Hoe krijg ik mijn geliefde nuchter?: deel 2

Het is normaal dat bij alcohol en drugsgebruik geweld voorkomt. Vaak gaat het hand in hand. Een onschuldig zacht karakter kan ontaarden in een boosaardig iemand. Een belangrijke stap in het ordenen van je eigen leven is het veilig stellen van jezelf en je andere huisgenoten zoals je kinderen.

Speel op veilig

Wanneer je geliefde gebruikt heeft kan hij of zij fysiek of mentaal geweld gebruiken. Als geweld nog niet aan de orde is geweest dan hopen we dat het zo blijft. De praktijk laat echter anders zien. Wanneer jouw geliefde doorgaat met het gebruik dan wordt het lieve karakter steeds onvoorspelbaarder, egoïstische en agressiever. Jij, die denkt dat je de belangrijkste persoon in zijn of haar leven bent, staat niet meer op nummer één. Ook al zegt hij of zij dat tien maal per dag tegen je.
Het is goed om een plan te hebben wanneer je geliefde gewelddadig wordt naar jou of de anderen in het huisgezin. In dit hoofdstuk ga je daarmee aan de slag. Als het geweld jou nooit zal overkomen is het werken aan dit plan het enigste wat je overkomen is. Dank God daarvoor. Goede voorbereiding is nooit verkeerd. Dat doe je toch ook met het eten klaarmaken en waarom dan niet bij zaken met levensbelang! Als het geweld jou wel zal overkomen, en dat weet je nooit van te voren, dan heb je alvast een plan klaar liggen. Het werken aan dit hoofdstuk levert jou en je gezin dan heel veel voordelen op. In het eerste hoofdstuk heb je de ‘rode vlaggen’ van jouw geliefde in kaart gebracht. Daar kun je bij een eventuele dreigende situatie je voordeel mee doen. Ga niet met iemand in discussie die net (veel) drank of drugs heeft gebruikt, ook al is het jouw geliefde. De hersenen werken op dat moment niet zoals het moet.
We beginnen allereerst met het beschrijven wat geweld eigenlijk is voordat we een vluchtplan gaan maken..

Wat is geweld?

Beschrijf voor je verder gaat, voor jezelf eens wat je onder geweld verstaat.
Geweld is meer dan fysieke acties zoals, drukken, slaan, knijpen etc. Geweld is ook het uitschelden en vloeken. Geweld is geen natuurlijk iets tussen man en vrouw als teken van liefde. Niemand slaat jou omdat hij van je houdt. Geweld doet de ander pijn, en uiteindelijk ook de geweldpleger zelf. Geweld verteld jou dat de ander boos is en de controle over zijn emoties kwijt is, en is voor 100% gefocust op zichzelf. Jij bent deel van de situatie die het geweld heeft doen oplaaien, maar je bent niet de oorzaak ervan! Jij hoeft niet te veranderen door een betere man, vrouw of kind te worden. Ook al zou je misschien iets gezegd hebben wat de ander pijn of verdriet heeft gedaan Je geliefde heeft niet het recht om dat met geweld op te lossen. Je hoeft het geweld niet te accepteren!

Veiligheidsplan

De eerste stap voor het maken van een nooduitgang is het klaar zetten van een tas met belangrijke en benodigde spullen voor twee of drie dagen. Als je kinderen hebt, pak voor hen ook een tas in. Als je jij of jullie onder begeleiding staan van de verslavingszorg of andere hulpverleningsinstantie stel die in kennis van de situatie. Ook is het belangrijk wanneer je deelneemt aan het Twaalf Stappen programma een lid van de groep te bellen. Zorg ervoor dat je een plek hebt waar je voor een paar dagen terecht kunt. Neem mensen in vertrouwen. Al die jaren en keren dat je jouw geliefde in bescherming hebt genomen, ben je in een isolement terecht gekomen. Ga op zoek naar familie of vrienden waar je een tijdje veilig kunt verblijven. Doe dat vandaag nog! Maak vervolgens een lijstje met belangrijke telefoonnummers die je kunt bellen als er geweld plaats vindt. Schaam je niet om dit te vragen. Jij bent niet degene die hulp nodig heeft maar je maakt hiermee duidelijk dat jet het gedrag van je geliefde niet accepteert. Jij bent ook degene die redelijk kan nadenken. Dat wordt je nooit kwalijk genomen. Met deze concrete voorbereidingen kun je veel ellende voorkomen. Als je in een situatie komt die je moeilijk kunt verlaten bel dan 112. Wanneer je naar huis terug moet om spullen te halen vraag de politie eventueel voor assistentie.

Vaststellen van de mogelijkheden voor geweld.

Als je geliefde eerder geweld heeft gebruikt dan zal dit in de toekomst vaker kunnen gebeuren. De verantwoordelijkheid voor veiligheid ligt bij jezelf. Om het gevaar voor geweld in te schatten is het goed om terug te kijken naar het verleden. Activiteit 7 helpt je hoe je dat kunt doen.

Activiteit 7. Geweld opsporen.

Geweld acties	Aantal keer
Schreeuwen en mij de schuld geven van alles	Ontelbaar! 4 tot 5 keer per week. Sinds de laatste 3 maanden.
Schouderduwen	8 tot 10 keer per week. Sinds de laatste 3 maanden.
Op de bank gegooid	1 keer
Met dingen gooien	2 keer. Vorige week

Met activiteit 7 omschrijf je als het ware ‘rode vlaggen’ die jou moeten alarmeren dat er ernstig geweld gaat komen.

Rode vlaggen herkennen

Geweld komt niet uit de lucht vallen. Het is net als een waterkoker. Het begint koud en begint langzaam te borrelen totdat het gaat stomen! Zo is het ook met geweld. Er gaan altijd een aantal zaken aan vooraf totdat de bom echt barst. Het is niet makkelijk om vanuit jouw perspectief de situatie goed te beoordelen. Je kunt vanuit je achtertuin ook niet zien dat de wereld rond is! In dit soort situaties is het raadzaam om afstand te nemen om overzicht te krijgen. Hieronder geven we een voorbeeld en let op hoe stap voor stap een progressie van activiteiten tot geweld kan leiden.

• Stap 1: Ruud komt twee uur te laat voor het eten. Hij is bij collega’s blijven hangen en is onder invloed van alcohol.
• Stap 2: Carla reageert: ‘je flikt het weer, je verpest het eten en neemt geen verantwoordelijkheid als vader’.
• Stap 3: Ruud antwoordt ‘Sorry. En hij probeert Carla te omhelzen maar die weert het gebaar af. Ruud reageert boos dat het een werkoverleg was.
• Stap 4: Carla antwoordt; ‘ik ben het zat al die werkoverleggen. Je had op z’n minst kunnen bellen. Ik was ongerust’.
• Stap 5: Ruud zegt; ‘ach, hou toch eens op met dat gedoe. Ik zeg toch dat het met het werk had te maken. Ik ben moe en ik wil het er niet meer over hebben’.
• Stap 6: Carla zegt, ‘Je wilt het er nooit over hebben, maar je laat nooit weten waar je bent. Ik word er bang van’.
• Stap 7: Ruud antwoordt, ‘als ik nu nog één woord erover hoor , dan ga ik terug en laat ik je zien wat dronkenschap echt is. Hou nu je snater dicht voordat ik hem dicht sla. Waar is mijn eten’.

Het bovenstaande voorbeeld speelt zich binnen een minuut af.
Elk heeft zijn eigen punt om over te beginnen. Carla maakte haar punt omdat Ruud te laat was. Ruud maakt op zijn beurt een punt van het feit dat Carla niet luistert.

Maak veilige rode vlag reacties

Het lijkt misschien zo dat we toegeven aan het onredelijk en onacceptabel gedrag van de drinker. Dat doen we niet!

• We willen jou leren om in eerste plaats naar je eigen gedrag te kijken en te veranderen. Nu is het alweer zo dat het lijkt alsof er niet naar de drinker gekeken wordt maar weer naar onszelf. Inderdaad! We willen eerst jouw eigen veiligheid voorop stellen.
• Ten tweede is het zo dat jouw geliefde pas kan veranderen als hij geen grip meer heeft op jouw. Niet meer kan claimen, niet meer kan commanderen etc.
• Ten derde willen we jouw aansporen en bemoedigen om aan je eigen toekomst en relatie(s) te blijven werken. Het is niet de moeite waard om je gelijk te halen als je daarvoor een gebroken neus moet oplopen. Hier is een bekend gezegde op van toepassing; ‘verlies de slag om een oorlog te winnen’. Je eigen veiligheid moet dus bovenaan blijven staan en blijf gefocust op je einddoel. Je hoeft geen fysieke pijn te lijden, je hebt waarschijnlijk al genoeg mentale pijn geleden.

De volgende opdracht is wat moeilijker maar kan je helpen om de rode vlaggen van jouw geliefde te herkennen.

Activiteit 8. Identificeer de rode vlaggen.

Denk terug aan een recente (bijna) gewelddadige of agressieve situatie met jouw geliefde.
Beschrijf zoveel mogelijk details. Denk aan waar je was, wat je deed, wat je voelde, en wat je dacht. Denk eraan terug wat het probleem veroorzaakte en waarom het escaleerde. Schrijf op wie wat zei. Als je eenmaal de situatie hebt beschreven, werk dan elke gedeelte zoveel mogelijk uit om te ontdekken of ruzie of geweld voorkomen had kunnen worden.
We gaan nog even terug naar het voorbeeld van Ruud en Carla.
De vetgedrukte woorden geven de ‘rode vlaggen’ aan.

Voorbeeld

Wie	Zei	Deed	Emotie
Carla	je flikt het weer, je verpest het eten en neemt geen verantwoordelijkheid als vader’.	Staan met handen over elkaar	Boos
Ruud	“Sorry”	Probeert Carla te omhelzen. Carla weert hem af	Schuldgevoel
Carla	“ik ben het zat al die werkoverleggen. Je had op z’n minst kunnen bellen. Ik was ongerust”	Staan met handen over elkaar	Boos/ bezorgd
Ruud	“ach, hou toch eens op met dat gedoe. Ik zeg toch dat het met het werk had te maken. Ik ben moe en ik wil het er niet meer over hebben”	Zit aan tafel en maakt handgebaren	Gefrustreerd/ boos
Carla	“Je wilt het er nooit over hebben, maar je laat nooit weten waar je bent. Ik word er bang van”	Staan met handen over elkaar	Bang
Ruud	“als ik nu nog één woord erover hoor , dan ga ik terug en laat ik je zien wat dronkenschap echt is. Hou nu je snater dicht voordat ik hem dicht sla. Waar is mijn eten”	Wilde handgebaren	Agressief

Activiteit 9. Veiligere rode vlag reacties.

Als je eenmaal de rode vlaggen geïdentificeerd hebt kun je uitzoeken hoe je die kunt gebruiken om je te beschermen. Activiteit 9 helpt je daarbij.
Maak een lijst van de rode vlaggen en beschrijf een reactie die ruzie of geweld kan voorkomen. Door deze activiteit te oefenen werk je niet alleen aan je eigen veiligheid maar ook aan je relatie met je geliefde.
Als je op de eerste rode vlag goed weet te reageren dan kun je voorkomen dat je moet handelen bij een tweede rode vlag, Maar dit hoeft niet altijd zo te zijn. In het voorbeeld hieronder zou het wel zo kunnen gaan.

Rode vlag	Veiliger reactie
“ach, hou toch eens op met dat gedoe. Ik zeg toch dat het met het werk had te maken. Ik ben moe en ik wil het er niet meer over hebben”	Zeg: oké, ik zal ophouden. Ik zie dat je het niet prettig vind dat ik er nu over begin.
“als ik nu nog één woord erover hoor , dan ga ik terug en laat ik je zien wat dronkenschap echt is. Hou nu je snater dicht voordat ik hem dicht sla. Waar is mijn eten”	Zeg: Ik zie dat je boos word. Het is goed ik zal er niet verder over praten want ik vind het niet leuk als je weer weggaat

Oefen veilige reacties.

Rode vlaggen waarschuwen je niet alleen voor gevaar maar wekken ook woede op. Hoe bozer je geliefde wordt hoe bozer jij zal worden. Je hebt dus een dubbele uitdaging om de rode vlaggen te herkennen. Je kunt het beste controle over je emoties krijgen als je goed bent voorbereid. Hierbij kunnen activiteit 8 en 9 je helpen. Rode vlaggen komen op momenten dat je eerst om je eigen veiligheid moeten denken. Zoiets als ‘rode vlag’! Veiligheid eerst! Dus ga niet nadenken over je lange termijn doelen voor je relatie. Hoe meer je dit soort situaties in jezelf oefent hoe beter je er in het echt mee om kunt gaan.

Wanneer is het te laat?

Het kan echter ook zo zijn dat er een rode vlag komt en voordat je het weet al mishandeld bent. Laat in ieder geval, hoe gek het ook klinkt, de gewelduitbarsting een rode vlag zijn om de discussie te beëindigen. Het is ook een alarm om in geen geval de discussie aan te gaan. Als het lukt doe je er goed aan om naar buiten te gaan. Daar kunnen andere mensen je helpen of in het ergste geval getuige zijn. Bel 112 of zet het noodnummer onder een sneltoets. Probeer dingen te zeggen die je agressieve geliefde kunnen kalmeren. Geef hem gelijk ook al heeft hij dat niet. Als een excuses of geld de reden van het geweld is, geef het hem of haar. Doe er alles aan om het geweld te stoppen.