De indicatiestelling: Ondersteunende Begeleiding

'Ondersteunende Begeleiding omvat ondersteunende activiteiten in verband met een somatische, psychogeriatrische of psychiatrische aandoening of beperking, een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap of een psychsociaal probleem, gericht op bevordering of behoud van zelfredzaamheid of bevordering van de integratie in de samenleving, te verlenen door een instelling.' Artikel 6 Besluit zorgaanspraken. Als iemand niet goed funktioneert, is het voor de hand liggend dit te willen verbeteren door een behandeling te geven of door iemand te leren hoe het beter kan (activerende begeleiding).
Soms kan dit echter niet.

Als een behandeling of een leerprogramma om de situatie te verbeteren niet mogelijk is, kan in sommige situaties aanspraak gemaakt worden op een indicatie Ondersteunende Begeleiding. Soms wordt ook, naast Behandeling en Activerende Begeleiding, (tijdelijk) Ondersteunende Begeleiding geindiceerd.
Ondersteunende Begeleiding kan ook respijtzorg inhouden (het ontlasten van de mantelzorger).

Ondersteunende Begeleiding is:

• In de eerste plaats het compenseren van een beperkt of afwezig regelvermogen. Door een beperkt of afwezig regelvermogen hebben mensen geen regie over hun eigen leven. Met een steuntje kan dat soms gecompenseerd worden.
• In de tweede plaats, bij gedragsstoornissen, het corrigeren van gedrag. Dat kan ook betekenen iemand stimuleren om iets te gaan doen of iemand stimulereren sociale contacten te gaan onderhouden en een sociaal netwerk op te gaan bouwen.
• In de derde plaats kan het om praktische hulp gaan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan mensen met een zintuiglijke handicap.

Ondersteunende Begeleiding kan in uren gegeven worden, maar ook in dagdelen.

Het verschil tussen Ondersteunende Begeleiding en Activerende Begeleiding

Bij Activerende Begeleiding is sprake van een programmatische aanpak om een specifiek doel te bereiken. Bij Ondersteunende Begeleiding is er geen sprake van een programmatische aanpak en er hoeft geen doel bereikt te worden: de bedoeling is de mogelijkheden die iemand heeft in stand te houden.

Ondersteunende Begeleiding in dagdelen

Sommige mensen hebben beperkingen waardoor het voor deze mensen niet mogelijk is deel te nemen aan reguliere of speciale vormen van onderwijs en waardoor het ook niet mogelijk is te werken. Een mens heeft echter wel een structuur nodig om zijn dagen een beetje prettig door te komen. Deze mensen kunnen aanspraak maken op Ondersteunende Begeleiding in dagdelen. Ze krijgen een aangepast dagprogramma met het doel structuur aan te brengen in hun dagen. En als iemand niet zelfstandig naar zo'n dagprogramma kan gaan, kan vervoer van en naar de instelling die het dagprogramma aanbiedt ook bij Ondersteunende Begeleiding horen. Ook nachtopvang kan tot de zorgfunctie Ondersteuende Begeleiding gerekend worden: als iemand helemaal geen regelvermogen meer heeft, of als er voortdurend toezicht of praktische hulp nodig is.

Voorwaarden

Om in aanmerking te komen voor de zorgfunctie Ondersteunende Begeleiding moet er een grondslag zijn. De grondslagen zijn:

• een somatische, psychogeriatrische of psychiatrische aandoening
• een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap of een psychosociaal probleem

Zo staat het althans in de beleidsregels, maar dat is niet meer helemaal waar. Vanaf januari 2008 wordt er geen indicatie Ondersteunde Begeleiding meer gegeven aan mensen met uitsluitend een somatische aandoening of een psychosociaal probleem. Als er al een indicatie loopt, geldt er gedurende 2008 een overgangsperiode. In deze overgangsperiode blijft de indicatie geldig tot er iets aan de zorgbehoefte verandert.

Verschil tussen een lichamelijke handicap en een somatische aandoening

Het College van Zorgverzekeraars heeft laten weten wat het verschil is tussen een lichamelijke handicap en een somatische aandoening.
Lichamelijke handicap: hierbij is de oorzaak van de beperking een stoornis van het zenuwstelsel of het bewegingsapparaat.
Somatische aandoening: dit is een lichamelijke ziekte. Als deze lichamelijke ziekte echter een blijvende beperking geeft, kan een arts aangeven dat de somatische aandoening niet meer geneest of verbetert. In dat geval is er een kans dat er wel een indicatie Ondersteunende Begeleiding gegeven wordt.

Verdere voorwaarden

• iemand moet beperkingen hebben waardoor zo iemand sociale redzaamheidproblemen ervaart, zoals gebrek aan regie over het eigen leven, moeilijkheden met betrekking tot het plannen van activiteiten, moeilijkheden met betrekking tot het regelen van dagelijkse zaken, het nemen van besluiten, het structureren van de dag en/of het organiseren van deelname aan een normaal sociaal leven

• en/of iemand moet gedragsstoornissen hebben als gevolg van een psychiatrische aandoening, een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke handicap, waardoor toezicht en correctie van het gedrag nodig zijn
• en/of iemand heeft een handicap waardoor praktische hulp nodig is

Artikelen over de indicatiestelling van de andere zorgfuncties kunt u vinden in mijn special AWBZ-zorg

De officiële beleidsregels kunt u vinden op de website van het CIZ.