InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Wat is het Wernicke- Korsakoff syndroom?

Wat is het Wernicke- Korsakoff syndroom?

Wat is het Wernicke- Korsakoff syndroom? Het Wernicke-Korsakoff syndroom is een gevolg van een tekort aan thiamine (vitamine B) en kan veroorzaakt worden door jaren lang overmatig alcoholgebruik. In de volksmond wordt het ook wel gewoon Korsakoff genoemd. Een bekend patiënt was Ramses Shaffy. Wat zijn de oorzaken en de kenmerken hiervan en hoe wordt het behandeld?

Het Syndroom van Wernicke-Korsakoff

Het syndroom is een combinatie van twee verschillende syndromen, Korsakoff's psychose en Wernicke's encephalopathie, vernoemd naar de ontdekkers Drs. Sergei Korsakoff en Carl Wernicke. De aandoening is vrij bekend omdat het relatief veel voorkomt bij mensen met een lange geschiedenis van alcoholisme.

Korsakoff's psychose wordt gekenmerkt door:
  • Confusie (verwarring)
  • Geheugenverlies (met name het kortetermijngeheugen wordt aangetast)
  • Zelfoverschatting en geen rekening houden met anderen
  • Vervlakking van de gevoelsbeleving
  • Confabulatie (het vertellen van overdreven, gefantaseerde of onware verhalen)
  • Desoriëntatie

Wernicke's encephalopathie wordt gekenmerkt door:
  • Nystagmus (ongecontroleerd heen en weer bewegen van de ogen)
  • Ophthalmoparesis (zwakte of verlamming van de oogspier)
  • Slechte reflexen van de oogspier
  • Anisocorie (verschil in grootte tussen de twee pupillen)
  • Ataxie (verstoringen van het evenwicht en de bewegingscoördinatie)
  • Coma en dood indien het niet behandeld wordt

Oorzaken

Het Wernicke-Korsakoff syndroom is het resultaat van een tekort aan thiamine (vitamine B). Het is vrijwel zeker dat Wernicke's Encephalopathie komt door een ernstig acuut tekort aan thiamine, terwijl Korsakoff's psychose een chronische en neurologische aandoening is in een stadium na Wernicke's Encephalopathie. De metabolische actieve vorm van thiamine is thiamine difosfaat, dat een belangrijke rol speelt als co-factor in het glucose metabolisme.

Wernicke-Korsakoff komt voornamelijk voor bij chronische alcoholisten, maar het komt ook voor bij mensen die lange tijd aan een infuus liggen zonder dat vitamine B wordt toegediend. In sommige regio's, kan een thiaminetekort veroorzaakt worden door het langdurig eten van geslepen rijst die arm is aan thiamine, en wat kan leiden tot Beriberi, waarbij het hart- en vaatstelsel wordt aangetast. De aandoening kan zich van de ene op de andere dag openbaren.

Het Wernicke-Korsakoff syndroom bij alcoholisten wordt geassocieerd met atrofie van specifieke plaatsen in de hersenen, in het bijzonder de corpus mamillare. Andere plaatsen die worden aangedaan zijn het achterste gebied van de thalamus (wat de anamnese verklaart), de mediaal dorsale thalamus, voorste hersenkwab, en de dorsale raphe nuclei.

Behandeling

De behandeling bestaat uit het tegengaan van het thiaminetekort door het geven van thiaminesupplementen, vaak met intraveneuse of intramusculaire injecties, gevolgd door een orale dosis. Het is belangrijk te beginnen met de thiaminetherapie voor het geven van glucose, omdat de encephalopathie verergerd wordt door de glucose. Als de anamnese en de psychoses reeds zijn begonnen is compleet herstel vrijwel uitgesloten. Veel patiënten worden dan ook opgenomen in een verzorgings- of verplegingstehuis. Nederland kent ook enige gespecialiseerde korsakovklinieken en de Erasmusuniversiteit heeft een speciaal zorgprogramma ontwikkeld voor patiënten.

Lees verder

© 2007 - 2016 Dessal, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Ziekte van Wernicke/syndroom van KorsakovZiekte van Wernicke/syndroom van KorsakovDe ziekte van Wernicke is in veel gevallen de voorganger van het syndroom van Korsakov. Beiden ziekten hebben soortgelij…
Lichamelijke schade herstellen na alcoholmisbruikLichamelijke schade herstellen na alcoholmisbruikAlcohol is een legale drug die maatschappelijk wordt geaccepteerd over bijna de hele wereld. Zoals elke drug is alcohol…
Wat is het syndroom van Korsakov?Wat is het syndroom van Korsakov?Het syndroom van Korsakov is een aandoening die het gevolg is van overmatig alcoholgebruik en een tekort aan vitamine B1…
Korsakov, geheugenstoornis door overmatig alcoholgebruikKorsakov, geheugenstoornis door overmatig alcoholgebruikDe ziekte van Korsakov is een geheugenstoornis, die in de meeste gevallen wordt veroorzaakt door het overmatig gebruik v…
Neurologische verschijnselen door vitaminedeficiëntiesVitaminedeficiënties komen regelmatig voor en kunnen een verscheidenheid aan neurologische aandoeningen veroorzaken. Dez…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Pixabay (Toubibe)
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Syndroom_van_Korsakov

Reageer op het artikel "Wat is het Wernicke- Korsakoff syndroom?"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Citcat, 13-08-2008 13:16 #3
Mijn tante heeft de ziekte van Korsakov. Mijn moeder, stiefvader en ik willen haar echt graag helpen maar ze is zo ver weg dat ze ons aleen nog maar wilt zien, de rest houd ze buiten de deur. Wij helpen haar nu al 2 jaar. Maar ze gaat steeds verder wegzakken. Mijn vraag is: hoe kunnen wij haar verder helpen? Zonder in een thehuis te stoppen.

Gerard, 25-05-2008 10:30 #2
Ik heb een vriend die al jaren afhankelijk is van alkohol. Hij is nu 65 jaar en drin kt zijn hele leven overmatig.
De laatste tijd valt het mij op dat hij met vrijwel iedereen in zijn dircte ongeving overhoop ligt.

Verbaal is hij zeer agresief en iterepeert de gebeurtenissen zo, dat ze buiten de realiteit staan. Hij heeft als het ware zijn eigen waarheid.

Over een eventuele opname in de verslavigszorg valt met hem niet over te praten. Hij legt alles buiten zich zelf, dat het hem niet goed gaat, ligt aan de buitenwereld, familie, vrienden, etc etc.

Mijn vraag: hoe hou je het contact gaande met een vried die in dit stadium verkeerd?
Met vriendelijke groet?

gerard.veltkamp@hotmail.com Reactie infoteur, 25-05-2008
Hoi Gerard,
Dat is het lastige van ziektes die te ontkennen zijn. Een tumor is er, of die is er niet. Als patient van Wernicke kun derhalve zelf ontkennen dat je hier last van hebt.
Wat ik je kan adviseren is om contact op te nemen met een belangenvereniging van familie en vrienden van patienten. Die zullen je beter verder kunnen helpen dan ik.

Mvg,
Pero

Moniqe Eeckelaert, 16-05-2008 17:25 #1
Mijn man is sinds 3 weken pasient van wernecke hij kan bijna niet gaan het spreken verminderd soms en is soms koppig

Infoteur: Dessal
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Special: Syndromen
Bronnen en referenties: 2
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!