Ziekten en

Atherosclerose; slagaderverkalking; ziekte

Infoteur: Hikari

Atherosclerose; slagaderverkalking; ziekte

In 1995 waren hart- en vaatziekten de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland (mannen 38%, vrouwen 40%). Van iedere vijf sterfgevallen stonden er twee in direct verband met hart- en vaatziekten.Binnen de groep hart- en vaatziekten zijn ischaemische hartziekten (39%) encerebrovasculaire aandoeningen (23%) de belangrijkste doodsoorzaken.


Atherosclerose is een ziekteproces gekenmerkt door ophoping van lipiden en bindweefsel in de intima van de grote en middel grote aderen.
De termen atherosclerose, atheromatose, arteriosclerose worden in de medische literatuur vaak door elkaar gebruikt, ondanks het feit dat deze begrippen verschillende betekenissen hebben. In dit dictaat wordt alleen over artherosclerose gesproken.

Het ontstaan van atherosclerose

Aterosclerose = slagaderverkalking
Als het bloed teveel vetten in de vorm va n cholesterol en lipoproteïnen bevat, worden deze in de vaatwand afgezet vooral op plaatsen waar scheurtjes zijn ontstaan door bijvoorbeeld hoge bloeddruk. Op de plaats vande scheurtjes gaan zich macrofagen vestigen. Deze bevatten holten waarin vet (vooral de LDL-lipoproteïnen, die veel cholesterol bevatten) wordt opgehoopt. Wordt er veel vet in de macrofaag afgeet, dan barst deze open en komt de uit de LDL vrijgemaakte cholesterol vrij te liggen tussen de elastische vezels van de vaatwand. Zo ontstaat op den duur een grote ophoping van cholesterol: de atheromateuze plaque. Tenslotte vindt nog een ophoping van bindweefselafbraakproducten plaats op de plaque en treedt er woekering op van fibroblasten (jonge bindweefselcellen). Deze dragen bij tot het star worden van de vaatwand.

Opvallend is dat de laesie in de intima meestal gelegen is aan één zijden van het lumen, terwijl de tegenovergestelde zijde gezond is gebleven.
De plaque belemmert de bloedstroom. Het ontstaan ervan is trag, zodat zich collateralen kunnen vormen. Vindt dit onvoldoende plaats, dan ontstaat op den duur bijvoorbeeld een chronische doorbloedingsstoornis van de benen. Een acute vaatafsluiting ontstat door een scheur aan de ran van de atheromateuze plaque, waarop een trombus ontstaat. De lokalisatie is beperkt tot de coronairarteriën, de aorta, de grote vaten naar de benen, de nieren, de darmen en de hersenen. De arterie mammaria interna, die gebruikt wordt voor revascularisatie van de hartspier, is ook bij gegeneraliseerde atherosclerose volkomen schoon.

Atherosclerose bevorderende factoren en preventieve maatregelen

  • Hypertensie. Maatregel: verlaag de bloeddruk.
  • Roken. Maatregel: stoppen met roken.
  • lipoproteïnen: Deze hebben invloed op de atherogenese van de coronairvaten, de aorta en de beenvaten. De atherosclerose in de hersenvaten is daar niet afhankelijk vna.
  • LDL. Een minimum concentratie van LDL in het bloedplasma is vereist voor het optreden van atherogenese: De ziekte is versneld bij mensen met een hoog LDL zoals bij een familiaire hypercholesterolaemie. De helft van deze patiënten heeft omstreeks het 50e jaar atherosclerose in de arterie coronaria. LDL, dat nog geen oxidatie heeft ondergaan, is waarschijnlijk niet atherogeen. Geoxideerd LDL is extra schadelijk, omdat het zeer gemakkelijk door macrofagen wordt opgenomen. De oxidatiegevoeligheid van LDL hangt af van zijn 'anti-oxidant-status'. Er zijn meerdere anti-oxidanten o.a. vitaminen C en E en flavonoïden uit uien, appels en thee.
  • HDL: De kans op een hartinfarct is laag bij een hoog HDL gehalte in het plasma. HDL neemt overtollig cholesterol op uit de weefsels, dus ook uit de atheromateuze plaques. HDL.
  • Glucose, overgewicht en Diabetes Mellitus. Een hoog glucosegehalte draagt bij tot een versnelde atherogenese. Overgewicht draagt ook bij tot het ontstaan van atherosclerose. Overgewicht door vetophoping op de heupen ("rijbroek") heeft geen invloed op de glucosestofwisseling en het risico. Dit geldt wel voor de "centrale" Obesitas, waarbij het vetweefsel zich in de buikholte bevindt. Maatregelen: bestrijd hyperglycaemie met een dieet en/of antidiabetica.
  • Verzadigd vet. Uit onderzoek is gebleken dat de hoeveelheid verzadigd vet, die per dag wordt ingenomen door een volk, evenredig is met de incidentie van hartaanvallen in dit land. Maatregel: Let op vet; het is voldoende om naast vetbeperking de patiënt uit te leggen dat vetten, die in de koelkast stollen, dat bij wijze van spreken ook doen in de bloedvaten. Zo is een haring, die erg vet is, toegestaan.
  • Trombocytenaggregatie. Trombocyten hechten zich aan veranderd epitheel oppervlak met meer kans op thrombusvorming.
  • Homocystine (= aminozuur). Een hoge homocystineconcentratie in het plasma bevordert atheroslerose en thrombusvorming. Foliumzuur, vitamine B12 en vitamine B6, verlagen het homocystinegehalte in het plasma. Maatregel: Denk aan de vitamines!
  • Stress en leefstijl: Om stress te meten is geen objectieve meetlat voor handen. Vandaar dat het niet voorkomt in het rijtje van risicofactoren. Een geordende, verantwoordelijke leefstijl lijkt gepaard te gaan met een goede vasculaire prognose.
  • Laag oestrogeengehalte. Een hartinfarct komt bij vrouwen gemiddeld tien jaar later dan bij mannen. Vrouwen die, postmenopauze de hormoonsubstitutietherapie nemen, hebben een 50% kleinere kans op een hartinfarct. Oestrogenen worden cyclisch gegeven, bijvoorbeeld drie weken wel en één week niet, ter voorkoming van mammacarcinoom. In de stopweek volgt een onttrekkingsbloeding. Er zijn ook andere onderzoeken, die geen gunstig effect van oestrogenen aantonen.

Verschijnselen

  • Hersenarteriën: CVA.
  • Coronairarteriën: angina pectoris, hartinfarct.
  • Bekken-/beenarteriën: claudicatio intermittens, gangreen.
© 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 05-01-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen


Reageer op het artikel "Atherosclerose; slagaderverkalking; ziekte"


Er zijn nog geen reacties geplaatst op dit artikel.