Alfahulp in verleden en heden

De alfahulp is niet meer weg te denken uit het scala aan mogelijkheden van de thuiszorg. Het is een vorm van hulpverlening die voor veel cliënten de mogelijkheid biedt om zelfstandig te blijven wonen.

Hoe is de alfa hulp ontstaan

De alfahulp is ontstaan in het begin van de tachtiger jaren.Vooral als gevolg van de vergrijzing maar ook omdat ouderen steeds mondiger werden. Er bleek een steeds grote behoefte te bestaan aan ondersteuning in de huishoudelijke taken zonder dat verdere begeleiding van het gezin of de oudere noodzakelijk werd geacht. Maar de positie van de alfahulp was beslist niet gunstig te noemen. Om deze vorm van hulp te kunnen invoeren heeft de toenmalige regering een oude arbeidswet uit 1939 uit de kast gehaald. Slechts met deze wet in de hand kon de alfahulp worden ingevoerd, op dat moment tegen de wil van veel thuiszorginstellingen, die niet graag wilden meewerken aan een zo slechte arbeidspositie van de hulpen. Voor de cliënt bleek deze vorm van hulpverlening echter uitstekend te werken en men heeft vele bezwaren laten vallen.

Wat is alfahulp en hoe is haar positie

Alfahulp is hulp in de huishouding die gedurende een beperkt aantal uren aanwezig is bij een cliënt. Men spreekt nu over huishoudelijke verzorging in Categorie 1. De hulp werkt op minder dan 15 uur per week en niet meer dan drie dagen omdat er anders regelgeving omtrent de sociale wetgeving nodig is en premies afgedragen dienen te worden. Wordt de hulp ziek dan heeft zij recht op doorbetaling van slechts 6 weken ziekengeld. Bij arbeidsongeschiktheid is er geen uitbetaling evenmin als bij werkloosheid. Het loon van de alfahulp bedraagt op 1 jan. 2010 bruto 12,80 per uur en dit is inclusief vakantiegeld. Alfahulpen zijn in het algemeen vrouwen die werken met grote ervaring in het doen van de huishouding en vaak krijgen ze door het omgaan met de ouder wordende mens ook een functie in het signaleren of het soms slechter gaat met hun cliënt. Dit zit nadrukkelijk niet in het pakket maar is onlosmakelijk verbonden met het vak wat ze uitoefenen.

Positie van de cliënt

De hulp is in dienst van de cliënt die de uitbetaling zelf verzorgt. Het voordeel voor de cliënt is dat hij/ zij steeds dezelfde vaste hulp heeft maar dat er bij afwezigheid niet snel vervanging geboden kan worden.De financiële afhandeling wordt verzorgd door een instelling met de naam 18K. Deze zorgen dat men een arbeidsovereenkomst ontvangt. Het geheel valt onder de regeling "dienstverlening aan huis". Men behoeft geen premies voor sociale verzekeringen af te dragen. De opzegtermijn voor de cliënt en de hulp is 4 weken.

De thuiszorgorganisatie

Vele jaren was het zo dat de cliënt haar hulpvraag indiende bij de thuiszorgorganisatie. Deze maakte dan een beoordeling welke vorm van hulp het meest geschikt was. Na de invoering van de alfahulp kregen de thuiszorgorganisaties een groot bestand aan alfahulpen ter beschikking. Veel mensen wilden wel als huishoudelijke hulp wat bijverdienen. Men bleef onder de grens van de vrije belastingvoet en betaalde geen sociale premies. Daarbij had men de vrijheid om met de cliënt zelf afspraken te maken omtrent tijdstippen van hulpverlening, hetgeen voor vrouwen met kinderen heel belangrijk was. Ook de vakanties konden soepel geregeld worden. Op de achtergrond kon men toch de steun krijgen van de leidinggevende van de thuiszorg wanneer dit noodzakelijk was bijv. bij arbeidsconflicten of wanneer het salaris niet werd uitbetaald.

Hoe kan men alfahulp verkrijgen

• De aanvraag voor alfahulp wordt tegenwoordig gedaan bij de gemeente en deze kan afspraken maken met de thuiszorgorganisatie inzake bemiddeling.
• U kunt ook bij de gemeente een persoongebonden budget aanvragen en met dit bedrag kunt u zelf de hulp inkopen.

Huidige situatie

Door de komst van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning is er veel veranderd. De Vakbond FNV roept op om te komen tot een cao voor deze beroepsgroep. Immers bij ziekte wordt men nauwelijks doorbetaald en krijgt men op het werk een ongeluk dan is er geen regeling voorhanden. Daarnaast pleit zij voor het oprichten van een werkgeversorganisatie voor mensen die dienstverlening aan huis verrichten. De situatie heeft nu de aandacht getrokken van de Verenigde Naties omdat deze vrouwen benadeeld worden ten opzichte van andere beroepsgroepen en er wordt gesproken van discriminatie.