Eten "orthorecten" dan toch ongezonder dan zij denken?

Een nieuwe eetstoornisontwikkeling passend in onze huidige maatschappij, is orthorexia nervosa. Voor veel mensen is de naam van deze stoornis nog onbekend. Maar de beschrijving ervan zal velen bekend in de oren klinken. Steeds meer Nederlanders grijpen naar gezond voedsel om gezond te blijven en misschien langer te leven. Maar is al dat gezonde voedsel wel zo goed voor je? Is het niet een stoornis, die je werkelijk ziek kan maken?

Wat is orthorexia?

Mensen die aan deze ziekte lijden zijn vierentwintig uur per dag bezig met verantwoord en te gezond voedsel eten en kopen. Ze weigeren het om ongezond eten tot zich te nemen. Een patatje met zal er bijvoorbeeld niet ingaan. Maar boter op de boterham is ook al te vet en vooral niet gezond. Het veraderrlijke van deze obsessie, is dat hij er geleidelijk insluipt. Het begint met het een en ander te laten, totdat er in eens van alles anders moet om het "gezonder" te maken. Zo worden groenten op een gegeven moment niet of nauwelijks nog gekookt, omdat er dan vitaminen verloren gaan. Ook worden vlees, vis, graan en vezel al gauw uit het dieet gebannen. Door allerlei dingen niet meer te eten gaat het lichaam protesteren (de darmen bijvoorbeeld), maar daar wordt niet naar geluisterd. Het gaat bij orthorexia er niet om dat men minder gaat eten, maar men wil kwalitatief goed eten. Ze meten de kwaliteit van hun leven aan de kwaliteit van het eten. Over het algemeen eten de mensen die aan deze stoornis lijden, veel te eenzijdig.

De mogelijke gevolgen van orthorexia

Er zijn veel lichamelijke gevolgen als men een langere tijd zo eet als een orthorect dat doet. Zo ontstaat er al gauw een vitaminetekort, door het eenzijdige eten. Mensen worden duizelig en krijgen maag en darm klachten. Ook wordt men vermoeid en krijgt last van de spieren. Er ontstaat vaak haaruitval, maar ook gebidsproblemen en menstruatiestoornissen kunnen optreden. En er kan (ernstige) nier en leverbeschadiging optreden. Iets wat ook tot de lichamelijke kenmerken behoort is dat men hees wordt. En dat meestal langdurig. En er kunnen zelfs hartritmestoornissen ontstaan. Naast lichamelijke gevolgen heeft deze stoornis ook sociale en psychische gevolgen.

Men is zo veel bezig met te gezond eten, dat er minder tijd overblijft voor andere mensen en andere dingen. Ook kunnen zij zich door lichamelijke en geestelijke stress, onzeker, angstig en depressief gaan voelen. Wat een kenmerk is van alle eetstoornissen. Dit heeft er ook mee te maken dat ze van zichzelf aan allerlei regels moeten voldoen, waar ze dus zo veel mee bezig zijn, dat er niets anders in hun hoofd kan en mag komen, dan al die regels. Doordat zij hier erg moe van worden (vaak chronisch), worden sociale contacten/bezigheden zo veel mogelijk vermeden. Langzaam belanden ze in een isolement.

Wanneer eten we dan gezond en wanneer wordt het weer ongezond?

We spreken pas van orthorexia als iemand voldoet aan de kenmerken die eerder in het artikel al genoemd zijn. Natuurlijk hoef je niet aan alle kenmerken te voldoen om toch aan deze ziekte te lijden. Waar deze mensen gelijk in hebben, is dat het belangrijk is om gezond te eten. Dat is zowel voor je lichaam als je geest van belang. Toch slaan zij erin door. Er is voedsel die zowel negatieve als positieve eigenschappen hebben. Zij willen zoveel mogelijk negatieve eigenschappen van eten weglaten. Maar dat is niet mogelijk, dus laten ze ook het gezonde ervan weg. Wij hebben bijvoorbeeld wel graan en vezels nodig. Vooral voor onze darmen. En het is belangrijk dat we vetten binnenkrijgen, bijvoorbeeld van vlees en/of van boter. Veelzijdig eten zorgt ervoor dat je zo veel mogelijk voedingstoffen binnenkrijgt. En inderdaad daar zitten ook dingen bij die minder goed voor je zijn, maar ook zo veel wat je toch echt nodig hebt. Het lijkt erop dat orthorecten een angst hebben ontwikkeld voor slecht voedsel, al is er maar iets heel kleins, wat iets minder goed voor je is. Ze willen het onder controle houden. Er is een zeer grote angst voor controleverlies. Net als bij de andere eetstoornissen. En toch verliezen ze de controle, omdat ze bepaalde belangrijke stoffen niet binnenkrijgen, waardoor ze ziek worden. Ze eten dus inderdaad ongezond. Wat vreemd klinkt. Mensen die aan deze ziekte lijden, moeten het eerst zelf onder ogen zien. Vervolgens hebben ze zeker hulp nodig. Zowel van een diëtist als een psycholoog. Het is niet voor niks dat hun obsessie zo ver is doorgeslagen. Achter een obsessie zit altijd angst. Een angst die je ziek kan maken. Daar moet aan gewerkt worden, wil men weer gezond "durven"eten. © 2007 - 2010 Rodecreatie, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 29-12-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Rodecreatie is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Gezond eten als Obsessie: Gezond eten als Obsessie: Orthorexia. Het begint met vermijden van vettig eten, altijd de calorieën controleren en tenslotte alle lekkernij overslaan. kan deze obessie tot gevaren l…
• Pro-Ana, een levensstijl?: Er zijn diverse eetstoornissen, waaronder de bekende varianten anorexia en boulimia. Minder bekende varianten zijn orthorexia en de allernieuwste rage in eetstoornisland: pro-ana.…
• Aandoeningen: epidemiologie van eetstoornissen: Mensen met een eetstoornis zijn dwangmatig met hun eetgedrag bezig. Het bezig zijn met eten, neemt je volledig in beslag. Men kan daarbij dwangmatig eten, dit…
• Je zelfbeeld: realistisch of juist niet: Men neemt over het algemeen aan dat mensen met een eetstoornis zichzelf lelijk vinden. Prof. Anita Jansen heeft deze aanname onderzocht en kwam met een verrassend res…
• Eetstoornissen en gevolgen: Onder een eetstoornis verstaan we een storende afwijking van het normale eetgedrag. Dit kan uitgelokt worden door verschillende triggers. Een eetstoornis manifesteert zich in een…