Aandoeningen aan de baarmoederhals

Goedaardige aandoeningen van de baarmoederhals (latijns: cervix), de nauwe opening van de baarmoedermond (portio), zijn onder andere baarmoederhals-ontsteking (cervicitis), cervixectropium, cervixpoliepen en cervix-displasie. In dit artikel worden deze aandoeningen nader belicht.

Algemeen baarmoederhals-aandoeningen

Cervicitis is een algemene term voor een ontsteking of infectie van de baarmoederhals. Bij cervixectropium, vaak foutief cervixerosie of portio-erosie genoemd, is de grens van het baarmoederslijmvlies verschoven naar de baarmoedermond. De cellen van het baarmoederslijmvlies zijn veel kwetsbaarder dan die van het vaginaslijmvlies en raken veel eerder ontstoken.

Erosie van het cervixweefsel komt zelden voor maar kan optreden na bepaalde medische procedures, geslachtsverkeer of door het gebruik van een 'spiraaltje' (IUD).

Cervixpoliepen zijn groeisels in het baarmoederhalsslijmvlies, die vaak in trosjes bijeen liggen. Bij sommige vrouwen kunnen ze zo groot zijn dat ze bevruchting belemmeren doordat ze het sperma tegenhouden. Soms zijn de poliepen een voorstadium van kanker.

Bij cervixdisplasie bevinden zich abnormale cellen op het oppervlak van de baarmoederhals. Al naar gelang de abnormaliteit, wordt deze mild, matig of ernstig genoemd. Hoewel displasie geen kanker is en vanzelf kan verdwijnen, kan het wel de eerste stap zijn van een eventuele ontwikkeling tot baarmoederhalskanker; directe behandeling is dan ook geboden.

Symptomen aandoeningen baarmoederhals

Bij baarmoederhalsontsteking: heldere, grijze of gele vaginale afscheiding; bloeding na geslachtsverkeer of tussen twee menstruaties in; brandend gevoel en jeuk rond de uitwendige geslachtsdelen. Ander infecties van de aangrenzende organen kunnen bijkomende klachten geven zoals veel en vaak pijnlijk urineren, buikpijn en rugpijn.

Bij ectropium: (omstulping van het baarmoederslijmvlies in de cervix): witte of bloederige afscheiding, vaak een week voor de menstruatie; bloeding na de seks of tussen twee menstruaties in, na ontlasting, zware menstruatiebloedingen, kramp in de bekkenstreek.

Bij displasie: een voorstadium van baarmoederhalskanker, zijn er geen verschijnselen. Een PAP-test (uitstrijkje) is nodig om displasie te ontdekken.

Oorzaken baarmoederhalsontsteking - cervixectropium - cervixpoliepen

Baarmoederhalsontsteking kan veroorzaakt worden door vaginale infectie, seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA’s) en ontsteking van het kleine bekken. Scheurtjes of schrammen in de baarmoeder die bij de bevalling of een abortus ontstaan, kunnen ontsteken en cervicitis veroorzaken.

De oorzaak van cervixectropium is onbekend. De aandoening komt vaak voor in de vroege puberteit en bij sommige vrouwen is het aangeboren. Zwangerschap en langdurig gebruik van anticonceptiepillen verhogen het risico.

Het ontstaan van cervixpoliepen wordt bevorder door beschadiging van de cervix, vaginale infecties of hormonale veranderingen tijdens de zwangerschap. Vrouwen die vel wisselende partners hebben, lopen ook meer risico.

Preventie aandoeningen

• Vrouwen moeten regelmatig een uitstrijkje laten maken om onregelmatigheden in de baarmoederhals vroegtijdig op te sporen.
• Vaginale infecties en geslachtsziekten moeten direct worden behandeld.
• Katoenen ondergoed dragen. Door het dragen van nylonondergoed, dat niet ‘ademt’, ontstaat een warme vochtige omgeving die infecties bevordert.

Onderzoek en diagnose baarmoederhals

• Er kan een uitstrijkje voor een PAP-test worden gemaakt. Hier wordt microscopisch onderzoek van cellen uit cervix en vagina gedaan.
• Onderzoek kan plaatsvinden van vaginale afscheiding.
• Colposcopie (onderzoek met een speciale microscoop van cervix en vagina) om afwijkingen op te sporen.
• Biopsie van het cervixweefsel. Hierbij worden ook de cellen onder de microscoop bekeken.

Behandeling van aandoeningen van de baarmoederhals

Er zijn verschillende (zelf)behandel methoden, hieronder een kort lijstje:

Baarmoederhalsontsteking: de dokter zal antibiotica of een middel tegen schimmels of virussen geven. Als de verschijnselen niet verdwijnen, kan het aangetaste gebied van de cervix pijnloos weggehaald worden door toepassing van cauterisatie (hitte), cryochirurgie (vloeibare stikstof) of lasertherapie. Als de ontsteking diep doorgedrongen is in het cervixweefsel, kan operatief een wigvormig stukje weefsel weggenomen worden door conisatie. In ernstige, chronische gevallen van cervicitis kan worden overwogen de baarmoeder te verwijderen (hysterectomie), maar dat gebeurt zelden.

Cervixectropium: de aangetaste weefsels kunnen worden weggehaald door toepassing van cauterisatie, cryochirurgie of lasertherapie. Behandeling is niet nodig als er geen verschijnselen zijn.

Cervixpoliep: poliepen worden operatief verwijderd. Enkele poliepen kunnen ambulant behandeld worden onder plaatselijke verdoving. Als er meerdere groepen en grotere poliepen zijn is korte opname in het ziekenhuis nodig.
Cervixdisplasie: minder ernstige displasie kan zonder behandeling overgaan. Hardnekkige displasie kan worden behandeld met laserstralen, cryochirurgie, cauterisatie of conisatie. In ernstige gevallen kan hysterectomie worden aangeraden.

Naar een specialist

Ga met verschijnselen die wijzen op aandoeningen van de baarmoederhals naar een gynaecoloog en laat regelmatig een uitstrijkje maken ter preventie.

Meer lezen over uw gezondheid?

Meer lezen over gezondsheidsproblemen? Bekijk dan de specials Gezondheidsproblemen A t/m H en Gezondheidsproblemen I t/m Z. Daarin vindt u vele artikelen over andere ziekten en aandoeningen. © 2008 - 2009 Victorho, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op 14-02-2008, laatst gewijzigd op 09-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Victorho is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde links

Vrouwenproducten, Online advies van een arts en Medicijnen, recepten en advies.

Verwante artikelen

• HPV vaccin in rijksvaccinatieprogramma of niet?: Jaarlijks krijgen ruim 600 vrouwen de diagnose baarmoederhalskanker en komen 200 à 250 vrouwen te overlijden als gevolg van deze ziekte. Sinds 2006 bestaat er…
• Een vleesboom: wat is het?: Een vleesboom kan vaak jarenlang verdoken huizen in een lichaam van een vrouw. Soms leiden vage klachten tot de ontdekking van deze ziekte.
• Het Menselijk Lichaam: De Zwangerschap: Het menselijk lichaam. Hoe steekt alles nou eigenlijk in elkaar? In deze serie van artikelen kun je over verschillende aspecten van het lichaam lezen. In het zestiende…
• Feiten en Fictie over zwangerschap: Voor en tijdens je zwangerschap hoor je allerlei 'weetjes' over hoe je het best zwnagerkunt worden, hoe je kunt zorgen dat het een jongetje of een meisje wordt, wat je moe…
• Wat zijn genitale wratten?: Mensen die weinig wisselende seksuele contacten hebben en veilig vrijen hebben minder kans op genitale wratten. Deze wratten komen veel voor, op of rond de geslachtsdelen. Besmett…

Bronnen en/of referenties

• Bron: Geneeswijzer