InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Lifestyle > Het afvallen mislukt. Waarom? Hormonen uit balans!

Het afvallen mislukt. Waarom? Hormonen uit balans!

Het afvallen mislukt. Waarom? Hormonen uit balans! Het afvallen mislukt. Waarom? Het alsmaar aankomen of niet kunnen afvallen, leidt vaak tot grote frustratie. Wat is er precies aan de hand? Het dieet wordt keurig aangehouden en de trainingen tot op de letter gevolgd. Waarom werkt het lichaam dan niet mee? Diverse minder voor de hand liggende oorzaken kunnen aan dat probleem ten grondslag liggen. Gelukkig zijn de oorzaken prima aan te pakken. Welke oorzaken leiden tot overgewicht of zetten de weegschaal stil en wat kan iemand daar tegen doen? Wanneer de hormonen uit balans zijn, kan het een dieet ondersteunen door eerst de hormonen weer in balans te krijgen.

Inhoud


De frustratie is torenhoog, wanneer het gewicht - zonder aanwijsbare reden - toeneemt of een dieet zomaar mislukt. Wat is er aan de hand? De oorzaken zijn terug te voeren tot onze hectische levensstijl. Het leven van vandaag de dag brengt namelijk verschillende problemen met zich mee. Zo hebben we mogelijk een flinke dosis stress door bijvoorbeeld ons werk, de privésituatie of door geldzorgen, of omdat we de lat te hoog leggen door allerlei zelfopgelegde verplichtingen. Ons lichaam wordt slachtoffer van alle opgebouwde stress. Wij eisen daarnaast als consument producten, die ons het leven gemakkelijk maken, die lang houdbaar zijn of die in overvloed aanwezig zijn in de juiste kleur of met de juiste geur. Om aan die vraag te voldoen, gebruiken fabrikanten chemische stoffen. Deze stoffen bouwen zich op in ons lichaam en hebben een uitwerking op het hormonale stelsel.

Mensen komen elke dag in aanraking met veel chemische stoffen. Zij komen onder meer voor in verpakkingsmaterialen, bestrijdingsmiddelen, voedingswaren en toiletartikelen. Bepaalde stoffen kunnen lichaamseigen hormonen imiteren of de hormoonproducerende organen uitlokken om meer hormonen af te scheiden dan nodig is. Helaas betreft het de hormonen, die voor vetopslag zorgen (overlevingsstrategie). De hormonen die zij produceren, zijn rechtstreeks van invloed op onze lichaamsbouw (uiterlijk). Een disbalans in het hormonale stelsel kan het lichaam flink ontregelen en op den duur bijvoorbeeld leiden tot overgewicht.

Het hormonale stelsel

Het hormonale stelsel – ook wel het endocriene stelsel genoemd – bestaat uit klieren en organen, die de hormonen aanmaken. Dat zijn: de geslachtsorganen, de hypofyse, de schildklieren, de bijschildklieren, de zwezerik, paraganglia en de alvleesklier. De bloedbaan verspreidt aangemaakte hormonen door het lichaam. Het endocriene stelsel regelt veel lichaamsprocessen. Het regelt bijvoorbeeld reacties op stress. Verder heeft het invloed op onder meer de water- en suikerhuishouding. Het houdt de mens in balans.

Hormoonverstorende stoffen

Het lichaam kan flink van slag raken, wanneer het in aanraking komt met bepaalde chemische verbindingen, die het hormonale stelsel ontregelen. Zulke stoffen zijn hormoonverstorend en zijn overal aanwezig, zelfs in de lucht die wij inademen. Zo bestaan er bepaalde verbindingen, die de werking van het hormoon oestrogeen imiteren (xeno-oestrogenen). Het gehalte aan oestrogeen in het lichaam neemt daardoor onnodig toe. Daarnaast zijn er chemische verbindingen, die de onnodige productie van bepaalde hormonen uitlokken, zoals het hormoon cortisol. Deze hormonen kunnen op hun beurt weer de productie van andere hormonen onderdrukken (bijvoorbeeld testosteron) of juist uitlokken (bijvoorbeeld insuline). Het hormonale stelsel kan hierdoor verder in disbalans raken en daarin blijven hangen. Helaas hebben deze hormoonverstorende stoffen gemeen, dat zij het afvallen frustreren. Zij stimuleren namelijk – ieder op hun eigen manier – het opslaan van vet.

Oestrogeen
Oestrogeen is het vrouwelijke geslachtshormoon. Zowel mannen als vrouwen hebben een bepaald gehalte oestrogeen in het lichaam. Vrouwen hebben meer oestrogeen in het lichaam. Oestrogeen regelt bij de vrouw alles rondom de voortplanting. Oestrogeen wil – met dat doel voor ogen – vetreserves door het lichaam laten opbouwen en vet laten vasthouden, zoals op de buik, heupen en bovenbenen. Bij mannen is een teveel aan oestrogeen (oestrogeendominantie) zichtbaar door vetophoping boven de borstspieren. Te veel oestrogeen kan het afvallen belemmeren en gewichtstoename in de hand werken.

Cortisol
Cortisol is een bijnierschorshormoon en staat bekend als het vlucht- of vechthormoon. Het lichaam maakt cortisol aan, wanneer het een dreigende situatie signaleert. Het is een stresshormoon. Cortisol lokt de aanmaak van glucose uit. Glucose is een andere naam voor suiker. De cellen gebruiken het hormoon insuline om glucose op te nemen. Insuline transporteert namelijk glucose naar de cellen. Wanneer het lichaam hormonaal goed in balans is, regelt insuline het suikergehalte in het bloed. Zodra suiker in de bloedbaan komt, geven de hersenen een signaal door aan de alvleesklier om insuline aan te maken. Het lichaam gebruikt insuline om het transport van suiker naar de cellen mogelijk te maken. De cellen van het lichaam willen de suiker uit de bloedbaan halen om als energiebron te gebruiken. De cellen zijn gevoelig voor insuline, omdat zij speciale receptoren hebben die insuline in de bloedbaan ‘oppikken’.

Testosteron
Testosteron is het mannelijke geslachtshormoon. Mannen hebben meer testosteron dan vrouwen en kunnen daarom naar verhouding makkelijker en sneller spieren aanmaken en afvallen. Aangezien vrouwen minder testosteron hebben, kunnen zij moeilijker spieren 'kweken'. Verminderde testosteron betekent minder spieropbouw en minder snel afvallen. Verminderde testosteron geeft de werking van oestrogeen meer ruimte.

Wat is insulineresistentie precies?

Wanneer de insulinereceptoren van de cellen niet meer goed functioneren, gaat het mis. Een aanhoudende stroom cortisol houdt de productie van insuline in stand. Dit kan gebeuren door aanhoudende stress bijvoorbeeld. Het lichaam raakt op een gegeven moment murw en ongevoelig voor insuline. Op den duur wordt het lichaam (de insulinereceptoren) insulineresistent, de receptoren reageren gewoon niet meer. Het lichaam slaat de ongebruikte glucose (suiker) op als vetreserve.

Cortisol verhoogt ook de eetlust, zodat het lichaam ‘gegarandeerd’ is van voldoende energiebronnen om te kunnen vluchten of vechten. De door cortisol opgewekte eetlust gaat uit naar snelle suikers en vetten. Het lichaam haalt – om dat gevoel te verzadigen – glucose als energiebron uit zoete en vette etenswaren, omdat die de eigenschap hebben snel te kunnen worden omgezet in suiker. Dit gaat hand in hand met overmatig eten (het achter elkaar opeten van een hele familiezak chips bijvoorbeeld).

Het lichaam maakt – ook hier weer – door de aanhoudende cortisol steeds onnodig insuline aan en kan op den duur ontregeld raken, omdat de insulinereceptoren van de cellen ongevoelig voor suikersignalen zijn geworden. Stress en overmatig eten waardoor overtollige glucose, insulineresistentie en aanhoudende cortisol- en insulineaanmaak ontstaat, werken het afvallen tegen. De conclusie is dat insulineresistentie en een teveel aan cortisol en glucose een dieet kunnen ondermijnen en overgewicht kunnen veroorzaken.

Hormonen uit balans: diverse oorzaken

Wanneer het diëten zonder aantoonbare reden maar niet wil lukken of de spierontwikkeling ondanks correcte training achterblijft, willen mensen natuurlijk de boosdoeners opsporen en uitschakelen. Een viertal verrassende oorzaken die verband houden met disbalans in het hormonale stelsel, komen herhaaldelijk daarbij naar voren:
  • invloed van stress;
  • invloed van plasticverbindingen;
  • invloed van bestrijdingsmiddelen in de voedselketen;
  • invloed van parabenen.

Hormonen en stress

Iedereen ervaart elke dag wel een bepaalde mate van stress. Niet alle vormen van stress zijn slecht, ze zijn soms gewoon nodig. Een sprintje trekken om de bus te halen bijvoorbeeld, is een kortstondig stressmoment. Ons lichaam heeft juist op dat moment stress nodig, zodat stoffen (adrenaline en cortisol) worden vrijgegeven om extra te kunnen presteren. Het zijn de reddingslijnen bij vlucht- of vechtmomenten. Langdurige stress is van een geheel ander kaliber. Bij flinke, langdurige stress worden (onnodig) dezelfde stoffen – adrenaline en cortisol – afgegeven, wat uiteindelijk resulteert in vetopslag. Het lichaam zet bij aanhoudende stress geen rem op de productie van de bijbehorende hormonen, waardoor het lichaam zijn vetreserves blijft opbouwen. Op den duur heeft het lichaam meer vet en minder spierweefsel (spieren zijn vetverbranders), wat tot nog meer gewichtstoename kan leiden.

afbeelding 1: hergebruiksymbool / Bron: Clker Free Vector Images / Pixabayafbeelding 1: hergebruiksymbool / Bron: Clker Free Vector Images / Pixabay

Hormonen en plasticverbindingen

Het is moeilijk om een leven voor te stellen zonder plastic. Plastic is nu eenmaal niet weg te denken uit ons dagelijks bestaan. Wegwerpbekertjes op kantoor, bidons in de sportschool, fleecedekens op de bank, voorverpakte vleeswaren in de supermarkt en etenswaren verpakt in huishoudfolie, zijn voorbeelden van zulke dagelijkse gebruiksvoorwerpen. De overheid wil graag dat plastic wordt hergebruikt. Het symbool voor hergebruik is een kring met draaiende pijlen, zoals te vinden in afbeelding 1. Het is te vinden op de verpakking van het product of op het product zelf (zoals op de bodem). Plasticverbindingen zijn onderverdeeld in de nummers 1 t/m 7.

De plasticindustrie is erg machtig en kapitaalkrachtig. Aangezien plastic veel voorkomt in de voedselindustrie, wordt veel onderzoek gedaan naar eventuele nadelige effecten. Bij het doornemen van de onderzoeksverslagen is het soms lastig om te kiezen tussen de uitkomsten van gesponsorde onderzoeken en onafhankelijke onderzoeken. Wat is betrouwbare informatie en waarbij kunnen nog vraagtekens geplaatst worden? Sommige onderzoeken stellen, dat bepaalde plasticverbindingen 'lekken' en in het eten of drinken terecht komen (bron 1). Het is daarom – volgens bepaalde wetenschappers – bij het gebruik van plastic niet uit te sluiten, dat hormoonverstorende stoffen (bekend als ‘EDC's = ‘endocrine disrupting chemicals’) in de voedselketen terecht komen (bron 2 en 3). Sommige verbindingen imiteren bijvoorbeeld het hormoon oestrogeen. Wanneer de hormoonbalans door een extra dosis oestrogeen wordt verstoord, kan dit nadelige effecten geven. De spierontwikkeling kan gefrustreerd worden en het afvallen moeilijker gemaakt. Met behulp van een matrix is duidelijk te zien, welke voorwerpen met een bepaalde nummering mogelijk een hormoonverstorende effect kunnen hebben.

Matrix plasticverbindingen
Op basis van de vermelde bronnen en andere bevindingen via bijvoorbeeld Google, kunt u zelf beslissen welke stappen u wel of niet wilt nemen wat het gebruik van bepaalde plasticverbindingen betreft.

hergebruik symbool nrchemische verbindingvoorbeeldengebruiken of niet?
nummer 1polyethyleentereftalaat (PET, PETP of PETE)water- en limonadeflessen zie bronnen 4, 5, 6, 7, 8 en 11
nummer 2hogedichtheidpolyetheen (HDPE) 'witte' flessen en vuilniszakkenbron 9
nummer 3polyvinylchloride (PVC) of polychlooretheen (PCE)huishoudfolie en olieflessenbron 10 en 11
nummer 4lagedichtheidpolyetheen (*LDPE)knijpflessenbron 16
nummer 5polypropeen of polypropyleen (PP)yogurtpotjes en rietjesbron 15
nummer 6**polystyreen (PS)wegwerpbekers en borden van piepschuimbron 13 en 14
nummer 7mengsels van 1 t/m 6bidons met bisphenol A (BPA)bron 12
*Nonylphenol wordt gebruikt als stabilisator bij de productie van LDPE. ** Onderwerp van onderzoek – styreen – is een precursor van polystyreen.

afbeelding 2 / Bron: PublicDomainPictures / Pixabayafbeelding 2 / Bron: PublicDomainPictures / Pixabay

Hormonen en bestrijdingsmiddelen

Landbouw en veeteelt voorzien de gehele wereld van voedsel. Om aan de immense vraag te voldoen wordt veelvuldig gebruik gemaakt van bestrijdingsmiddelen, zodat de opbrengst zo groot mogelijk is. Bespoten voedsel komt zodoende op ons bord terecht. Bestrijdingsmiddelen hebben invloed op het hormoonstelsel, de werking van de schildklier en de hersenen (bron 2). Het heeft een nadelig effect op de stofwisseling en kan obesitas veroorzaken vanwege het effect op onder meer de schildklier (bron 3).

Pesticiden beïnvloeden de weerstand tegen insuline en maken insulineresistent. Weerstand tegen insuline houdt het lichaam constant in een onnodige vlucht- of vechtmodus met bijbehorende, onnodige hormoonafgifte. Het zal duidelijk zijn dat bestrijdingsmiddelen niet thuishoren op het bord van een sporter. Alhoewel het niet mogelijk is om alle bestrijdingsmiddelen te weren (sommige verplaatsen zich bijvoorbeeld door de lucht) is het kiezen van biologische producten een stap in de juiste richting.

Hormonen en parabenen

Parabenen (parahydroxybenzoiczuur) zijn conserveringsmiddelen. Zij gaan het vormen van schimmels en bacteriën tegen in een product. Zij zijn bijvoorbeeld aanwezig in verzorgingsproducten, voedsel en cosmetica. Zij worden door het lichaam opgenomen via de huid, de spijsvertering of het bloed. Parabenen imiteren het hormoon oestrogeen en kunnen een hormonale disbalans veroorzaken. Parabeen is de generieke benaming, er zijn verschillende varianten zoals butylparabeen of propylparabeen. Het is daarom mogelijk, dat een lotion, deodorant, tandpasta, shampoo, zeep, scheerschuim, haarverf of aftershave, diverse parabenen (naast andere chemicaliën) bevat. Parabenen worden soms vermeld als E-nummer, maar niet alle parabenen hebben een E-nummer. Een aantal parabenen zijn:
  • hepthylparabeen (E 209)
  • methylparabeen (E218 = methyl p-hydroxybenzoate);
  • ethylparabeen (E214 = ethyl p-hydroxybenzoate);
  • propylparabeen (E216);
  • butylparabeen (C4H9);
  • isobutylparabeen;
  • isopropylparabeen;
  • benzylparabeen;
  • sodium methylparabeen;
  • sodium ethylparabeen;
  • sodium propylparabeen enzovoort.

Hoe kan het afvallen weer op gang komen?

Het afvallen kan weer op gang komen door een aantal aanpassingen te maken op het gebied van levensstijl te maken, wat betreft:
  • het vermijden van langdurige stress;
  • het vermijden van hormoonverstorende stoffen;
  • het omarmen van stoffen die de hormonen ondersteunen.

Langdurige stress
Hoe kan langdurige stress aangepakt worden? Dit kan verlaagd worden door bijvoorbeeld:
  • een sportmoment te nemen zoals het doen van wat grondoefeningen of door een korte wandeling maken;
  • oplettend ('mindful') te eten. Stress doet mensen sneller eten, waardoor zij meer eten dan nodig is;
  • gevarieerd te eten en niet te streng te diëten. Bij strenge diëten en vitaminegebrek kan het gehalte aan cortisol toenemen;
  • cafeïne en alcohol te matigen. Cafeïne en alcohol kunnen de aanmaak van cortisol verhogen en de aanmaak van testosteron afremmen;
  • te zorgen voor voldoende slaap. Te weinig slapen veroorzaakt stress. Het stresshormoon cortisol kan dan in actie komen en de aanmaak van het hongerhormoon ghreline stimuleren. De aanmaak van het testosteron kan daarbij afnemen.

Hormoonverstorende stoffen
Bepaalde plasticverbindingen kunnen vermeden worden door op basis van onafhankelijke onderzoeken het gebruik van plastic kritisch te bekijken en bij twijfel te zoeken naar alternatieven (zoals glas). Verstoorders in bestrijdingsmiddelen kunnen omzeild worden door biologisch en onbewerkt te eten en vooral door vooraf de etiketten van producten te lezen. Fyto-oestrogenen zijn bepaalde etenswaren die van nature oestrogeen nabootsen. Het verminderen van deze fyto-oestrogenen zoals soja, cafeïne en peulvruchten kan helpen om een oestrogene disbalans wat te verminderen.

Dindolylmethaan (afgekort tot DIM) is een stof, die de hormoonbalans in het lichaam reguleert. Het eten van DIM (dindolylmethaan) rijke groenten kan het hormonale stelsel ondersteunen. DIM rijke groenten zijn onder meer afkomstig van kruisbloemigen, zoals broccoli, bloemkool, spruitjes enzovoort.

Producten met parabenen bijvoorbeeld kunnen vervangen worden door producten zonder parabenen. Palmers, Sanex en Dr. Organics produceren bijvoorbeeld veel producten zonder parabenen en andere toevoegingen.

Vanuit de maatschappij is steeds meer vraag naar producten zonder allerlei toevoegingen, omdat mensen die veiliger vinden wat de gezondheid betreft of allergisch zijn voor bepaalde stoffen. De chemische industrie is daarom steeds op zoek naar alternatieven. De discussie rondom BPA heeft geleid tot een reeks producten die BPA-vrij zijn. Zij zijn dan gemaakt uit BPS of Tritan bijvoorbeeld. Zijn zij daardoor betere vervangers voor BPA (bron 17)? Het is daarbij wel van belang om geïnformeerd te zijn en te blijven. Toevoegingen waarvan aangetoond is, dat zij een nadelige invloed hebben op het hormonale stelsel kunnen met wat zoekwerk vermeden worden. Het is wellicht raadzaam om onafhankelijke onderzoeken te blijven volgen over vervangende producten.
© 2017 Meus, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Afvallen en hormonenAfvallen en hormonenAfvallen is simpel: Zorg dat je minder binnen krijgt dan je verbruikt. Dit klinkt inderdaad gemakkelijk, maar waarom luk…
Hormonaal in balans: diëtenDiëten, wie heeft dit niet ooit gedaan of in ieder geval geprobeerd? Veel mensen beginnen aan een dieet maar eindigen me…
Krachttraining en hormonenKrachttraining en hormonenHet is algemeen bekend dat mannen door krachttraining sneller spiermassa op kunnen bouwen dan vrouwen. Ook zien mannen o…
Hormonen van de bijnieren; (nor)adrenaline en cortisolAdrenaline (epinefrine), noradrenaline (norepinefrine), corticosteroïden en androgenen worden geproduceerd door de bijni…
Rhodiola, een kruid dat werkt tegen stress en depressieRhodiola, een kruid dat werkt tegen stress en depressieRhodiola is een adaptogeen kruid, wat betekent dat het voor meer balans in het lichaam kan zorgen en zich kan aanpassen…
Bronnen en referenties
  • Bron 1: http://www.breastcancer.org/risk/factors/plastic, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • Bron 2 : http://www.pan-uk.org/pestnews/Actives/endocrin.htm, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • Bron 3: https://www.researchgate.net/profile/Cristina_Casals6/publication/47698185_Endocrine_Disruptors_From_Endocrine_to_Metabolic_Disruption/links/57a0698508aece1c721863ee. pdf, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • Bron 4: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2854718/, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 5: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22196043, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 6: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2702426/, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 7: http://www.abc.net.au/science/articles/2009/04/29/2555698.htm, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 8: http://www.petresin.org/safety_uses.asp, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 9: http://pprc.org/index.php/2015/p2-rapid/is-high-density-polyethylene-hdpe-a-good-choice-for-potable-water/, laatst gezin op 10 februari 2017;
  • Bron 10: http://www.pvc.org/en/p/hypothesis-on-endocrine-disruption-and-other-health-issues, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 11: http://ecologycenter.org/factsheets/adverse-health-effects-of-plastics/#plastichealthgrid, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 12: https://academic.oup.com/mend/article-lookup/doi/10.1210/me.2016-1096, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 13: http://eng.mst.dk/topics/chemicals/endocrine-disruptors/the-eu-list-of-potential-endocrine-disruptors/, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 14: http://www.tandfonline.com/doi/abs/10.3109/10408444.2015.1064091?journalCode=itxc20, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 15: https://www.babble.com/uncategorized/the-most-dangerous-plastics/, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 16: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23862621, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Bron 17: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3222987/, laatst gezien op 10 februari 2017, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • http://blog.nasm.org/nutrition/biohack-metabolism/, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.pan-uk.org/pn/pesticide-news, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Polystyreen, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Polyethyleentereftalaat, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.motherjones.com/environment/2014/11/tritan-bpa-free-plastic-styrofoam-estrogen, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Lagedichtheidpolyetheen, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Polyvinylchloride, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Polypropeen, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Hormoonverstorende_stof, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.who.int/ceh/risks/cehemerging2/en/, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.pan-uk.org/files/EDCs%20PN%20105.pdf (blz 3), laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://blog.beessential.com/can-parabens-cause-weight-gain/, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.innerunit.co.uk/parabens-causing-fat-hard-truth-cosmetic-companies-arent-tell/, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Paraben, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12210538, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.livestrong.com/article/495498-what-can-i-take-to-reduce-cortisol-in-my-body-to-help-lose-weight/, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://thearticlebay.com/Article/107-Food-additives-with-E-numbers, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.campro.eu/PDF/Brochures/Flyer-CHIRON/2014-09-BMF%2064-Parabens.pdf, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • Mike Adams, the hidden toxica lurking in your food blz 160 ev (parabenen), laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.prevention.com/weight-loss/weight-loss-tips/how-to-prevent-weight-gain-due-to-stress-and-anxiety, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Hormoonverstorende_stof, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.livestrong.com/article/495498-what-can-i-take-to-reduce-cortisol-in-my-body-to-help-lose-weight/, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://jessevandervelde.com/laat-oestrogenen-het-roer-in-je-lichaam-niet-overnemen/, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.chemtrust.org.uk/hormone-disrupting-chemical-bisphenol-a-can-transfer-from-receipts-into-our-bloodstream/, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Polymelkzuur, laatst gezien op 4 februari 2017;
  • http://www.medicinfo.nl/%7BCAF6055E-EA66-424E-BFEE-5DA07073F0BA%7D, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • http://www.menselijk-lichaam.com/hormonaal/hormonale-systeem/, laatst gezien op 7 februari 2017.
  • https://phthalates.americanchemistry.com/Endocrine-Studies/, laatst gezien op 10 februari 2017;
  • http://www.motherjones.com/environment/2014/11/tritan-bpa-free-plastic-styrofoam-estrogen (Tritan), laatst gezien op 10 februari 2017;
  • Afbeelding bron 1: Clker Free Vector Images / Pixabay
  • Afbeelding bron 2: PublicDomainPictures / Pixabay

Reageer op het artikel "Het afvallen mislukt. Waarom? Hormonen uit balans!"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Meus
Laatste update: 13-02-2017
Gepubliceerd: 13-02-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Lifestyle
Bronnen en referenties: 48
Schrijf mee!