Motieven om te roken

Waarom zou je in hemelsnaam gaan roken? Het is slecht voor de gezondheid, je behang wordt er geel van, je kan je omgeving er indirect mee schaden en het kost veel geld en tijd. Toch grijpen dagelijks miljoenen mensen in Nederland naar een sigaret. Wat zijn de mogelijke motieven voor roken en blijven roken?

Modelleren

Wanneer je als kind veel rokende volwassenen in je omgeving gehad hebt, is er een grote kans dat je zelf ook rookt of gerookt hebt. Wanneer je in je omgeving veel rolmodellen hebt of gehad hebt die roken ben je roken waarschijnlijk als vanzelfsprekend gaan zien, als iets wat "erbij" hoort. Een goed voorbeeld van modelleren is ook de reclame die roken stimuleert die tot in de jaren '90 nog niet verboden was. Een bekende poster is die waarop een cowboy op zijn paard tegen de ondergaande zon van zijn sigaretje zit te genieten. Deze reclame schetst een beeld van roken dat geassocieerd wordt met een stoer en onbezonnen leven.

Sociale druk en groepsdruk

Misschien ben je zelf vroeger wel uitgelachen wanneer je in de pauze niet mee ging om een sigaretje te roken. Veel mensen zwichten voor de sociale druk die mensen met wie je je identificeert of waar je tegen op kijkt uit kunnen oefenen. Zeker wanneer je nogal onzeker bent, is de verleiding om tóch een sigaret te roken lastig te weerstaan. Je wint er immers positieve aandacht van de groep mee. Je imago is vooral tijdens de adolescentie erg belangrijk voor de meesten en men wil dan ook in de groep passen en doet daarom soms dingen waar men niet helemaal achter staat.

Controle over het gewicht

Het klinkt misschien vreemd, maar er zijn best wat mensen die roken om meer beheersing over hun gewicht te hebben. Het roken van een sigaret voorkomt namelijk dat je tegelijkertijd kan eten, waardoor je minder aankomt over het algemeen. Dit geldt echter enkel voor jonge vrouwen, niet voor jonge mannen.

Roken als onderdeel van een meer omvattend risicogedrag

Typisch genoeg zie je vaak dat wanneer een jongere veel spijbelt, veel 'foute vrienden' heeft en gedragsproblemen heeft, de jongere daarbij ook nog eens rookt. Waarom dit precies is, is niet duidelijk. Mogelijk is het roken een extra manier van de jongere om zich af te zetten tegen de gevestigde orde.

Onrealistische cognities

Onrealistische cognities over roken en het eigen rookgedrag spelen vooral een rol bij het in stand houden van het rookgedrag. Veel rokers houden zichzelf ten onrechte voor dat hun rookgedrag minder riskant is dan het rookgedrag van anderen. Men kan bijvoorbeeld denken dat men minder rookt dan de gemiddelde roker, of dat men naast het roken sport waardoor het nadelige effect van roken zogenaamd opgeheven wordt, of dat men toch niet ziek wordt.

Het blijven roken

De redenen voor het blijven roken hoeven niet persé hetzelfde te zijn als de redenen waarom men ooit begonnen is met roken. Veelgenoemde motieven voor blijven roken zijn:

• Het plezier dat het roken geeft
• De lekkere smaak van het roken
• Roken als gewoonte
• Roken als een vorm van stressmanagement
• Weinig vertrouwen dat men kan stoppen met roken