouden werd zonder handen door hem te klemmen tussen de wenkbrauw en rustende op het oogholtebeen.
• De eerste dubbele lensbril was de pince-nez, wat neusknijper betekend.
• Een twee-lenzige bril op een standaard (die erg geliefd was bij de dames van adel) noemt men een lorgnet.
• De eerste bril met spreekwoordelijke handvaten of poten die achter het oor haken vind zijn bestaan maar eerst in de vroege 18de eeuw.
• De eerste brillen waren niet zo aanvaard in het straatbeeld dan nu. Er gingen zelfs lelijke woorden aan vooraf. Wat al helemaal niet kon was een dame met een bril, dat was een directe aanval op het schoonheidsbeeld dat me vor ogen hield. Een van de lelijke spreekwijzen uit die tijd is Een vrouw met een bril, het laatste wat ik wil (1920)
• Aan einde van de 19de eeuw met de uitvinding van de machinerie, werd de brilmontuurproductie grootschaliger. De eerste montuur fabrikanten verschenen wat meteen de aftrap was voor het ten onder gaan van het brillenmakersambacht. Nu wordt er sporadische eer een bril op morfologie gevraagd, het kent een stille herwaardering maar dat hangt meer samen met de exclusiviteit van een handgemaakt product dan met de ambacht.
• Een echt brildieptepunt was er tijdens de 2de wereldoorlog tot de jaren ’50. De mensen hadden andere dingen aan hun hoofd dan een modebeeld. Alles draaide om overleven, niet om beter dichter of verder te zien. Ze hadden er touwens de middelen niet voor ook in die jaren.
• In de jaren 70 was er een oplevend aspect dank zij de Flower Power, iedereen herkent nog wel de beelden van de extreem grote brillen in alle vormen, kleuren, dieren en bloemen. Vooral de grote benen schildpad bril deed het toen erg goed als bril, maar de figuurmonturen waren de must, in de zonnebrillenmode.

Toekomst?

• Tegenwoordig kan men dezelfde brilcapaciteiten in een ooglens verkrijgen. --> Contactlenzen --> nl.wikipedia.org/wiki/Contactlens
• De contactlens werd uitgevonden door de Franse oogarts Kalt. Toen waren het nog harde schijfjes die een nulcomfort hadden. De hedendaagse lenzen zijn gemaakt van zuurstofdoorlatende materialen die ook eiwitten van het oog (afval) kunnen opnemen, zodat het oog niet uitdroogt.

Ooglenzen of oculairs

• verrekijkers
• astronomische telescopen
• waterpasinstrumenten

Andere brillen :

• wc-bril (smile)
• In Groningen (Nederland) ligt een streek die ‘Bril heet’
• Verzamelde gedichten / Martin Bril - Amsterdam Uitgeverij 2004-ISBN 90-76927-84-7
• Bril, Louis Schepen in Roeselare en Vlaams volksvertegenwoordiger voor de VLD
• Bokser Ben Bril - het boek
• …

Spreekwoorden en zegswijzen met brillen

• Dingen door een roze bril zien
• Heren doe de bril omhoog, want de dames zitten ook graag droog (smile)
• Twee joden weten wat een bril kost.
• Wat baten kaars en bril, als de uil niet zien en wil.
• Zie maar dat ik mijn bril niet hoef af te zetten
• Iemand een bril op de neus zetten.
• Dat is als een lantaarn de bril opzetten,
• Scheef over de bril kijken, (iemand verdient een standje)
• Op den eesten april verloor zelfs Alva zijn bril,
• Als een blinde zonder bril zien (iets door de vingers kijken)
• …

© 2006 - 2009 Salu, gepubliceerd in Diversen (Mens en Gezondheid) op 08-11-2006. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Salu is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Lichtbreking of refractie - Kort: Heb jij je ooit afgevraagd hoe het komt dat wanneer je een lepeltje in een glas water zet het komt dat het onderste stuk veel korter lijkt dan het bovenste stuk en het lijkt…
• Mislukte uitvinding: virtual reality-bril: De virtual reality- bril is een grote mislukking uit begin jaren 90. Met de bril op kon je je voortbewegen in een digitale wereld. Er zijn bijna geen software-progr…
• Bril online kopen: Tegenwoordig kunnen ook brillen online worden gekocht. Dit artikel geeft informatie hoe je op de beste manier een bril kan kopen en licht je voor over de voor- en nadelen daarvan. Een beet…
• Teruggave belasting bril en lenzen: Bij de belastingopgave van 2009 kunnen de aanschafkosten van bril en lenzen worden opgegeven, mits deze in deze in 2008 zijn aangeschaft. Dan valt deze aanschaf namelijk n…
• Schade aan brillen en lenzen en de verzekering: Brillen en lenzen zijn kwetsbaar en er ontstaat regelmatig schade aan door een aansprakelijke derde. De aansprakelijkheidsverzekeraar van deze persoon zal de s…