Aandoeningen: een lumbale punctie

Bij een lumbale punctie wordt liquor, hersenvloeistof, afgenomen uit het wervelkanaal. Een lumbale punctie kan onder andere worden gedaan wanneer de verdenking ontstaat op een meningitis, meningeale metastasering van maligniteiten, inflammatoire polyneuropathieën, idiopathische intracraniële hypertensie en communicerende hydrocephalus en multiple sclerose. Dit artikel gaat over de uitvoering, de belasting, de duur, de voorbereiding en het doel van een lumbale punctie.

uitvoering van een lumbale punctie

Als eerste wordt de plaats van de punctie bepaald. Dit is meestal in de buurt van L3-L4 of L4-L5. De plaats wordt daarna gedesinfecteerd (als het nodig is wordt de plek eerst geschoren). Er wordt een steriele doek over de punctieplaats gelegd en met steriele handschoenen wordt de naald ingebracht. Om liquor af te kunnen nemen, moet de naald in de subarachnoïdale ruimte worden in gebracht. Vóór het afnemen van de liquor is het soms belangrijk om de druk te meten, dit gebeurd met een slangetjes dat aan de naald wordt bevestigd. De liquor wordt opgevangen voor nader onderzoek. In het laboratorium wordt vervolgens het aantal cellen bepaald, de differentatie van de cellen, het glucose-gehalte en het totale-eiwit gehalte. Wat er nog meer bepaald wordt van de liquor is afhankelijk van de indicatie van het onderzoek.

Belansting voor de patiënt

Wanneer het onderzoek goed uitgevoerd wordt met een goede positionering en een normale anatomie van de wervelkolom, leverd het nauwelijks belasting op voor de patiënt. De punctie kan wat pijnlijk zijn.

De duur van het onderzoek

De punctie neemt, wanneer alles goed gaat, niet veel tijd in beslag. Een ongecompliceerde punctie zal ongeveer 10 minuten duren. De duur van het gehele onderzoek wordt bepaald door de tijd dat de patiënt blijft liggen nadat de punctie uitgevoerd is. Dit is meestal een uur. Wanneer alles goed verloopt zal het onderzoek dus ongeveer 1 uur en 10 minuten in beslag nemen.

Voorbereiding van de patiënt

Als voorbereiding moet nagegaan worden of er eventuele contra-indicaties zijn waardoor het onderzoek mogelijk niet plaats kan vinden. De contra-indicaties voor een lumbale punctie zijn de volgende:

• intracraniële ruimte-innemende processen
• compressie van het ruggenmerg
• lokale infectie van de huid op de rug
• een verhoogde bloedingsneiging

Wanneer er geen contra-indicaties zijn kan het onderzoek plaats vinden. De patiënt krijgt uitleg en wordt vervolgens in liggende of zittende houding gepositineerd, waarbij de rug zoveel mogelijk gekromd is.

Doel van het onderzoek

Het doel van de lumbale punctie is het vaststellen en aantonen van de aard en ernst van afwijkingen in de liquor cerebrospinalis.

Lees ook eens

• Het zenuwstelsel

© 2007 - 2010 Tjieu1, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 08-11-2007, laatst gewijzigd op 21-01-2009. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Tjieu1 is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Gerelateerde link

Zowerkthetlichaam.

Verwante artikelen

• Aandoeningen: koorts bij kinderen: Normaal varieert de lichaamstemperatuur tussen de 36,5 en 37,5°C. We spreken van koorts wanneer de lichaamstemperatuur verhoogd is tot boven de 38°C. Kinderen die koorts he…
• Hersenvlies- en hersenontsteking: De bacteriële meningitis, in de volksmond beter bekendonder de term nekkramp, is een ziektebeeld dat zo nu en dan in (beperkte) epidemieën de kop opsteekt. Vaak gaat het in…
• Aandoeningen: lumbale hernia nuclei pulposi: Een lumbale hernia nuclei pulposi (lumbale HNP) is een aandoening die veel voorkomt. Het wordt veroorzaakt door een uitpuilende tussenwervelschijf. Bij 25 tot 30…
• Symptomen hersenvliesontsteking bij baby, kinderen en volw: Hersenvliesontsteking of meningitis is een potentieel levensbedreigende infectie van de hersenvliezen. De meest ernstige vorm van hersenvliesontste…
• IVF (In-Vitrofertilisatie): IVF ook wel reageerbuisbevruchting genoemd is een behandeling voor vrouwen die moeilijk op de gewone manier kinderen kunnen krijgen. Het is een ingrijpende behandeling die veel e…

Bronnen en/of referenties

• A. Hijdra, Koudstaal, PJ, Roos, RAC, Neurologie (2003), Elsevier gezondheidszorg, Maarssen