Het Nederlandse drugsbeleid en regelgeving

Hoe zit het eigenlijk met het Nederlands drugsbeleid? En waarom is onze wet nou eigenlijk zo special? In dit artikel word de Nederlandse regelgeving over hard en softdrugs beschreven. Hier wordt onder meer ook de vraag: met hoeveel gram wiet mag ik op straat lopen, beantwoord. En wordt er antwoord gegeven op nog meer andere dingen, zoals tof het zelf telen van cannabis nou wel of niet verboden is. Daarnaast wordt er ook wat verteld over Coffeeshops en het bezitten van harddrugs.

Opiumwet

Wanneer je uitgaat van de werking die drugs op je lichaam heeft zijn de middelen koffie tabak en drugs volgens de wet ook drugs. Dit is niet zo, dit staat beschreven in het Opiumwet. In het Opiumwet staat beschreven welke middelen er onder drugs vallen. Er bestaan 2 lijsten in de Opiumwet. Op lijst I staat de middelen die onaanvaardbaar groot risico voor de volksgezondheid met zich meebrengen. Voorbeelden hiervan zijn heroïne, cocaïne, amfetamine, LSD en XTC

Op lijst II staan hennepproducten en slaap en kalmeringsmiddelen. Dit zijn middelen die minder gevaarlijk zijn dan op lijst I. De risico’s zijn minder groot. Voorbeelden van deze lijst zijn wiet, hasj, valium en seresta.

De drugs op lijst I worden harddrugs genoemd, harddrugs zijn gevaarlijker dan softdrugs volgens de wet. Op lijst II staan softdrugs. In werkelijkheid is het verschil niet makkelijk te bepalen. Een gebruiker kan zoveel softdrugs gebruiken dat je dit onder “hard” zou kunnen noemen, maar ook andersom. Een gebruiker van harddrugs kan ook zo weinig gebruiken dat je dit handelen onder de “soft” kan noemen.

Nederland is één van de weinige landen die erg gemakkelijk doet over het gebruik van drugs. Daar in tegen zijn er wel regels en wetten. In Nederland is het niet verboden om drugs te produceren als het maar om kleine hoeveelheden gaat. Daarnaast mag men ook met kleine hoeveelheden drugs over straat lopen. Handelen in drugs is wel verboden. Grootschalige productie en grensoverschrijdende handel is sowieso verboden. Er gelden zwaardere straffen voor middelen op lijst I van de Opiumwet dan voor middelen op lijst II.

Het politiebeleid richt zich vooral op de productie en handel in drugs. De politie is minder bezig met de opsporing van kleine hoeveelheden drugs die bedoelt zijn voor eigen gebruik, zelfs als het om harddrugs gaat. Naast de Opiumwet is er ook een wet voor geneesmiddelen en voor andere soort “drugs” . De wet op Geneesmiddelen en de Warenwet.

Bezitten softdrugs

De regels over drugs in Nederland staan beschreven in de Opiumwet. Deze bevat twee lijsten waarin staat welke drug een harddrug is en welke drug een softdrug is. Softdrugs zoals wiet (marihuana/cannabis) en hasj gebruiken en verkopen is wel illegaal. Cannabis kopen van een straatdealer of een vriend is strafbaar. Het handelen (import/export), verkoop, productie of bezit van softdrugs is ook strafbaar. Maar het Openbaar Ministerie kan afzien van vervolging van strafbare feiten als daarmee een hogere algemeen maatschappelijk belang wordt gediend. Het hoger algemeen belang is hier dat de overheid liever wilt dat men aan de softdrugs gaat, dan dat mensen in het criminele circuit terecht komen en in aanraking komt met harddrugs.

Door dit gedoogbeleid ontstaat er een scheiding tussen harddrugs en softdrugs. Harddrugs zijn namelijk schadelijker voor het lichaam dan softdrugs.

Het Openbaar Ministerie heeft richtlijnen gemaakt waarin wordt duidelijk gemaakt wat zij als prioriteit zien. Zo wordt hoge prioriteit gegeven aan de grootschalige productie van en handel in drugs en lagere prioriteit aan het bezit van drugs voor persoonlijk gebruik. De beroeps teelt of bedrijfsmatige teelt van hennep heeft hoge prioriteit bij de opsporing.

Handel, verkoop en productie van cannabis is strafbaar. Coffeeshops zijn dus illegaal, maar door het gedoogbeleid worden ze niet aangepakt als ze zich aan een aantal voorwaarden houden.

Thuis mag mogen er ook geen wietplanten geteeld worden. Maar wanneer er 5 planten of minder in huis worden gevonden gaat het Openbaar Ministerie er vanuit dat er geen sprake is van beroeps teelt of bedrijfsmatige teelt. Hierdoor wordt er niet opgetreden, wanneer men 5 of minder wietplanten in huis heeft. Daarnaast mag je vijf gram cannabis bezitten op straat. Het bezit van softdrugs is ook strafbaar, maar het Openbaar Ministerie (OM) vindt het belangrijker dat cannabis gebruikers zo min mogelijk in aanraking komen met harddrugs. Daarom wordt de verkoop van cannabis toegestaan (gedoogd) in coffeeshops. Voor minderjarige geldt het gedoogbeleid niet. Het is dus verboden om als minderjarige softdrugs te bezitten of te kopen. Wanneer men zich niet aan deze voorwaarden houdt kan er toch opgetreden worden tegen hen. Hier onder staan de maximale straffen die men kan krijgen bij een overtreding waarbij softdrugs in het spel is.

	Gevangenisstraf	Geldboete
invoer/uitvoer	4 jaar	€ 45.000
vervaardiging/teelt, verkoop	2 jaar	€ 11.250
bedrijfs-/beroepsmatige teelt, verkoop	4 jaar	€ 45.000
bezit van meer dan 30 gram	4 jaar	€ 11.250
verkoop, vervaardiging/teelt, bezit tot 30 gram	1 maand	€ 2.250

Bezitten harddrugs

Harddrugs staan in lijst twee van de Opiumwet en het is dus strafbaar om harddrugs te gebruiken. Het is ook strafbaar om harddrugs te bezitten, handelen, verkopen of produceren. Zo kun je voor het exporteren of importeren van harddrugs kan men 12 jaar cel en/of 45.000 euro boeten krijgen. Meerdere straffen en boetes over harddrugs kunt u vinden hier onder. Politie, douane, Koninklijke Marechausse, Fiscale Inlichtingen en Opsporingsdienst – Economische Controledienst (FIOD-ECD), Nationale Recherche, Openbaar Ministerie, Nederlands Forensisch Instituut en de Landelijke Faciliteit Ondersteuning bij Ontmantelen werken goed samen bij het opspeuren en bestrijden van de harddrug productie en handel. Daarnaast word er ook veel internationaal samengewerkt om de harddrug handel op te rollen.

	Gevangenisstraf	Geldboete
invoer/uitvoer	12 jaar	€ 45.000
verkoop/vervaardiging	8 jaar	€ 45.000
bezit	4 jaar	€ 45.000
bezit voor eigen gebruik	1 jaar	€ 11.250

Smartdrugs

Ecodrugs en smartproducts worden vaak verward met smartdrugs. Smartdrugs zijn geneesmiddelen die bijvoorbeeld worden voorgeschreven bij vergeetachtigheid en epilepsie. Gezonde mensen gebruiken deze medicijnen in de veronderstelling dat ze leiden tot verbetering van geheugen, concentratie en intelligentie leiden. Smartdrugs zijn alleen verkrijgbaar op recept en zijn niet te koop in smartshops. Smartproducten is de verzamelnaam voor middelen die zijn samengesteld uit meerdere stoffen. Deze producten kunnen deels bestaan uit ecodrugs waaraan andere stoffen zijn toegevoegd, maar ze kunnen ook chemisch van aard zijn. Het zijn sterk stimulerende middelen, licht opwekkende en/of euforiserende middelen. Ecodrugs zijn drugs die uit de natuur afkomstig zijn en een bewustzijnsveranderd effect hebben. Voorbeelden hiervan zijn paddo’s en bepaalde cactus soorten. Daarnaast zijn er ook veel planten en kruiden waarvan je gaat hallucineren of die als een verdovend of stimulerend middel werkt. Voorbeelden hiervan zijn valeriaan, vliegenzwam en guarana.

Ecodrugs vallen niet onder de opium wet, maar onder de Warenwet. Ecodrugs mogen dus legaal verkocht worden. Een winkel die ecodrugs verkoopt heet een smartshop. Gedroogde paddenstoelen bevatten werkzame stoffen als psilocybine en psilocine. Ze staan daarom – net als de werkzame stoffen zelf – op lijst I van de Opiumwet en worden beschouwd als een harddrug. Productie, handel en bezit hiervan is verboden. De teelt en verkoop van verse paddo’s zijn sinds 1 december 2008 ook verboden. Het besluit voor dit verbod werd genomen door minister Klink van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in overleg met de minister Hirsch Ballin van Justitie. Smartshops of ecoshops verkopen dus geen smartdrugs, maar smartproducten en ecodrugs. Deze winkels mogen geen stoffen verkopen die in de Opiumwet voorkomen.

Coffeeshop

Nederland is het enigste land waar je legaal cannabis kunt kopen in een winkel. Zo’n winkel heet een coffeeshop. Nederland telde in 1997 bijna 1200 coffeeshop, in 2007 telt Nederland nog maar zo’n ongeveer 700 coffeeshop verspreidt over 106 gemeentes. Het verkopen van cannabis is eigenlijk verboden, maar zegt de overheid, wanneer de coffeeshop zich aan een aantal voorwaarde houden, worden ze niet vervolgd. Er is daarom veel toezicht op coffeeshops en deze is de laatste jaren verscherpt. Daarom ook de daling van coffeeshop tussen 1997 en 2007.
Maar waarom zijn wij het enigste land waar je gewoon legaal cannabis kunt kopen? De Nederlandse overheid heeft dit besloten om te voorkomen dat de cannabis gebruikers is aanraking komen met milieus waarin harddrugs worden gebruikt. Zo worden de cannabis gebruikers eigenlijk beschermd tegen het criminele circuit, want ook al zijn drugs in sommige landen illegaal je kunt er altijd en overal aan komen, en de handel van harddrugs. Harddrugs zijn namelijk veel slechter voor het lichaam dan softdrugs. Dit beleid lijkt te werken, want Nederland telt relatief minder harddrugsgebruikers dan andere Europese landen.
Coffeeshops moeten zich aan veel regels houden. Zo bestaat er het AHOJG-criteria. Dit betekend dat het voor elke coffeeshop verboden is om:

• Afficheren (reclame te maken voor hasj en wiet en ook voor eigen coffeeshop.)
• Harddrugs te verhandelen
• Overlast te veroorzaken
• Jeugdigen onder de 18 jaar in de coffeeshop toe te laten of aan hen te verkopen
• Grote hoeveelheden te verhandelen (niet meer dan 5 gram per dag per persoon te verkopen) of op voorraad te hebben (niet meer dan 500 gram)

Daarnaast mag er in een coffeeshop geen alcohol geschonken worden, dit omdat een combinatie van drugs en alcohol andere en/of ergere effecten kan veroorzaken. De gemeente moet bepalen hoeveel coffeeshops de gemeente mag tellen. Gemeentes kunnen ook kiezen voor een verbod op coffeeshops, daarnaast kunnen ze ook zelf een coffeeshopbeleid opstellen met toelatingseisen en regels, boven op de voorwaarde van de overheid, die door de coffeeshop gehanteerd moet worden. Wanneer de eigenaar of exploitant deze regels overtreed worden ze strafrechtelijk aangepakt.

Drugssmokkel

Door het buitenland werd Nederland gezien en genoemd als XTC-producerend land en doorvoerland. Daarom word er extra goed gecontroleerd op ladingen en personen op XTC in Nederland. Nederland werkt samen met andere landen op XTC-smokkel tegen te gaan. Op Schiphol wordt goed gecontroleerd op invoer en uitvoer van XTC. Sinds 2002 is de pakkans dat van XTC-smokkel toegenomen. Dit komt doordat de overheid maatregelen heeft genomen om XTC-productie en smokkel terug te dringen. In 2003 en 2004 zijn er twee maal zoveel mensen opgepakt voor het exporteren van XTC dan in 2002. Door meer en intensiever te controleren op Schiphol, wordt de kans veel groter dat smokkelaars gepakt worden. Hierdoor is Schiphol onaantrekkelijk geworden voor criminele organisaties. De personen die opgepakt worden voor XTC-smokkel op Schiphol komen in de cel terecht. Deze cellen kunnen zich bevinden op Schiphol zelf, op Schiphol is er zelfs een rechtbank en andere gebouwen om mensen hier te veroordelen.

Niet alleen via Schiphol worden drugs Nederland binnen gesmokkeld. Zo komen ook drugs binnen via de haven van Rotterdam in containers. Via grote scanners wordt gecontroleerd of containers grote hoeveelheden drugs bevatten. In Nederland krijg je voor XTC-smokkel maximaal 12 jaar gevangenisstraf en/of een boete van maximaal 45.000 euro. Ook in veel andere (Europese) landen krijg je een flinke celstraf en een hoge boete voor XTC-smokkel. In sommige landen kun je zelfs veroordeeld worden tot de doodstraf. Het is moeilijk om aan te geven hoe hoog de straffen in het buitenland precies zijn. Dit hangt namelijk af van meerdere dingen, zoals de hoeveelheid drugs die je bij je had en of je een strafblad hebt. © 2009 - 2010 Maxwell, gepubliceerd in Verslaving (Mens en Gezondheid) op 06-03-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Maxwell is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Gedoogbeleid: coffeeshops in Nederland: In Nederland zijn er minder drugsproblemen dan in de V.S., Frankrijk, Engeland of Duitsland. Dat komt door het Nederlandse coffeeshopbeleid. Als iets verboden is, is h…
• Wetgeving rondom cannabis: Het drugsbeleid in Nederland is gecompliceerd en zorgt vaak voor onduidelijkheden. De wetten zijn tegenstrijdig en de grens tussen legaal en illegaal is niet altijd helder. Veel la…
• Dertig jaar softdrugs gedoogbeleid: Naar aanleiding van het drugsdebat 6 maart 2008 is door het kabinet besloten dat er een grondig onderzoek gaat komen naar het gedoogbeleid van de laatste dertig jaar. Vree…
• Cannabisclub 'De Zwarte Vinger': Een Cannabisclub moet volgens Wernard Bruining (lijsttrekker GroenVrij!) de opvolger worden van de coffeeshop. Dhr Bruining heeft in 1973 de eerste coffeeshop in Amsterdam op…
• Wiet verslaving: Een wiet verslaving of cannabis verslaving is een verslaving waarbij men verslaafd is geraakt aan het gebruik van wiet, een middel met bewustzijnsveranderende eigenschappen. Hoewel wiet een…