Mondholte en Aandoening

Aandoeningen aan de mondholte en keel

Infoteur: Hikari

Aandoeningen aan de mondholte en keel

Hoewel aandoeningen van de mondholte en keel niet de meest indrukwekkende ziektebeelden met zich meebrengen, zijn ze niet minder belangrijk. Denk maar eens aan de ontsteking van het mondslijmvlies (stomatitis), zie afbeelding, of aan carcinomen van de lip of de tong en tonsillectomie. Deze carcinomen aan lip of tong kunnen het leven van een patiënt abrupt veranderen of zelfs in een enkel geval beëindigen.


Stomatitis

Een van de eerste ziektebeelden die we, het voedsel volgend, kunnen tegenkomen is de stomatitis. Dit is een vervelende, pijnlijke ontsteking van het mondslijmvlies, waarvan we verschillende vormen kennen.

Verschillende vormen van stomatitis.
  • Stomatitis ulcerosa is een ontsteking van het tandvlees die zich soms uitbreidt naar het wangslijmvlies en/of naar de lippen. Factoren die deze aandoening makkelijker laten ontstaan zijn: een slechte mondygiëne, een verstoring van de normale mondflora (door bijvoorbeeld het gebruik van medicijnen) of een gestoorde weerstand. De behandeling bestaat uit het grondig reinigen van het gebit en het spoelen met waterstofperoxide. In ernstige gevallen wordt een antibioticum toegediend.
  • Spruw is een vorm van stomatitis die wordt veroorzaakt door een infectie met een gist. De ziekte komt eigenlijk alleen voor in de eindstadia van slopende ziekten als colitis ulcerosa (ontsteking van de dikke darm), bij carcinomen, diabetes mellitus en bij het gebruik van antibiotica. In dit laatste geval is de natuurlijke mondflora verstoord, waardoor de gist een kans krijgt. Bij patiënten die cytostatica (medicatie tegen kanker) of corticosteroïden (ontstekingsremmers) gebruiken, is de gevoeligheid voor een schimmelinfectie eveneens verhoogd. Spruw is een zeer pijnlijke aandoening waarbij de patiënt een vlokkig, wit beslag op de slijmvliezen van de mond heeft. Als dit niet behandeld wordt, kan de ontsteking zich uitbreiden naar de slokdarm. Om de diagnose te kunnen stellen zal het beslag microscopisch moeten worden onderzocht. De behandeling bestaat uit een goede mondverzorging en een verbetering van de algemene conditie van de patiënt. Daarnaast zal, indien mogelijk, de toediening van cytostatica of corticosteroïden worden gestopt. Plaatselijk kan spruw behandeld worden met een gist-dodend middel als nystatine.
  • De stomatitis herpetica is een acute infectieziekte die voornamelijk bij kleine kinderen voorkomt. Deze wordt veroorzaakt door het herpes simplex-virus en kenmerkt zich door een over het mondslijmvlies verspreide ontsteking, een hoge speekselproductie en talrijke blaasjes in de mond. Deze blaasjes gaan snel kapot en veroorzaken zo zeer pijnlijke wondjes. De ziekte gaat gepaard met hoge koorts maar geneest spontaan in ongeveer 3 weken.
  • Recidiverende aften zijn kleine, oppervlakkige wondjes van het mondslijmvlies, meestal in het wangslijmvlies of aan de binnenkant van de lippen. Over het algemeen zijn aften zeer pijnlijk maar genezen ze spontaan in enkele dagen. Behandeling is dus meestal niet nodig, hoewel soms lokale pijnstilling noodzakelijk is.

Lip- en tongcarcinoom.

Lip- en tongcarcinomen zijn weinig voorkomende vormen van kanker. Bij het ontstaan van het lipcarcinoom speelt vooral langdurige blootstelling aan zonlicht een grote rol, bij tongcarcinomen moet de oorzaak gezocht worden in het gebruik van tabak en alcohol. In de eerst instantie heeft de patient last van niet-pijnlijke, slecht genezende wondjes. Pas later treden pijn en zwelling op. De behandeling bestaat uit chirurgisch ingrijpen eventueel gecombineerd met bestraling.
De prognose hangt sterk af van de grootte van de tumor en de aan- of afwezigheid van lymfekliermetastasen en metastasen op afstand.

Tonsillectomie en adenotomie

Het verwijderen van de keel- en neusamandelen is een van de meest uitgevoerde operaties in Nederland. Bij kinderen wordt dit meestal gedaan volgens de methode van Sluder. Hierbij wordt onder verdoving de keelamandel opgeschept in een speciaal instrument, en het weefsel dat om de keelamandelen heen ligt, wordt losgescheurd. Daarna wordt de neusamandel weggeschraapt. Er treedt een vorse bloeding op die echter zeer snel stopt. Het kind kan dezelfde dag nog naar huis omdat de kans op nabloedingen zeer gering is.

Tracheotomie

Bij een tracheotomie of luchtpijpsnede wordt vaak aan helden gedacht die op straat nog maar net het leven van iemand hebben gered. Dit is echter een fabel. Het acuut vrijmaken van de ademweg buiten op straat is een coniotomie en hierbij wordt op een hogere plaats dan bij de tracheotomie een opening in de luchtpijp gemaakt. De tracheotomie is namelijk een geplande chirurgische ingreep die ook op de operatiekamer dient te worden uitgevoerd. Indicaties voor een tracheotomie kunnen zijn:

  • Chronische beademing,
  • Belemmerde passage van de bovenste luchtwegen door mechanische oorzaken,
  • Belemmerde ademhaling door verminderd of opgeheven hoest- of slikmechanisme,
  • Als voorbereiding op een operatie.

Bij een tracheotomie wordt een tracheacanule ingebracht tussen de tweede en derde trachearing. Via deze canule kan de patiënt dan zelf ademen of kan er een beademingsapparaat op worden aangesloten. Bij opeenhoping van slijm kan een katheter worden ingebracht en kan dit slijm worden afgezogen.
© 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op 19-01-2007, laatst gewijzigd op 08-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Aandoeningen aan de mondholte en keel"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.