Patientveiligheid, help mee aan een veilige behandeling

In de gezondheidszorg wordt in toenemende mate gewerkt aan het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van de geleverde zorg. Het zijn de zorginstellingen en zorgprofessionals die uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor de geleverde kwaliteit. Daarnaast is het belangrijk dat zowel zorgverzekeraars en patiënten er actief bij betrokken worden en een bijdrage leveren aan het continu verbeteren van deze kwaliteit. Voor de patiënten is daarom de Patiëntveiligheidskaart ontwikkeld.

Patiëntveiligheid

De definitie van patiëntveiligheid is een mond vol: het (nagenoeg) ontbreken van (de kans op) schade aan de patiënt, ontstaan door het niet volgens de professionele standaard handelen van hulpverleners en/of door tekortkoming van het zorgsysteem. Kort door de bocht kan patiëntveiligheid ook als volgt geformuleerd worden: het voorkomen van onbedoelde schade aan de patiënt. Bij schade moet dan niet alleen gedacht worden aan het maken van fouten (waarbij niet alle fouten leiden tot schade), maar ook aan bijvoorbeeld de bijwerkingen die sommige medicijnen hebben.

Onderzoek

Om meer inzicht te verkrijgen in de patiëntveiligheid in Nederland heeft de Orde van Medisch Specialisten en het Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg CBO een onderzoek in laten stellen naar het voorkomen van schade in Nederlandse ziekenhuizen. Het onderzoek is o.a. uitgevoerd door het NIVEL en is onderdeel van het onderzoeksprogramma ‘Patiëntveiligheid in Nederland’. Dit programma is gestart in 2005 en heeft een looptijd van vier jaar.

Patiëntveiligheidskaart

Een van de onderdelen van dit programma ís een onderzoek geweest naar de bruikbaarheid en werkzaamheid van de patiëntveiligheidskaart ‘Help mee aan uw veilige behandeling’. Met deze kaart ontvangen patiënten concrete tips en suggesties die zij in de communicatie met hun zorgverlener kunnen gebruiken. Op deze manier kan de patiënt daar waar mogelijk en gewenst is, een rol spelen om zijn behandeling (nog) veiliger te maken. Er bestaan zes kaarten, ieder met een eigen onderwerp die de patiënt kan bespreken met de behandelaar:

• Kaart 1: geef alle informatie over uw gezondheidstoestand
• Kaart 2: geef het aan als u iets niet begrijpt
• Kaart 3: bespreek vooraf het verloop van uw operatie
• Kaart 4: schrijf op welke medicijnen u gebruikt
• Kaart 5: stel vragen als de medicijnen er anders uitzien dan u verwacht
• Kaart 6: volg de instructies en adviezen goed op.

Als laatste wordt de tip meegegeven dat als je denkt dat er iets fout is gegaan, dit te bespreken met de zorgverlener.

Formaat en vormgeving

Om te voorkomen dat de kaarten mogelijk verloren gaan tussen alle informatie die patiënten ontvangen, zijn ze van een opvallend formaat gemaakt met aansprekende tekeningen. Het onderzoek wijst uit dat de kaart het beste gegeven en besproken kan worden tijdens het intakegesprek dat de patiënt heeft met de arts of verpleegkundige.

Sint Maartenskliniek

Op 15 juni 2007 heeft de Sint Maartenskliniek, die zich o.a. richt op de behandeling van houding- en bewegingsaandoeningen, een animatiefilm gelanceerd. Daarin worden de patiënten aangespoord een actieve rol te vervullen tijdens de behandeling. De zes minuten durende film ‘Help mee aan uw veilige behandeling’ stimuleert patiënten om aan de bel te trekken op momenten dat het nodig is. In de film worden mogelijk onveilige situaties in het ziekenhuis op een rustige en toegankelijke manier gepresenteerd.

Breder dan alleen de ziekenhuizen

De noodzaak om patiëntveiligheid aan te pakken beperkt zich niet tot de ziekenhuissector. In november 2007 zal staatssecretaris Bussemaker deel twee presenteren. Dit tweede deel richt zich op patiëntveiligheid binnen de langdurige zorg. © 2007 - 2009 Bikkel, gepubliceerd in Leven (Mens en Gezondheid) op 15-07-2007, laatst gewijzigd op 15-07-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Bikkel is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wetenschappelijk onderzoek: Om nieuwe behandelmethoden en medicijnen te ontwikkelen is wetenschappelijk onderzoek nodig. Uiteraard zijn hier regels voor bedacht en worden medicijnen en behandelingen alleen o…
• Sarcoïdose (ziekte van Besnier-Boeck): Sarcoïdose, ook wel de ziekte van Besnier-Boeck genoemd, is een aandoening die zich in veel organen en weefsels kan manifesteren. Bijna altijd zijn de longen aangedaan.…
• Diagnose, Prognose, Behandeling: In het ideale geval komt men met behulp van de anamnese en het lichamelijk onderzoek tot één diagnose. In de praktijk echter zullen de anamnese en het lichamelijk onderzoek t…
• Chronische Bronchitis: Bij chronische bronchitis bestaat er een chronische hypersecretie van de slijmvliezen van de luchtwegen. Het komt meer bij mannen voor en het verergert bij het stijgen van de leeftijd.…
• Twee seconden regel: De twee seconden regel is een vuistregel voor het bepalen van een veilige afstand in het verkeer tussen uw voortuig en uw voorganger. Het is geen wettelijke verplichting en u kunt er als…

Bronnen en/of referenties

• Platform patientveiligheid