Mangaan (mineraal): tekort symptomen, overschot, voeding

Mangaan is een mineraal. Mangaan is essentieel voor allerlei biochemische reacties in het menselijk lichaam en tevens is het onontbeerlijk voor de opbouw van botten, kraakbeen en bindweefsel. De grootste hoeveelheden mangaan worden aangetroffen in avocado's, noten en zaden, zeewier, volkorenbrood en volkoren graanproducten. Een mangaanoverschot (toxiciteit) kan resulteren in allerlei neurologische problemen. Dat iemand via de voeding een overschot aan mangaan binnenkrijgt, is een zeldzaamheid.

Mangaan (mineraal): tekort symptomen

• Functie van mangaan
• Rijke voedingsbronnen van mangaan
• Mangaantekort symptomen en klachten
• Te veel mangaan, een mangaanoverschot
• Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden (ADH)

Functie van mangaan

Mangaan is een mineraal dat van essentieel belang is voor allerlei biochemische reacties in het menselijk lichaam. Daarnaast is mangaan nodig voor de opbouw van botten, kraakbeen en bindweefsel.

Rijke voedingsbronnen van mangaan

De grootste hoeveelheden mangaan worden aangetroffen in avocado's, noten en zaden, zeewier, volkorenbrood en volkoren graanproducten. Dit mineraal kan ook worden gevonden in thee, bosbessen, eigeel, peulvruchten, gedroogde erwten, ananas en groene bladgroenten.

Mangaantekort symptomen en klachten

Mangaan-deficiëntie is waargenomen bij een aantal diersoorten in proefdieropstellingen, die op een mangaandeficiënt dieet waren gezet. Symptomen van mangaan-deficiëntie zijn verminderde groei, verminderde voortplantingsfunctie, skeletafwijkingen, verminderde glucosetolerantie, en veranderde koolhydratenmetabolisme en vetmetabolisme. Het is niet bekend wat een algemeen mangaantekort bij de mens voor gevolgen heeft. Een algemeen mangaantekort is niet gebruikelijk. Overmatig gebruik van ijzer, fosfor of calcium kunnen de opname van mangaan nadelig beïnvloeden.

Te veel mangaan, een mangaanoverschot

Een mangaanoverschot (toxiciteit) kan resulteren in meerdere neurologische problemen. Dat iemand via de voeding een overschot aan mangaan binnenkrijgt, is een zeldzaamheid. Het zijn vooral mensen die beroepsmatig blootstaan aan mangaanstof en dampen, zoals lassers en smelters, die een hoger dan normaal gemiddelde van mangaanblootstelling vertonen. Ingeademd mangaan wordt in tegenstelling tot mangaan dat via de voeding wordt ingenomen, direct vervoerd naar de hersenen zondaer dat deze kan worden gemetaboliseerd in de lever. Indien iemand gedurende langere tijd blootstaat aan hoge concentraties van mangaan, kan dit leiden tot een ziekte die bekend staat als manganism.

De symptomen van mangaantoxiciteit verschijnen over het algemeen langzaam over een periode van maanden tot jaren. In zijn ergste vorm kan mangaantoxiciteit resulteren in een permanente neurologische stoornis met symptomen die lijken op die van de ziekte van Parkinson, waaronder tremoren, moeite met lopen en spierspasmen in het gezicht. Dit syndroom, ook manganism genoemd, wordt soms voorafgegaan door psychiatrische symptomen, zoals prikkelbaarheid, agressiviteit, en zelfs hallucinaties. Bovendien kan beroepsmatige inademing van mangaan een ontstekingsreactie in de longen veroorzaken.

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden (ADH)

In Nederland is door de Voedingsraad geen Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid voor mangaan vastgesteld. Een gevarieerde voeding levert voldoende mangaan. Tekorten hebben zich tot dusverre niet voorgedaan in Nederland.

Lees verder

• Een artikelenreeks over mineralen en vitaminen