Wat doet de GGD?

Een van de belangrijkste taken van de GGD (gemeentelijke of geneeskundige gezondheidsdienst) is het geven van voorlichting op allerlei gebieden, van SOA’s tot malaria. Daarnaast houdt zij zich onder andere bezig met de gezondheid van de jeugd, zijn er spreekuren en vaccineert de GGD reizigers. Kinderen komen tijdens hun schoolcarrière meerderenmalen in contact met de afdeling jeugdgezondheidszorg (JGZ) van de GGD.

Elke regio zijn GGD

Er zijn in Nederland 28 GGD-en. De regio waarbinnen een GGD werkzaam is zal in de toekomst steeds meer samenvallen met de werkregio van politie en brandweer. Zij bewaken de gezondheid van de inwoners van gemeenten die binnen de betreffende regio vallen. Het geven van voorlichting op zeer uiteenlopende gebieden die onder de paraplu van de lichamelijke en geestelijke gezondheidszorg of de naaste leefomgeving vallen is één van de speerpunten van de GGD.
De GGD voert wettelijk verplichte taken uit, maar ook aanvullende taken die de gemeenten per regio kunnen toewijzen aan hun GGD. De taken zijn terug te vinden in de wet publieke gezondheid (wet PG). De organisatorische inrichting van de GGD-en kan onderling sterk verschillen. Verderop in dit artikel worden een aantal onderwerpen behandeld waarmee de GGD zich onder andere bezig houdt.

Jeugdgezondheidszorg

Tot de kleutertijd worden kinderen en ouders begeleid door het consultatiebureau. In sommige regio’s valt de zorg van het consultatiebureaus onder de paraplu van de GGD, in andere regio’s wordt deze zorg uitgevoerd door een andere organisatie.
De afdeling jeugdgezondheidszorg (JGZ) van de GGD neemt de zorg over van het consultatiebureau wanneer de kinderen in groep 2 van het basisonderwijs komen. Deze zorg heeft een preventieve doelstelling. In groep 2 worden de kinderen op school onderzocht door de assistente die eventuele problemen op deze manier vroegtijdig kan signaleren. In groep 2 kan zodoende besloten worden dat een kind regelmatig terug moet komen bij de assistente, jeugdverpleegkundige of arts om bijvoorbeeld het gehoor, gewicht, werkhouding of de gezinssituatie te controleren. Ook kan besloten worden om kinderen door te sturen naar bijvoorbeeld de huisarts of logopedist.
In groep 7 vindt het volgende onderzoek plaats. De kinderen worden hier gezien door de jeugdverpleegkundige. Het laatste onderzoek vindt plaats door de arts in de tweede klas van het voortgezet onderwijs. Het kind kan, indien nodig, daarna nog tot het 18e jaar gecontroleerd worden door de GGD. Overigens is de aangeboden jeugdgezondheidszorg door de GGD vrijwillig en daarom zijn de bovengenoemde onderzoeken niet verplicht, maar wel van harte aanbevolen.

Infectieziekten en vaccinatiecampagnes

De GGD voorkomt en bestrijdt infectieziekten. Zij organiseert vaccinatiecampagnes en voert deze uit wanneer hiertoe wordt besloten door de overheid. Voorbeelden zijn de inentingen rondom de Mexicaanse griep, baarmoederhalskanker en meningokokkenziekte (hersenvliesontsteking). Bij grote uitbraken werkt de GGD samen met de Geneeskundige Hulp bij Ongevallen en Rampen (GHOR).

Spreekuren

De artsen en verpleegkundigen van de GGD houden spreekuren over diverse onderwerpen. Deze spreekuren zijn toegankelijk voor iedereen. Het aanbod en de regelmaat van de spreekuren verschilt per GGD en een afspraak moet bij sommige spreekuren van tevoren gemaakt worden. Meer informatie hierover is te vinden op de website van de GGD uit de betreffende regio. Een aantal voorbeelden van spreekuren zijn:

• Inloopspreekuren Jeugdgezondheidszorg
• SOA spreekuren
• Spreekuren reizigerszorg
• Spreekuren TBC

Reizigers en vaccinaties

De reizigerszorg omvat het geven van reisadviezen, voorlichting en vaccinaties. Hierbij worden de landelijke richtlijnen van het Landelijk Coördinatiecentrum voor de Reizigersadvisering (LCR) aangehouden. De GGD is vaak één van de meerdere zorgaanbieders binnen de betreffende zorgregio waaruit men kan kiezen. Of de kosten van de vaccinaties wel of niet vergoed worden hangt niet af van de organisatie waar men zich laat vaccineren, maar hangt af van de ziektekostenverzekeraar. De kosten worden bovendien bepaald door het aantal vaccinaties en de gebruikte vaccins.

Publieke en algemene gezondheid

Naast de taken die hierboven vrij concreet staan beschreven, houdt de GGD zich ook bezig met het adviseren, onderzoek en rapporteren aan de gemeenten in haar regio. De GGD draagt hiermee bij aan de woonomgeving, het milieu en het gezondheidsbeleid van de inwoners binnen de regio. Naast de eerdergenoemde doelgroepen (jeugd, reizigers, etc.) verzorgt de GGD de (preventieve) medische zorg voor asielzoekers. Ook monitort zij de gezondheid van de ouderen in haar regio.