Leven en Hersentraining

Neurobics: hou je brein in conditie

Neurobics: hou je brein in conditie

Dat het geheugen met de jaren achteruit gaat is een feit. Wie een dagje ouder wordt merkt dat het moeilijker wordt dingen te onthouden. Dat varieert van vergeten de deur af te sluiten tot een verjaardag. Toch zijn er manieren om dit proces van vergeetachtigheid te vertragen: prikkel je brein tot de aanleg van nieuwe hersenverbindingen door middel van oefeningen. Het is gratis en je hoeft er niet voor naar de sportschool. Er bestaat zelfs een nieuw woord voor: neurobics.


Oorzaak vergeetachtigheid

Dat heeft te maken met een isolerend laagje om de hersencellen: myeline. De dikte van dit laagje is bepalend voor de snelheid waarmee prikkels tussen de cellen zich kunnen verplaatsen. Hoe dikker het laagje, hoe sneller de verbindingen zijn. Na het zestigste levensjaar wordt dit laagje steeds dunner, waardoor de beweging van de door te sturen prikkels vertraagt. Weinig gebruikte hersencellen kunnen zelfs helemaal verdwijnen en verbindingen tussen de ene en de andere cel kunnen verbroken worden. Logisch dat vergeetachtigheid niet volledig te ondervangen is. Maar je kunt het wel beperken.

Hersendelen trainen

Hét geheugen bestaat niet, er zijn er meer. De belangrijkste zijn:
  • Het kortetermijngeheugen of werkgeheugen stelt ons in staat om b.v. een telefoonnummer op te zoeken en te onthouden. Het kortetermijngeheugen is vaak verstoord bij mensen met een ernstig alcoholprobleem, zware, langjarige drugsverslaafden, Alzheimerpatiënten en mensen die een herseninfarct hebben gehad.
  • Het langetermijngeheugen: weten en onthouden wat langer geleden in een mensenleven is gebeurd. Het heeft een onbeperkte opslagcapaciteit. Het raakt dus nooit vol. Dit functioneert bij dementie-patiënten (Alzheimer) soms nog verrassend goed voor zover het hun persoonlijk verleden betreft. Vooral als het gaat om emotionele gebeurtenissen.
  • Het semantisch geheugen is het geheugen voor persoonlijke gebeurtenissen en betekenissen (semantiek). Hier zit b.v. je woordenschat in en is heel goed op peil te houden met b.v. kruiswoordpuzzels, maar dat betekent nog niet dat je dan ook niet vergeet de vuilniszakken buiten te zetten.
  • Het procedureel geheugen is het geheugen voor procedures: hoe je iets moet doen, fietsen b.v.
Je zult dus verschillende hersenfuncties moeten trainen om hun functioneren te stimuleren en de verschillende 'geheugens' te verbeteren.

Routine

Vroeger dacht men dat wat verloren was gegaan in het brein, voorgoed verloren was. Maar Amerikaanse en Zweedse onderzoekers ontdekten in 1998 dat de hersencellen van volwassenen nog steeds nieuwe onderlinge verbindingen kunnen maken. En dat blijk je zelf te kunnen stimuleren! Onder andere door heel bewust je routines te doorbreken. Hoe vaak pak je niet gedachteloos de boodschappen uit de schappen van de supermarkt. Want je weet: suiker staat naast de koffie, magere yoghurt in het derde pad rechts. En dan maar mopperen dat de supermarkt de indeling verandert. Fout! Routines zijn slecht voor de conditie van je hersenen. Je denkt niet na. De cellen krijgen te weinig prikkels waardoor verbindingen wegvallen en de vergeetachtigheid kan toenemen. Wees dankbaar als je niet weet waar de suiker staat. Wees blij als je op weg naar je zus in het verre Drenthe de weg kwijtraakt. Het dwingt je tot nadenken en dat is goed voor het brein.

Gebruik je hersens

Hoe meer de hersenen gebruikt worden, hoe beter de conditie zal zijn. Daarom werd neurobics ontworpen, een soort aerobics, maar dan voor de hersenen. Met deze training krijgen je hersenen niet-routinematige ervaringen te verwerken, waardoor ze in een hogere versnelling moeten en de verschillende delen beter met elkaar zullen gaan communiceren. Door bij de neurobicsoefeningen de verschillende zintuigen (zien, ruiken, tasten, horen) te gebruiken, wordt de mentale conditie én flexibiliteit van de hersenen groter. Het basisprincipe van neurobics is het vergroten van het associatievermogen van de hersenen. Associaties zijn de bouwstenen van het geheugen en de basis van hoe we leren. Stel, je bent iedere keer de naam van die aardige verpleegkundige hulp vergeten in het verzorgingstehuis van je moeder. Je kunt dan een associatief ezelsbruggetje verzinnen om haar naam te onthouden. Als ze bijvoorbeeld mevrouw Roeting heet, dan zoek je -om haar naam in je geheugen te prenten- zaken die kenmerkend zijn voor deze vrouw. Ze heeft altijd een doos dropjes bij zich en deelt die uit. Ze heeft een donkere stem en ze maakt haar ogen met zwarte mascara op. Zo kunnen je hersenen haar naam de volgende keer veel makkelijker terugvinden: drop, stem en mascara zijn zo zwart als roet: Roeting. Drop ruik je of proef je, de stem hoor je en de mascara zie je. Doordat je zoveel mogelijk zintuigen gebruikt, worden verschillende hersengebieden geprikkeld en kunnen er nieuwe verbindingen worden aangelegd tussen die hersengebieden.

TIPS VOOR HET BREIN
Behalve kruiswoordpuzzels oplossen, sudoku's maken en Memory spelen met de (klein)kinderen, is het belangrijk om lekker te wandelen en te fietsen. Beweging verbetert de doorbloeding van de hersenen en dat kan vergeetachtigheid voorkomen. En ook nieuwe dingen aanleren, zoals muziek maken, schilderen of een taal, stimuleert het geheugen. Want je blijft zo steeds met iets nieuws de hersenen verrassen. Van vette vis zoals zalm, verse tonijn en makreel ten slotte, is bekend dat het de conditie van de hersenen positief beïnvloedt door de omega-3 vetzuren. Zo kan lekker eten zelfs goed zijn voor het geheugen.
© 2007 - 2010 Staal, gepubliceerd in Leven (Mens en Gezondheid) op 27-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Neurobics: hou je brein in conditie"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.