Vitamine A (retinol): tekort symptomen+ bètacaroteen

Vitamine A tekort symptomen. Vitamine A (retinol) is een in vet oplosbare vitamine. Vitamine A krijgt een men binnen met eten en drinken. Het menselijk lichaam kan het ook zelf aanmaken uit carotenen, dat is de oranje kleurstof die in veel groenten voorkomt, zoals peen. Sommige carotenoïden kunnen in het lichaam worden omgezet in vitamine A. Bètacaroteen is de belangrijkste en wordt ook wel provitamine A genoemd. Langdurig te veel aan vitamine A binnenkrijgen, is schadelijk voor de gezondheid.

Vitamine A (retinol): tekort symptomen+ bètacaroteen

• Vitamine A
• Functie vitamine A
• Bronnen van vitamine A en bètacaroteen
• Gevolgen vitamine A-tekort
• Gevolgen teveel vitamine A
• Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden (ADH)
• Veilige bovengrens vitamine A

Vitamine A

Vitamine A (retinol) is een in vet oplosbare vitamine, die bestaat uit vitamine A1 (retinol) en vitamine A2 (di-dehydro-retinol). Vitamine A krijgt een men binnen met eten en drinken. Het menselijk lichaam kan het ook zelf aanmaken uit carotenen, dat is de oranje kleurstof die in veel groenten voorkomt, zoals peen. Sommige carotenoïden kunnen in het lichaam worden omgezet in vitamine A. Bètacaroteen is de belangrijkste en wordt ook wel provitamine A genoemd. Vitamine A mag niet onbeperkt worden ingenomen. Teveel aan vitamine A zal zich opstapelen in het lichaam met alle gevolgen van dien.

Functie vitamine A

Vitamine A is betrokken bij de weerstand en speelt een rol bij het vormen en onderhouden van gezonde tanden, het skelet, maar ook van het tandvlees, het haar en de huid. Het is tevens betrokkene bij een goede werking van de ogen, het gezichtsvermogen. Verder is een belangrijke functie weggelegd voor vitamine A bij de groei.

Bronnen van vitamine A en bètacaroteen

Vitamine is van nature alleen aanwezig in producten van dierlijke oorsprong, zoals eieren (eidooier), vlees, melk, kaas, room, lever, nieren, kabeljauw, heilbot en visolie. Vooral lever is een rijke bron van vitamine A. Daarnaast wordt het toegevoegd aan margarine, halvarine en bak- en braadproducten.

Provitamine A carotenoïden zoals bètacaroteen, is vooral aanwezig in groenten zoals: koolsoorten, wortelen, pompoen, zoete aardappelen, meloen, abrikozen, broccoli, spinazie, en de meeste donkergroene bladgroenten zoals andijvie en geel- of oranjegekleurde vruchten. Het voordeel van deze plantaardige bronnen van bètacaroteen is dat ze vrij zijn van vet en cholesterol.

Gevolgen vitamine A-tekort

Een persoon die gedurende langere tijd niet genoeg vitamine A binnenkrijgt, is vatbaarder voor infectieziekten en problemen met het gezichtsvermogen, zoals nachtblindheid. Het kan zelfs blindheid veroorzaken. een tekort kan ook huidafwijkingen (zoals een droge of schilferige huid) of dof haar veroorzaken.

Gevolgen te veel vitamine A

Van te veel vitamine A kan een mens ziek worden. Iedere dag te veel vitamine A heeft tot gevolg dat het zich opstapelt in het lichaam, en dit kan schadelijk zijn. Te veel vitamine A kan leiden tot wat men 'hypervitaminose A' noemt; 'hyper' betekent te veel. Symptomen zijn onder meer:

• gebrek aan eetlust;
• verminderd gezichtsvermogen (nachtblindheid), aandoeningen van het oog;
• hoofdpijn;
• misselijkheid;
• vermoeidheid;
• duizeligheid;
• spierpijn;
• huidafwijkingen: roodheid en schilferen van de huid;
• slijmvliesaandoeningen;
• haarverlies;
• verstoorde afweer.

Een langdurige overdosering van vitamine A kan tijdens de zwangerschap de vrucht beschadigen. Om die reden wordt het gebruik van lever - waar veel vitamine A in zit - tijdens de zwangerschap afgeraden.

Acute vitamine A vergiftiging treedt meestal op als een volwassene gedurende langere tijd meer dan 3000 microgram per dag gebruikt. Dit staat ongeveer gelijk aan het dagelijks consumeren van meer dan negen sneetjes brood met leverpastei.

Baby's en kinderen hebben een lagere aanvaardbare bovengrens. Wees daarom matig met het gebruik van smeerleverworst bij kinderen.

Bij inname van verhoogde hoeveelheden van bètacaroteen kan er een verkleuring van de huid optreden tot geel of oranje. De huidskleur krijgt weer de normale kleur zodra de inname van bètacaroteen wordt verminderd. Er zijn geen aanwijzingen dat een verhoogde inname van bètacaroteen van invloed is op de gezondheid. Bij een hoge inname van bètacaroteen treedt geen hypervitaminose A op, aangezien de opname in de darm en de omzetting van bètacaroteen in vitamine A wordt vertraagd.

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden (ADH)

Hieronder staat hoeveel microgram vitamine A een persoon per dag zou moeten binnenkrijgen (bron: Voedingscentrum).

• Kinderen (jongens en meisjes) van 1-4 jaar: 400 microgram per dag
• Kinderen (jongens en meisjes) van 4-7 jaar: 500 microgram per dag
• Kinderen (jongens en meisjes) van 7-10 jaar: 700 microgram per dag
• Jongens 10-19 jaar: 1.000 microgram per dag
• Meisjes 10-19 jaar: 800 microgram per dag
• Mannen 19 en ouder: 1.000 microgram per dag
• Vrouwen 19 en ouder: 800 microgram per dag
• zwanger: 1.000 microgram per dag
• Borstvoedenden: 1.250 microgram per dag

Veilige bovengrens vitamine A

Het Voedingscentrum hanteert als bovengrens voor een aanvaardbare (lees: veilige) inneming van vitamine A 800 microgram per dag voor kinderen van 1 tot 3 jaar tot maximaal 3000 microgram per dag voor volwassenen.

Zwangeren mogen absoluut niet meer dan 3000 microgram vitamine A per dag binnenkrijgen, aangezien te veel vitamine A bij hen leiden tot schade aan het ongeboren kind. het gaat hierbij uitsluitend om vitamine A in producten van dierlijke oorsprong en vitamine A supplementen, provitamine A in bijvoorbeeld wortels of boerenkool telt hierbij niet mee.

Klik hier voor een artikelenreeks over vitaminen en mineralen.

Lees verder

• Vitamine B12 tekort symptomen, klachten, oorzaak, voeding
• Vitamine B: complex, B1, B2, B3, B5, B6, B8, B11, B12 tekort
• Vitamine C: tekort symptomen, te veel, overdosis, fruit
• Vitamine D (D2, D3): gebrek of tekort symptomen + voeding
• Vitamine E: tekort symptomen + vitamine E voor de huid, olie