Seleen of selenium: tekort symptomen en selenium in voeding

Seleen of selenium is een essentieel spoorelement met een verscheidenheid aan functies. Het element is onder andere betrokken bij de aanmaak van speciale eiwitten, de zogenaamde antioxidant-enzymen, die een rol spelen bij het voorkomen van celbeschadiging door vrije radicalen. Groenten zijn de meest voorkomende voedingsbronnen van selenium. Seleniumdeficiëntie alsook seleniumtoxiciteit is zeldzaam in Nederland.

Seleen of selenium: tekort symptomen en selenium in voeding

• Seleen of selenium
• Functie seleen
• Voedingsbronnen van seleen
• Gevolgen van een seleentekort
• Te veel seleen
• Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden (ADH)

Seleen of selenium

Selenium is een essentieel spoorelement. Kleine hoeveelheden selenium zijn goed voor de gezondheid.

Functie seleen

Selenium heeft een verscheidenheid aan functies. Het element is onder andere betrokken bij de aanmaak van speciale eiwitten, de zogenaamde antioxidant-enzymen, die een rol spelen bij het voorkomen van celbeschadiging door vrije radicalen. Ook maakt het eventuele zware metalen die via verontreinigingen in het lichaam terechtkomen minder schadelijk en giftig. Seleen isspeelt ook een belangrijke rol in een goede werking van de schildklier. Voorts beschermt seleen het lichaam waarschijnlijk tegen het ontstaan van prostaatkanker. Meer onderzoek hiernaar is nodig. Selenium kan de vruchtbaarheid stimuleren, vooral bij mannen. Onderzoek heeft aangetoond dat selenium belangrijk is voor de vorming van gezond sperma.

Voedingsbronnen van seleen

Groenten zijn de meest voorkomende voedingsbronnen van selenium. Mineralen worden door groente uit de grond gehaald. Hoeveel selenium de groente die iemand eet bevat, hangt af van de hoeveelheid selenium dat in de bodem aanwezig is waar de planten groeiden. Bijna al het veevoer wordt verrijkt met seleen. Daardoor zit seleen ook on vlees.

Vis, schlelp- en schaaldieren, vlees, brood en andere graanproducten, eieren, kip, lever, en knoflook zijn allemaal goede bronnen van selenium.

Gevolgen van een seleentekort

Seleniumdeficiëntie is zeldzaam in Nederland. Volgens het Voedingscentrum zijn er aanwijzingen dat meisjes in de tienerleeftijd, jonge vrouwen en mannenen en zwangere vrouwen wat minder seleen via de voeding innemen dan wordt aanbevolen.

Een ernstig seleniumtekort kan aanleiding geven tot een cardiomyopathie (ziekten van de hartspier), een matig tekort kan leiden tot een skeletspiermyopathie (spierpijn en spierzwakte).

Te veel seleen

Te veel selenium in het bloed kan een aandoening veroorzaken genaamd selenosis. Selenosis kan leiden tot haaruitval, nagelproblemen, tandproblemen, huidbeschadigingen, misselijkheid, prikkelbaarheid, vermoeidheid en aandoeningen van het zenuwstelsel. Seleniumtoxiciteit is zeldzaam in Nederland, aangezien het vrijwel onmogelijk is om te veel seleen met de voeding binnen te krijgen. Door het gebruik van supplementen kan evenwel een overschot aan selenium ontstaan.

Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheden (ADH)

De beste manier om de dagelijkse behoefte aan essentiële vitaminen en mineralen binnen te krijgen is door gevarieerd te eten.

De Nederlandse Gezondheidsraad beveelt de volgende inname voor selenium aan:

• Mannen en vrouwen van 19 jaar en ouder: 50-150 microgram seleen per dag;
• zwangeren en borstvoedenden: 75-150 microgram seleen per dag.

Lees verder

• Een artikelenreeks over mineralen en vitaminen