Hyperactieve kinderen: oorzaken druk gedrag

Sommige kinderen doen heel druk als hun verjaardag nadert of in de dagen voor Sinterklaas, omdat de spanning ze te groot wordt. Ook stress vanuit de omgeving (thuis, school) kan zich uiten in druk gedrag. Bij sommige kinderen kun je niet spreken van een drukke periode. Hun drukke gedrag is niet van tijdelijke aard. Zij zijn heel vaak of altijd druk. Zij kunnen hun drukke gedrag niet onder controle krijgen op momenten waarop dat wel van hen wordt verwacht. Dat kan verschillende oorzaken hebben.

Aangeboren oorzaken

Temperament
Sommige oorzaken liggen binnen het kind zelf, de aangeboren oorzaken. Net als rood haar of bruine ogen kun je druk gedrag erven. Ga je eigen familie maar eens na. Soms zie je een zelfde beweeglijkheid ook bij andere familieleden. En misschien ben je zelf ook niet zo'n rustig type. Kinderen worden geboren met verschillende temperamenten. Soms zijn kinderen vanaf de geboorte al beweeglijker dan anderen. Sommigen zijn zelfs tijdens de zwangerschap al druk. "Dat wordt vast een voetbalertje" hoor je zwangere vrouwen wel eens zeggen als hun kindje weer eens tekeer gaat in hun buik. Temperament is een blijvende factor die je niet kunt veranderen.

Hersendysfunctie
Hersendysfunctie is een andere aangeboren oorzaak van druk gedrag. Er functioneert dan iets niet helemaal goed in de hersenen, of onderdelen van de hersenen werken niet goed samen. Een bekende vorm is MBD (Minimal Brain Damage). Kinderen met deze stoornis zijn niet normaal te corrigeren, omdat het gedrag niet bewust of opzettelijk is. Soms is daarvoor gedragstherapie nodig of ondersteuning met medicijnen.

Hersenbeschadiging

Ook door kleine hersenbeschadigingen kan druk gedrag ontstaan. Hersenbeschadiging ontstaat door invloeden van buitenaf. Bijvoorbeeld door hersenvliesontsteking, moeilijkheden tijdens de bevalling of na een ongeluk.

Omgevingsinvloeden

De belangrijkste oorzaak van druk gedrag ligt in de omgeving waar het kind opgroeit. Onder de omgeving verstaan we: het gezin, de familie, de school, de sportclub, vriendjes en dergelijke. Zo kunnen stress en spanning, onveiligheid, angst, emoties en de manier van opvoeden van invloed zijn op het gedrag van een kind. Een kind kan ook druk worden omdat thuis de sfeer altijd gespannen is. Of een kind dat het op school niet naar zijn zin heeft, kan zijn gevoelens uiten door thuis heel druk te doen.

Voeding

Deskundigen zijn er nog niet uit of druk gedrag en voeding met elkaar te maken hebben. Sommige onderzoeken tonen geen verband aan tussen hyperactiviteit en het gebruik van bijvoorbeeld suiker, chocolade of kunstmatige kleurstoffen, andere doen dat wel. Zo wordt door sommige onderzoeken verband gelegd tussen het gebruik van producten met de suikervervangende zoetstof aspartaam en het gedrag van kinderen. Ook zijn er ouders die duidelijk verbeteringen zien in het gedrag van hun kind nadat zij het, vaak met behulp van een diëtiste, op dieet hebben gezet.

Combinatie van factoren

In de praktijk is dikwijls sprake van een combinatie van aanleg en omgevingsfactoren. Een temperamentvol kind dat opgroeit in een gezin met weinig structuur in de opvoeding zal bijvoorbeeld eerder reageren met druk gedrag. Dat maakt het extra moeilijk om te achterhalen wat nu precies de oorzaak is van dit gedrag. Bovendien beland je al snel in een negatieve spiraal. Het drukke kind roept vaak straf, afkeuring en kritiek op. Hij gaat zich daardoor steeds ellendiger en waardelozer voelen en wordt nog drukker. Hij krijgt nog strengere straffen en de sfeer wordt nog vervelender. Zo stapelen de problemen zich op. Als ouder probeer je van alles en nog wat, maar niets lijkt te helpen. Soms gaan ouders elkaar verwijten maken, maar niets lijkt te helpen. Of ze worden er moedeloos van. De sfeer in het gezin wordt er niet beter op. De opvoeding wordt rommeliger. Ook in zo'n gezinssituatie kan het probleemgedrag van een druk kind verergeren. © 2008 - 2009 Staal, gepubliceerd in Kinderen (Mens en Gezondheid) op 20-02-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• ODD - oppositioneel opstandige gedragsstoornis: ODD; Oppositional Defiant Disorder, oftewel een oppositioneel-opstandige gedragsstoornis. Een opstandige-gedragsstoornis die bij kinderen (en volwassenen) voor…
• Hyperactieve kinderen: ADD en ADHD: Sommige ouders van drukke kinderen vragen zich af of hun kind misschien een ADHD-kind is. ADHD staat voor: Attention (aandacht) Deficit (tekort) Hyperactivity (hyperactivi…
• Hyperactieve kinderen: gedrag en ontwikkeling: Druk gedrag hoort voor de deel bij de ontwikkeling van kinderen. Peuters bijvoorbeld hebben meestal veel energie. Ze zijn daardoor heel beweeglijk. Dat is norma…
• Aandoeningen: oorzaken van oedeem: De betekenis van oedeem is een opeenhoping van extracellulair vocht in weefsel, leidend tot een zwelling zonder toename van het aantal cellen. Bekende vormen van oedeem zij…
• Gezondheidsproblemen bij honden: hersenafwijkingen: Door verbindingen via ruggenmerg en perifere zenuwcellen, coördineren de hersenen alle bezigheden, gedachtes, gewaarwordingen, gevoelens, emoties, beweging…