Schrijnwerkers en preventiemaatregelen

De normale werkomgeving in een schrijnwerkerij wordt gekenmerkt door stof en lawaai hetgeen schadelijk kan zijn voor respectievelijk de luchtwegen, de slijmvliezen en het gehoor. Preventie maatregelen zijn van groot belang in dit sector. In dit artikel zullen wij hebben over vooral deze maatregelen.

Houtsector

Houtstof wordt gecreëerd bij het hanteren, behandelen en bewerken van hout (schuren, zagen, malen, versnipperen, schaven etc.). Blootstelling kan gebeuren via inhalatie, oog- en huidcontact. Sectoren die een hoog risico hebben voor blootstelling aan houtstof zijn: houtzagerijen, schrijnwerkerij en meubelmakerij, restauratiewerken, sculpteurs, paletten- en kistenmakerij, parketterie, houtvezelplaatindustrie en de borstelindustrie.

Opvallend voor de houtsector is dat stof van beuken- en eikenhout erkend is als kankerverwekkend (KB 14/5/99).

Wat de uitstoot naar de buitenlucht betreft, valt op dat de stofemissies door de houtsector in tegenstelling tot die van de meeste andere sectoren blijven toenemen. De houtsector stond in 1999 vijfde in de rangschikking van industriële stofemissies.

Preventie

• Houtsoorten die gemakkelijk allergische reacties uitlokken of potentieel carcinogeen zijn kunnen indien mogelijk vervangen worden door minder schadelijke houtsoorten.
• Behandeld hout zou geen verspanende bewerkingen meer mogen ondergaan om gecontamineerd houtstof te voorkomen.
• Vochtig hout veroorzaakt minder stof maar kan meer schimmels bevatten.

Afzuiging en ventilatie

De voorkeur gaat uit naar apparatuur waarbij de afzuiging is ingebouwd in de machines en via een pijpensysteem langs een stofafscheider, die het stof tegenhoudt en gezuiverde lucht doorlaat, naar een collector wordt gevoerd. Veel stofafzuiginstallaties verwijderen enkel grotere stofdeeltjes die door de houtbewerkingmachine naar de afzuigkap worden geslingerd en dan meegezogen worden. De fijnste stoffractie heeft niet voldoende snelheid om de afzuigkap te bereiken en wordt gemakkelijk door luchtstromingen meegevoerd in de werkruimte. Speciale voorzorgen moeten worden genomen om deze fijne fractie toch mee af te voeren.

Goede werkmethoden

De werkomgeving moet goed onderhouden worden om stofophoping te voorkomen. Er moet opgelet worden dat zo weinig mogelijk stof opwaait bij het onderhoud. Het gebruik van gecompresseerde lucht is uit den boze. Het stof opzuigen verdient de voorkeur over vegen. Eventueel kan men het stof bevochtigen voor het te verwijderen. Als het zaagoppervlak bot wordt, dan worden de houtvezels eerder gebroken dan scherp afgesneden waardoor meer en fijner stof vrijkomt.

Op tijd vervangen of aanscherpen is dus de boodschap.