SOA's : Syfilis

Syfilis in een bacteriële infectie die aanvankelijk op de genitaliën zit, maar die, zonder behandeling, jaren later ook ziekte van andere lichaamsdelen kan veroorzaken. Syfilis kan zich voordoen bij seksueel actieve mensen van alle leeftijden. De symptomen van syfilis doen zich in drie stadia voor. De eerste en tweede stadium zijn tot twee jaar besmettelijk. Het derde stadium is niet besmettelijk. U kunt het risico om syflis op te lopen beperken door veilig vrijen.

Syfilis wordt veroorzaakt door de bacterie Treponema pallidum. Dit micro-organisme komt in het lichaam via het slijmvlies van de genitaliën of via de huid binnen. Zonder behandeling kan de ziekte ernstige gevolgen hebben. Het voorkomen van syfilis is na de introducti van penicilline (jaren veertig van de vorige eeuw) sterk afgenomen. Tegenwoordig komt de ziekte zelden verder dan het stadium waarin de huid en slijmvliezen zijn aangetast. Wel komt er sinds circa 1980 weer meer syfilis voor.

Een zwangere vrouw met syfilis kan de ziekte aan de foetus doorgeven, met aangeboren syfilis als gevolg. Daarom worden alle zwangeren routinematig aan het begin van de zwangerschap op silis getest, waardoor deze complicatie eigenlijk nauwelijks meer voorkomt in Nederland.

De symptomen

De symptomen van syfilis doen zich indrie stadia voor. De eerste en tweede stadium zijn tot twee jaar besmettelijk. Het derde stadium is niet besmettelijk.

Primaire syfilis
Binnen een tot twaalf weken na contact met een besmet persoon doen zich de volgende symptomen voor:

• harde, pijnloze en zeer besmettelijke zweer, ook wel sjanker geheten. De sjanker verschijnt meestal op de penis of vulva, maar kan ook in de vagina, mond of het rectum zitten, tengevolge van orale of anale seks;
• pijnloze vergroting van de lymfklieren in de lies of de hals.

De sjanker kan ongemerkt blijven en dan na een tot zes weken weer verdwijnen.

Secundaire syfilis
Ongeveer zes tot 24 weken nadat de sjanker is verschenen, ontwikkelen zich de volgende symptomen:

• niet-jeukende, besmettelijke uitslag over het hele lichaam, inclusief de handpalemn en voetzolen;
• dikke, grijze of roze, vochtige wratachtige plekken in de huidplooien van de genitaliën en de anus;
• een heel enkele keer haaruitval in plukken;
• koort en vermoeidheid;
• hoofdpijn en spierpijn.

Na vier tot twaalf weken verdwijnen deze symptomen vanzelf.

Tertiaire syfilis
Sommige mensen hebbn de rest van hun leven geen symptomen. blijft behandeling achterwege, dan zal een op de drie mensen tien tot twintig jaar na de eerste besmetting tertiaire syfilis krijgen. De symptomen wisselen, maar zijn onder andere persoonlijkheidsveranderingen, dementie, meningitis tabes dorsalis ( de beruchte 'ruggenmergstering'), wat tot verzwakking en moeite met lopen leidt, en aorta-aneurysma.

De behandeling

als u denkt dat u (of uw partner) syflis hebt, ga dan naar uw huisarts of naar een SOA-kliniek. In het eerste stadium zal uw arts een uitstrijkje maken van de sjanker voor microscopisch onderzoek. de diagnose van zowel primaire als secundaire syfilis wordt aan de hand van bloedonderzoek bevestigd. er wordt waarschijnlijk tegelijk op andere SOA's getest. Als men tertiaire syfilis vermoedt, zal een lumbaalpunctie worden gedaan om tekijken of er in het ruggenmergvocht antistoffen tegen de bacterie zitten.

Syfilis wordt behandeld met injecties met antibiotica. In de primaire en secundaure fase herstelt men meestal volledig. Letsel ten gevolge van tertiaire syfilis kan van blijvende aard zijn.

Is het te voorkomen?

U kunt het risico om syfilis op te lopen beperken door veilig te vrijen. Wie de ziekte heeft, mag geen onbeschermd seksueel contact hebben tot behandeling is afgerond. © 2007 - 2008 Yasmijn, gepubliceerd in Seksualiteit (Mens en Gezondheid) op 21-09-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Yasmijn is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• SOA - hoe hou ik mijn vakantieseks veilig: Binnenkort gaan we weer massaal op vakantie. Seks tijdens de vakantie overkomt je soms onvoorbereid, hoe voorkom je dat je met een SOA terugkomt?
• Seksueel overdraagbare aandoeningen: Vaak weten mensen de gevolgen van onveilige seks niet. Ik vind het belangrijk dat je de gevolgen hiervan weet. Waarom zou je het zover laten komen als je het voorkomen?
• Verschillende kenmerken van SOA's: SOA staat voor de afkorting Seksueel Overdraagbare Aandoeningen. In dit artikel ga ik het hebben over de 4 meest voorkomende(m.u.v. aids) SOA’s; syfilis, chlamydia, gonorro…
• Treponema palladium (syfilis): Syfilis is een Seksueel Overdraagbare Aandoening (SOA) die hevige gevolgen kan hebben en veroorzaakt wordt door de treponema palladium. In dit artikel voorgt informatie over de…
• Besmetting met trichomonas: Trichomonas is een SOA die wat minder bekend is in Nederland. Toch worden per jaar een kleine 2.000 mensen binnen Nederland besmet met deze geslachtsziekte. Hiermee staat trichomo…