Brandwonden: oorzaken en behandeling

Brandwonden...het overkomt ons allemaal wel een keer. Hoe vaak verbrand je jezelf niet bij het koken? Een pot thee of koffie? De meeste brandwonden zijn doorgaans niet zo erg, maar wat als het dieper gaat? Brandwonden worden ingedeeld in verschillende gradaties. In de gezondheidszorg gaat men tot drie gradaties: eerstegraads brandwonden, tweedegraads brandwonden en derdegraads brandwonden.

Eerstegraads brandwonden

De opperhuid is beschadigd en de wonde ziet er droog en rood uit. Ze is erg pijnlijk omdat de zenuwuiteinden in de huid, nog intact zijn en dus de beschadiging kunnen waarnemen. Doorgaans geneest dit soort wonden na 5 tot 7 dagen zonder littekenvorming.
Er is geen chirurgische ingreep voor nodig en de wonde geneest spontaan.

Een voorbeeld van een eerstegraads brandwonde is verbranding door de zon. De huid ziet er dan erg rood uit en is pijnlijk.
Vanzelfsprekend moet de zon voorlopig gemeden worden en insmeren met een aftersun kan verlichting brengen.

Tweedegraads brandwonden

Tweedegraads brandwonden kunnen in twee gradaties onder verdeeld worden: oppervlakkige tweedegraads brandwonden en diepe tweedegraads brandwonden. Een klassiek voorbeeld van een tweedegraads brandwonde is het in contact komen met hete voorwerpen. Afkoeling is hier de boodschap! Hiervoor hanteert men best de 20 - 20 - 20 regel: 20 minuten onder stromend water van 20° op 20 centimeter afstand van de wonde.

Oppervlakkige tweedegraads brandwonden
Zowel de opperhuid als een deel van de lederhuid zijn beschadigd maar de zenuwuiteinden zijn nog intact waardoor de brandwonde zeer pijnlijk is. De zenuwuiteinden zijn in deze graad onbedekt. Er kan blaarvorming optreden waar na het openprikken van de blaar, een droge en rode plek te zien is. De kans op infectie is bij deze gradatie wel groter en moet dus goed opgevolgd worden. Mits een goede opvolging kan deze wonde spontaan genezen na twee weken. De huid is nog elastisch en er is en goede capillaire refill aanwezig.

Diepe tweedegraads brandwonden

Zowel de opperhuid als een groot deel van de lederhuid zijn verbrand. Door de beschadiging van de zenuwuiteinden is er geen pijngewaarwording van de brandwonde. De huid ziet er dof of glanzend wit uit. Bij deze wonden is er vaak chirurgische ingreep nodig. Het genezingsproces vergt ongeveer vier weken waardoor er kans ontstaat op hypertrofie van de huid.

Derdegraads brandwonden

Er is een totale vernietiging van de huid. Soms komt het onderliggend bot, spier of ander weefsel bloot te liggen.
Het genezingsproces gebeurd vanuit de wondranden als deze niet te groot zijn. Dit verhoogt de genezingsduur en het risico op infectie. Een derdegraads brandwonde komt meestal samen met eerste - en tweedegraads brandwonden voor op andere plekken van het lichaam. De huid ziet er perkamentachtig en bruin uit. Deze brandwonden zijn pijnloos omdat de zenuwuiteinden volledig vernietigd zijn. Een chirurgische ingreep is hier noodzakelijk om het dood weefsel weg te halen.

Een voorbeeld van een derdegraads brandwonden zijn contacten met vuur en kokende vloeistoffen. Hoe hoger de viscositeit van de vloeistof, hoe dieper de verbranding.