Hyperactieve kinderen: ADD en ADHD

Sommige ouders van drukke kinderen vragen zich af of hun kind misschien een ADHD-kind is. ADHD staat voor: Attention (aandacht) Deficit (tekort) Hyperactivity (hyperactiviteit) Disorder (stoornis). In het Nederlands: een aandachtstekortstoornis. Dat wil niet zeggen dat kinderen met ADHD aandacht tekort komen van hun ouders. Het betekent dat deze kinderen zelf hun aandacht niet lang genoeg kunnen richten op belangrijke taken. Er zijn duidelijke verschillen met kinderen met een ADD-stoornis.

Kenmerken ADHD

Bij ADHD werken de remmende systemen in de hersenen onvoldoende. ADHD-kinderen hebben daardoor geen innerlijke rem die hen helpt bij het onder controle houden van hun (impulsieve) gedrag. Bovendien hebben de hersenen bij ADHD moeite met het verwerken van informatie. Ze maken geen onderscheid tussen belangrijke informatie en achtergrondinformatie. Voor kinderen betekent dit dat alle informatie even sterk doorkomt. Ze horen bijvoorbeeld niet alleen de juf praten, maar ze horen ook de auto op straat, het vliegtuig in de lucht en het gekraak van de stoel naast zich. Een boek lezen terwijl de radio op de achtergrond aanstaat is voor hen niet te doen. Op ouders en leerkrachten kunnen deze kinderen ongehoorzaam overkomen.

Kenmerken ADD

ADD-kinderen worden niet snel opgemerkt, omdat ze geen druk (hyperactief) gedrag vertonen. ADD-kinderen vertonen in tegenstelling tot ADHD-kinderen juist eerder passief gedrag. Ze zijn rustig en dromerig. Een veel gehoorde opmerking van leerkrachten die een kind met ADD in de klas hebben is: "Het zit er wel in, maar het komt er niet uit". Dit is in de meeste gevallen ook waar. Veel ADD-ers kunnen zich, zonder dat ze afgeleid worden, niet concentreren op één onderwerp. Het is geen kwestie van wel of niet willen. ADD-kinderen zijn minder in staat de vereiste motivatie op te brengen wanneer ze iets doen wat ze niet interesseert. Verveling slaat snel toe, net als interesse in het werk. Ze hebben niet alleen een korte spanningsboog, maar ook een laag tempo. De hersenen gaan op zoek naar iets dat leuker, spannender of interessanter is.

Hun wereldbeeld is egocentrisch gericht. ADD-meisjes zijn vaak verlegen en afwezig. Het bijzondere doorzettingsvermogen van ADD-kinderen is opvallend, evenals hun creativiteit, intelligentie en humor. Die intelligentie komt niet altijd tot uitdrukking in goede leerprestaties. Zo blijkt dat ze meer moeite hebben met planmatige taken als rekenen dan ADHD-kinderen. Uit onderzoeken is wel gebleken dat ADD-kinderen minder motorische problemen hebben dan ADHD-kinderen. ADD-kinderen zijn minder vermoeiend voor de opvoeders dan ADHD-kinderen. De beste aanpak is gerichte aandacht, geduld en stimuleren bij opdrachten waarbij de motivatie gering is. Medicatie als Ritalin en Concerta hebben bij het overgrote deel van de patiënten een goede uitwerking. De stoornis ADD gaat niet over, maar veel ADD-ers anticiperen als volwassenen beter in hun omgeving (relaties, werk) dan de meeste ADHD-ers.

Misvattingen over adhd

In de praktijk is ADHD een verzamelwoord geworden voor alle kinderen met druk gedrag. Maar niet alle drukke kinderen zijn ADHD-kinderen. Naar schatting hebben in Nederland drie op de honderd kinderen met ADHD te kampen, terwijl hyperactiviteit bij veel meer kinderen voorkomt.

ADHD is een stoornis die niet overgaat. Je kunt ermee leren leven of er in de loop van de tijd minder last van krijgen. Het kan dus voorkomen op alle leeftijden, van baby's tot volwassenen en bejaarden. Hyperactiviteit of druk gedrag op zich is in de meeste gevallen goed te hanteren door vroegtijdig ingrijpen met duidelijke structuren in de opvoeding.

Naar schatting 1% van de volwassenen heeft ADHD en daar behoorlijk veel last. Zoveel last dat ze vastlopen in werk, studie en relaties en hulp gaan zoeken in de geestelijke gezondheidszorg. In ernstige gevallen kan er sprake zijn van verslaving en/of crimineel gedrag. Veel volwassenen met ADHD weten niet dat ze het hebben, omdat vroeger werd gedacht dat je er 'wel overheen groeide' en het begrip nauwelijks bekend was.

Diagnose ADHD

Hoe kom je er als ouder achter dat je kind ADHD heeft? Dat is niet zo eenvoudig. Het gaat bij ADHD meestal om een combinatie van concentratieproblemen, overbeweeglijkheid en impulsiviteit. Er is geen duidelijke grens tussen ADHD en druk gedrag. Daarom is een gespecialiseerd onderzoek nodig om ADHD vast te kunnen stellen. Dit onderzoek bestaat uit verschillende onderdelen. Bijvoorbeeld lichamelijk onderzoek, maar ook het invullen van vragenlijsten en het voeren van gesprekken.

Een ADHD-onderzoek kost veel tijd. Het kan bovendien belastend zijn voor kinderen. Om die reden begint men er pas aan als er duidelijke aanleiding voor is. Bijvoorbeeld omdat er problemen zijn op school, omdat het kind thuis niet meer te hanteren is, of omdat de ontwikkeling van het kind door zijn drukke gedrag wordt belemmerd.

Als je als ouder denkt, dat je kind ADHD heeft, neem je eerst contact op met de huisarts. Die kan je doorverwijzen naar een deskundige en ervaren arts, bij voorkeur een kinderarts of een kinder- en jeugdpsychiater. Dit om andere lichamelijke of psychische oorzaken uit te sluiten. Er zijn nogal wat ziektes of stoornissen die verschijnselen kunnen geven die lijken op ADHD. Zo is bekend dat bijvoorbeeld dyslexie (woordblindheid) en ADHD vaak samen voorkomen. Als uit onderzoek blijkt dat het kind ADHD heeft, kan een aanpak met medicijnen en gedragstherapie uitkomst bieden. Garanties zijn niet te geven. © 2008 - 2009 Staal, gepubliceerd in Kinderen (Mens en Gezondheid) op 21-02-2008, laatst gewijzigd op 07-11-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Staal is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Wat zijn de kenmerken van ADHD en ADD?: ADHD is de afkorting voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder in het nederlands houdt dit in een aandachtstekort stoornis met hyperactiviteit. ADD is het zelfde a…
• ADHD aandachtstekortstoornis: Bij 2 tot 5% van de jeugd is sprake van aandachtstekortstoornissen. Bij jongens komen deze stoornissen gemiddeld vijf maal zoveel voor als bij meisjes. Soms is de stoornis, voor…
• ADD Attention Deficit Disorder: ADD ofwel Attention Deficit Disorder lijkt in een aantal opzichten op ADHD ofwel Attention Deficit Hyperactifity Disorder. Kinderen en volwassenen met ADHD zijn hyperactief, k…
• Wat is ADHD? (Attention Deficit Hyperactivity Disorder): ADHD is de afkorting voor Attention Deficit Hyperactivity Disorder in het nerderlands houdt dit in een aandachtstekort stoornis met hyperactiviteit. I…
• Attention Deficit Disorder (ADD): Waarom, Waarom is mijn hoofd zo verward, is het zo onrustig binnenin, binnenin mijn hoofd? overvol zit mijn hoofd, stop! het is genoeg, er kan niets meer bij, mijn denken sl…