Ouderen vallen snel en revalideren dan moeizaam

Het aantal valpartijen bij ouderen neemt met de vergrijzing snel toe. Het probleem hierbij is vooral dat ouderen een grotere kans lopen op complicaties. Ouderen zijn kwetsbaar en als men niet meer vrij kan bewegen dan komt men in een negatieve spiraal terecht. Door minder te bewegen ontstaan andere klachten. Bewegen en het voorkomen van overgewicht zijn noodzakelijk. Maar ook alert zijn om niet te vallen is van het grootste belang. Volg eventueel een cursus valpreventie voor ouderen.

Enige cijfers

In totaal zijn er 50.000 ouderen in Nederland die per jaar een botbreuk krijgen. Vier van de tien ouderen die een heup breken overlijden binnen één jaar. Elke zes minuten valt er in Nederland een oudere die op de spoedeisende hulp van het ziekenhuis terecht komt. Twaalf duizend mensen breken een pols, negentienduizend een heup. Het zijn meer vrouwen dan mannen die een heup breken. Vooral dit laatste is een erg ingrijpende gebeurtenis. De helft van de ouderen vallen in huis en dit kan zijn in de douche of het toilet maar ook de trap kan gevaarlijk zijn. De andere helft valt buitenshuis en dit kan zijn met de fiets maar ook kan men struikelen over losse stenen of door een obstakel het evenwicht verliezen. Heeft men eenmaal iets gebroken dan geneest een oudere niet zo snel en zijn de gevolgen ernstig. De ziekenhuizen kunnen door de komende vergrijzing in de komende jaren een grote toename van breuken tegemoet zien en het is belangrijk dat ouderen zich bewust worden van de vergrote kans die ze hebben op vallen.

Project Ziekenhuis Almelo ZGT

Het is algemeen bekend dat veel ouderen nogal wat medicijnen slikken. Als een patiënt in het ziekenhuis komt zal er dus eerst gekeken worden naar de noodzaak van het medicijngebruik. Daarnaast is snelle hulp vooral noodzakelijk. In het ziekenhuis te Almelo heeft men een project opgestart waarbij men probeert om de patiënten zo snel mogelijk te opereren. Wachttijden zijn teruggebracht. Vervolgens probeert men de tijd die men in het ziekenhuis moet liggen te verminderen met het doel de patiënt zo snel mogelijk weer mobiel te krijgen. Zodra de operatie klaar is dient de patiënt weer langzaam onder begeleiding te gaan lopen. In het behandelend team zit een traumachirurg, een geriater, een fysiotherapeut en verpleegkundigen. De spil is de nurse-practioner die het contact met de patiënt onderhoudt. Men heeft in Almelo het aantal urineweg- infecties al met de helft kunnen verminderen door de nieuwe werkwijze waarbij de patiënt weer snel in beweging komt en ook het aantal sterfgevallen is verminderd. De geriater is vanaf het begin bij de behandeling betrokken. Dit is ook nodig omdat ouderen vaak verward raken na een operatie waardoor men gaat denken aan dementie, terwijl dit meestal helemaal niet het geval is. De nieuwe aanpak zal binnenkort ook in Eindhoven, Apeldoorn en Leidschendam worden gestart. In Almelo werkt men nu drie jaar met deze methode.

Waarom breken vrouwen vaker een heup dan mannen

Na het vijftigste jaar verandert bij vrouwen de hormoonhuishouding en kan botontkalking of osteoporose ontstaan. Toch is botontkalking goed te behandelen met medicijnen of een jaarlijkse injectie. Het slikken van calcium en andere preparaten heeft wel zin maar dan moet men de botten steeds goed belasten. Bewegen blijft hier de belangrijkste manier om een goede gezondheidstoestand te behouden. Daarnaast is het voorkomen van overgewicht erg belangrijk. Wanneer men eenmaal een keer gevallen is dan is het te begrijpen dat de angst groot is om weer te vallen, hierdoor zal men voorzichtig zijn met de kans op nog minder beweging en men komt in een neerwaartse spiraal.

Wat kunnen ouderen doen om vallen te voorkomen

• Men valt vaak over losse obstakels daarom is het belangrijk losse kleedjes in huis te vermijden
• Niets op de grond te laten slingeren. Speelgoed van bijv. kleinkinderen direct na het bezoek wegbergen
• Bij het wandelen buiten stevige wandelschoenen aan, denk aan natte bladeren
• De trap behoedzaam aflopen en beter 2x lopen dan teveel in de handen nemen bij het traplopen
• Vermijd het op krukjes of wankele trappen klimmen, vraag zo nodig hulp
• Bij snoeiwerkzaamheden in de tuin niet te ver proberen te reiken waardoor men het evenwicht verliest
• Gereedschap en tuingereedschap snel wegbergen
• In donker eerst licht aanmaken voor men gaat lopen
• Pas op met scheve stoeptegels of obstakels op de weg, neem zo nodig een wandelstok

Tenslotte worden er op diverse plaatsen in het land cursussen gegeven in valpreventie voor mensen met osteoporose. De St. Maartenskliniek in Nijmegen is hiermee gestart. Op meerdere plaatsen in Nederland worden deze cursussen gegeven. Hierbij worden 10 bijeenkomsten gehouden van 1,5 uur en de cursus bestaat uit drie onderdelen te weten:

• Op de hindernisbaan leert men obstakels te vermijden
• Veilig leren bewegen in een drukke omgeving door sport en spel
• Valtraining om veilig te vallen als men toch uit balans raakt.

Om te kijken of er bij u in de omgeving een cursus valpreventie gegeven wordt kijk op: crusus valpreventie