Niet-ingedaalde zaadballen bij jongetjes

Niet-ingedaalde zaadbal. Ieder jaar worden er in ons land tussen drie- en vierduizend jongens geopereerd aan een niet-ingedaalde zaadbal. De zaadballen moeten namelijk losjes in de balzak, het scrotum, liggen. Het beste is als dat al gebeurt bij de geboorte, maar in ieder geval binnen de eerste negen maanden. Bij 1.5% van de geboren jongetjes is dat niet zo. Een operatie is dan onvermijdelijk, omdat de kans op zaadbalkanker of onvruchtbaarheid erg groot is.

Oorzaken van niet-ingedaalde zaadballen

Zaadballen moeten losjes in het scrotum liggen, vanuit de buikholte, waar ze in de foetus zijn gevormd, moeten ze zijn ingedaald. Bij 1 tot 1,5 procent is dat niet gebeurd. Wat zijn de oorzaken van niet ingedaalde zaadballen?

• Een aangeboren oorzaak
• Een verworven oorzaak

Een aangeboren oorzaak
Tijdens de zwangerschap dalen de zaadballen niet in de balzak. Dit zal ook niet meer uit zichzelf gebeuren.

Een verworven oorzaak
Bij een verworven oorzaak zijn de zaadballen in het begin wel ingedaald. Na verloop van tijd zijn ze echter weer omhoog geschoten. Een van de redenen daarvan zou kunnen zijn, dat het lichaam sneller groeide dan zaadstreng. Een zaadbal is opgehangen aan een zaadstreng. Als de zaadstreng tijdens de groei minder snel meegroeit dan de rest van het lichaam wordt deze te kort. Daardoor wordt de bal omhoog getrokken en verdwijnt weer uit de balzak.

Opereren van niet ingedaalde zaadbal

Operatie bij een aangeboren oorzaak

• Bij een aangeboren niet- ingedaalde zaadbal is de kans op mindere vruchtbaarheid of onvruchtbaarheid erg groot.
• Door een operatie wordt dat risico vele malen teruggebracht.
• Ook zou deze groep kinderen later een verhoogde kans op zaadbalkanker hebben, alhoewel de medische wereld daarover verdeeld is. Wat in ieder geval wel wordt onderkend is dat zaadbalkanker beter te ontdekken is als beide ballen in de balzak liggen.
• Bij een aangeboren oorzaak is het noodzakelijk, dat de operatie tussen een half jaar en een jaar na de geboorte wordt uitgevoerd, waarbij de bal of ballen op de plaats wordt of worden gezet.

Operatie bij een verworven oorzaak
Uit een pas geleden gehouden onderzoek door Karlijn Sijstermans van de Vrije Universiteit in Amsterdam is gebleken, dat bij 75% van de jongens de zaadballen alsnog spontaan indalen.De oorzaak hiervan is nog niet achterhaald, maar het zou met de hormonen te maken kunnen hebben. Toch wordt op dit moment bij deze kinderen de operatie ook tussen de zes en twaalf maanden verricht. Sijstermans zegt hierover: "Bij hen is het beter te wachten tot het begin van de puberteit". Slechts 25% van de 13 tot 15 jarigen zou dan pas een operatie te hoeven ondergaan.

Aangeboren of verworven
De jeugdzorg in Nederland houdt al meer dan twintig jaar een ballenkaart bij. Op deze kaart worden vanaf het eerste bezoek aan het consultatiebureau de plaats en de omvang van de beide zaadballen genoteerd. Daardoor kan ook worden geconstateerd of de ballen eerst wel en later niet meer in de balzak lagen. De verworven oorzaak is dus ontdekt.

Herziening van operatieve behandeling

Door het onderzoek van Karlijn Sijstermans is dus de operatieve behandeling bij verworven oorzaken niet meer zo jong nodig. Volgens haar zouden de richtlijnen voor operatieve behandeling van niet-ingedaalde zaadballen moeten worden herzien (De Gelderlander 29 december 2008). Zij pleit voor een overkoepelend Nationaal Testis Centrum voor verder onderzoek.