Acute Nierinsuficiëntie en Nier

Acute Nierinsufficiëntie

Infoteur: Hikari

Een gezonde nier helpt het lichaam met het uitscheiden van troep, het vocht/electorlyten in balans houden en de nier zorgt ervoor dat de pH neutraal blijft in ons lichaam. Dit artikel gaat over de acute nierinsufficiëntie. Een gerelateerd artikel van mij gaat over de Chronische nierinsufficiëntie.


Men spreekt over acute nierinsufficiëntie als de nierfunctie in de loop van enkele uren tot dagen plotseling uitvalt. Men onderscheidt drie vormen van acute nierinsufficiëntie:

Prerenale vorm
Dit wordt veroorzaakt door een verminderde renale doorbloeding door bijvoorbeeld:
  • Dehydratie door braken, diarree, polyurie
  • Daling van het hartminuutvolume bij bijvoorbeeld hartinfarct, decompensatio cordis, longembolie
  • Shock door bijvoorbeeld sepsis
  • Verhoging van het extracellulaire volume bij hypoalbuminemie, nefrotisch syndroom en levercirrose

Renale vorm
De beschadiging van de nier kan op verschillende niveau's plaatsvinden:
  • Acute afsluiting van de nierarteriën kan ontstaan door embolieën vanuit het linkerhart, vanuit atherosclerotische plaques in de aorta of door trombosevorming door artherosclerose in de nierarteriën zelf. Na manipulatie aan de aorta angiografie, angioplastiek) kunnen atherosclerotische plaques in de vaatwand worden losgewoeld en in de nierarteriën terechtkomen. Een totale afsluiting veroorzaakt binnen enkele uren een nierinfarct.
  • Primaire beschadiging van de glomeruli, zoals bij een snel progressieve glomerulonefritis. Acute glomerulonefritis ontstaat na een infectie met de bèta hemolytische streptokok van de groep A elders in het lichaam (angina tonsillaris). De ontsteking van de glomeruli ontstaat door de vorming van een antigeen-antilichaam complex (immuuncomplex) of door antistoffen tegen delen van de glomerulus.
  • Acute tubulus necrose (ontsteking van de tubulus).
    • bij een ernstig trauma met spiernecrosen beschadigt het vrijgekomen myoglobine de tubuli.
    • bij ernstige hemolyse (verkeerde bloedtransfusie beschadigt het vrijgekomen haemoglobine de tubuli)
    • tijdens de zwangerschap treedt acute tubulus necrose vaak op.
    • Na septische abortus, bloedingen post partem, na solutio placentae of intrauteriene vruchtdood.
    • Toxische tubulus necrose kan optreden onder invloed van aminoglycosiden (gentamycine), zware metalen (lood, cadmium), röntgencontrastmiddelen, cytostatica.
Postrenale vorm
Deze vorm ontwikkelt zich bij obstructie van beide urinewegen, bijvoorbeeld bij stenen, tumoren en prostaatvergroting. Door de afvloedbelemmering verzamelt zich steeds meer urine in de blaas en het nierbekken. Er ontstaat een hydronefrose (verwijding van het nierbekken en kelken systeem). De hoge druk belemmert de filtratie en beschadigt de nieren.

Verschijnselen:

  • oligurie
  • bij herstel komt de filtratie geleidelijk op gang, pas later herstelt de terugresorptie. Daardoor ontstaat een fase van polyurie.
  • hypertensie. Dit ontstaat door te weinig uitscheiding van natrium en water.
  • Oedeem, decompensatio cordis
  • metabole acidose met Kussmaul-ademhaling
  • ritmestoornissen doro hyperkaliemie
  • door ophoping van ureum en andere toxische stoffen kunnen de volgende verschijnselen ontstaan:
    • suf, coma (door uremische shock)
    • anorexie, misselijk, braken, diarree, foetor ex ore
    • retrosternale pijn ten gevolge van pericarditis
    • stollingstoornissen (neusbloeding, haematomen, tandvleesbloedingen) door afname van de trombocytenaggregatie.
  • paraesthesieën, spierkramp in de onderste extremiteiten ten gevolge van polyneuropathie
  • jeuk

Onderzoek:

  • bloed: natrium, kalium, ureum, creatinine
  • urine: 24 uurs urine, ureum, creatinine
  • creatinineklaring: de hoeveelheid creatinine in de urine gedeeld door de plasmacreatinine. Dit is een maat voor de nierfunctie.
  • bloeddruk
  • dagelijkse bepaling van het lichaamsgewicht (dit is een goede controle van water en zout)

Behandeling van acute nierinsufficïentie:

De behandeling van acute nierinsufficiëntie kan gericht zijn op de oorzaak, bijvoorbeeld:
  • Bij de prerenale vorm de bloeddruk herstellen door middel van infusie en dopamine
  • bij de renale vorm ten gevolge van acute glomerulonefritis worden corticosteroïden toegediend.
  • bij de postrenale vorm door obstructie kan de urine via een katheter afgevoerd worden. Later kan de obstructie operatief worden opgeheven.

Verdere behandeling.

  • Vochtbeperking. Een vuistregel is dat de patiënt per dag 500 - 1000 ml + de gemeten uitscheiding mag drinken. Bij koorts 1000 ml. Bij kleine patiënten natuurlijk minder. Fruit en rauwkost bevatten veel vocht, bij oligurie moet hiermee rekening gehouden worden. Dagelijks wegen is belangrijk.
  • Natriumbeperking (op geleide van de bloeddruk en plasmanatrium) ter bestrijding van hypertensie, oedeem en decompensatio cordis.
  • eiwitbeperking om verdere uremie te voorkomen. Het dieet moet wel rijk zijn aan koolhydraten (50%)
  • kaliumbeperking in het dieet. Hyperkaliemie met een plasmagehalte boven 7 mmol/l geeft een vergrote kans op een harstilstand. Hyperkaliemie kan voorkomen worden door ionen-wisselaars die in de darm kalium opnemen in ruil voor natrium.

Bestaat er eenmaal een gevaarlijke hyperkaliemie, dan kan dit binnen enkele uren verdwijnen door het toedienen van 50 - 100 ml glucose (50%) met 5 tot 10 E insuline intraveneus en het toedienen van natriumbicarbonaat. Hierdoor wordt de cellulaire kaliumopname versneld. Door toediening van Cagluconaat iv. wordt het cardiotoxisch effext geneutraliseerd.
Calcium heeft geen invloed op de kaliumspiegel, maar verlaagt de drempelpotentiaal van de geprikkelde hartspiercel.
© 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 07-02-2007, laatst gewijzigd op 08-12-2008. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Acute Nierinsufficiëntie"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.