Intuïtie: het verschil tussen leven en dood

Dankzij de intuïtie kan de arts snel en adequaat een diagnose stellen. In dit verband kunnen we ook denken aan de soldaat, wiens keuzes vaak het verschil uitmaken tussen leven en dood. Intuïtie helpt ons overleven en voorkomt dat we situaties verkeerd inschatten. Daarom is intuïtie niet alleen een bijzonder vermogen, maar ook een noodzakelijke voorwaarde voor het bestaan. Verder is het een instrument waarmee we kunnen kiezen uit de beste kansen en mogelijkheden, zowel in theorie als praktijk.

Te veel keuze

Intuïtie is het vermogen mogelijkheden te zien. Het lijkt dan al gauw te gaan om onzichtbare fenomenen, zoals ideeën gedachten en voorgevoelens. Maar evengoed kan het om tastbare feiten gaan, waaruit we vervolgens bepaalde conclusies kunnen trekken. Intuïtie is gekoppeld aan psychische inhouden en functies, waaronder de wil. Daarom hangt intuïtie nauw samen met opvattingen over onszelf en onze omgeving. Een uitgesproken intuïtief mens legt zich nooit bij een voldongen feit neer. Hij vraagt zich voortdurend af: het zou beter, ja, anders moeten zijn. Het beeld wat hij heeft van zichzelf en van zijn omgeving, de natuurlijke gang van zaken, het tij van dag en nacht, het eeuwige gekwetter van de vogels bij dageraad, hij heeft er zijn bedenkingen bij.

Een illustratief verhaal

Om al deze redenen is een intuïtief mens altijd bezig met nieuwe mogelijkheden, fonkelende inspiraties en schitterende vergezichten. Hij zoekt voortdurend naar een uitweg voor zijn immer knellende gedachten en voorgevoelens. Ik herinner me het verhaal van een man- het speelde zich af tijdens het koloniale tijdperk- die om een klein vergrijp gevangen werd gezet in een cel van amper een vierkante meter. We moeten hierbij meteen bedenken, dat een primitief mens, min of meer in een soort gedwongen overgave leeft met zijn onbewuste.

Wanneer dus nu een concreet gegeven te lang aanhoud, wordt dit al gauw als een eeuwige straf uitgelegd, ja, een ondraaglijke situatie. Nog geen dag later, tijdens een nachtelijke controle, werd de man dood in zijn cel aangetroffen. Hij had zelfmoord gepleegd.

Twaalf ambachten

Het nadeel van intuïtie is dat het aanvankelijke enthousiasme dat er in een plan of onderneming wordt gelegd- de uitkomst van het concept is al halverwege in zicht- al weer gauw verdwijnt. Er dienen zich weer nieuwe mogelijkheden en opportuniteiten aan, en het spreekt vanzelf, deze moeten onmiddelijk worden uitgewerkt. Voor de maatschappij is het intuïtieve type mislukt, een duidelijk geval van twaalf ambachten en dertien ongelukken. Een intuïtief mens, zo lijkt het, kokketteert vooral met het leven. Maar evengoed is het denkbaar dat intuïtie de voorwaarde is voor succes, met name in de vrije beroepen en het zakenleven. Dan blijkt intuïtie een feilloos instrument, in veel gevallen zelfs de beste raadgever.

Een intuïtief mens die de waarde leert inzien van regelmaat en structuur, de fundamenten die het leven schragen, is doorgaans eerder bereid concessies te doen. Hij leert zich oriënteren op kwaliteiten die ook in de praktijk iets opleveren.

De kracht van alternatieven

Het is reeds bekend dat intuïtie in verband wordt gebracht met voorspellende en mediamieke gaven. Het gaat dan echter om zeldzame gevallen. De raadselachtige verschijnselen die altijd weer met intuïtie in verband worden gebracht zijn op zichzelf weinig interessant. De uitleg van deze typische fenomenen onttrekt zich aan een gezonde en evenwichtige voorstelling van zaken, om maar te zwijgen van gevoel voor proportie en verhoudingen. Toch is er ook een zinnige lijn in het hele verhaal van het bovenzintuiglijke te ontdekken. Veel mensen vinden troost en steun bij de gedachte, dat dierbaren na de dood voortleven en contact houden met de achtergeblevenen. De onverbiddelijke grens tussen leven en dood. Het is wellicht juist om die reden dat we verzoenende gedachten hebben over de aard van de werkelijkheid. Intuïtie is in die zin een dankbaar gegeven. Intuïtie put namelijk kracht uit alternatieven en verbetert de condities van het bestaan. En daarnaast, dankzij de intuïtie weten we dat het weer goed komt, of we vinden de best mogelijke oplossing voor een probleem. Intuïtie is kortom een waardevolle en stimulerende impuls in het uitgestrekte gebied van gedachten en verlangens, wensen en mogelijkheden.