Een dierbare is overleden: wat moet er gebeuren?

De dood van iemand die je heel nabij is en de dagen die volgen tot en met de begrafenis of de crematie zijn verrassend en verwarrend. Ineens gebeuren er een hoop dingen en hoewel je er niet altijd behoefte aan hebt zou je juist dan moeten proberen om de aandacht erbij te houden.

De laatste adem uitgeblazen, en dan?

Als iemand thuis overlijdt, moeten de naasten weten wat er staat te gebeuren. In het ziekenhuis of in een tehuis is er natuurljk hulp aanwezig die het wel weten. Er moeten twee telefoontjes gepleegd worden: eentje naar de huisarts of diens vervanger (bellen naar de huisarts, luisteren naar het antwoordapparaat, pen en papier bij de hand houden en telefoonnummer noteren van de vervanger) en als de arts eenmaal geweest is bellen naar het bedrijf dat de uitvaart gaat verzorgen.

De arts

De arts komt zo spoedig mogelijk langs. Dat kan wel een uurtje duren. Taak van de arts is om de doodsoorzaak vast te stellen, of in ieder geval vast te stellen dat er sprake is van een natuurlijke doodsoorzaak. De arts moet een verklaring afgeven die de nabestaanden overigens niet mogen lezen. De arts vult formulieren in, stopt ze in een envelop, en sluit de envelop. De envelop wordt nog extra verzegeld. De begrafenisondernemer neemt later de formulieren mee, die onder meer bestemd zijn voor de gemeente. Stel dat de arts geen natuurlijke dood kan constateren dan is het mogelijk dat er politie bijkomt of dat er een lijkschouwing plaats moet vinden.

De begrafenisondernemer

Telefonisch contact is snel nodig met het bedrijf dat de uitvaart mag verzorgen, de begrafenisondernemer dus. Dat zijn over het algemeen lokale bedrijven, die in de plaats zelf een al dan niet grote naamsbekendheid hebben (in Den Haag bijvoorbeeld CUVO), Yarden is een landelijke keten. Met de begrafenisondernemer moet snel afgesproken worden, de telefoniste stelt daarom een paar vragen of laat iemand terugbellen, over thuis opbaren of niet, en waar de uitvaart plaats zal vinden. Als het thuis opbaren is, zal er ook afgesproken worden wanneer iemand langs kan komen om de overledene op te maken, zo dus neer te leggen dat hij of zij er goed uit ziet en netjes verzorgd uitziet. Hij wordt ook opgemaakt. Als iemand thuis blijft wordt er koelapparatuur gebracht, het lichaam moet koud gehouden worden.

De polissen

Er wordt een afspraak gemaakt wanneer de ondernemer langs mag komen om de uitvaart door te spreken, dat zal dezelfde dag nog zijn of de volgende dag. Het is belangrijk om polissen te zoeken en klaar te leggen als voorbereiding. Polissen zijn verzekeringen voor de uitvaart. Iemand kan een uitvaartverzekering afsluiten door een eenmalige storting te doen of door iedere maand een paar euro te betalen. De polis heeft een bepaalde waarde nadat die maandelijkse termijnen dan betaald zijn. Als iemand eerder overlijdt heeft hij ook al die waarde. Soms hebben mensen lang geleden een polis afgesloten, bij bedrijven die al lang niet meer lijken te bestaan. Die bedrijven zijn dan gefuseerd, maar de polissen hebben nog hun waarde behouden. Alleen: wat moet je je voorstellen bij zo'n waarde? Wat is nu 10 gulden, of 100 gulden, want over die bedragen kan het gaan als het om een polis van lang geleden gaat. De polissen bij elkaar opgeteld vertegenwoordigen een waarde. Houdt er rekening mee dat een begrafenis of crematie kostbaar is. Het zal niet of nauwelijks onder de 6000 euro (begrafenis) of 4000 euro (crematie) komen, afhankelijk van de wensen wordt dat alleen maar meer. Als iemand niet voldoende verzekerd is, moet het verschil dus op een of andere manier bijbetaald worden. Kan ook via een polis die bij de woning van de hypotheek hoort.

Het gesprek

Als volgende stap komt er iemand van de uitvaartonderneming bij mensen thuis om de zaken te bespreken en te vragen wat de keuzes zijn. Zo'n gesprek duurt al gauw een uur of langer. Belangrijke keuzes zijn die voor begrafenis of crematie, en die voor een algemeen graf (waar meer mensen in gaan) of een eigen graf of een familiegraf (waardoor de kosten ook al weer 1000 euro tot duizenden euro's hoger wordt). En dan gaat het om het tijdstip, is er gelegenheid tot condoleren, een kaart maken, enzovoort. Dat is de taak van de ondernemer om de mensen die het moeilijk hebben door die fase heen te loodsen.