Thermische letsels

Zowel een te hoge als een te lage temperatuur kan termische letsels geven, respectievelijk een verbranding en een bevriezing. De algehele onderkoeling wordt hier niet verder gesproken.

Bevriezing.

Bevriezingen komen voornamelijk voor aan de uitstekende delen van het lichaam, zoals vingers, tenen, neus en oren. Ze worden ingedeeld in drie graden.
Bij een eerstegraads bevriezing is de huid plaatselijk bleek-grijs verkleurd, omgeven door een rood gebied.
Bij een tweedegraads bevriezing treedt bovendien blaarvorming op. De blaren zijn vaak gevuld met bloed.
Wanneer de gehele dikte van de huid is aangedaan of als ook weefsels daaronder zijn bevroren, spreekt men van een derdegraads bevriezing.
Pijn ontstaat meestal pas wanneer het bevroren lichaamsdeel weer op temperatuur komt.

Behandeling van een bevriezing.
De behandeling bestaat uit langzame opwarming. Dit kan gebeuren met de lichaamswarmte van de patiënt zelf of die van een ander, bijvoorbeeld door een hand op de buikwand te houden of in de oksel te plaatsen.
Gebruik van lauwarm water is ook mogelijk.
Inwrijven met sneeuw, massage en dergelijke zijn niet toegestaan, omdat dit kan leiden tot extra beschadiging.
Zoals gezegd gaat het opwarmen gepaard met veel pijnklachten.
Bij uitgebreide bevriezingen is pijnstilling soms nodig.

Verbranding.

De ernst van een verbranding is in de eerste plaats afhankelijk van de duur van de inwerking en van de hoogte van de temperatuur. Daarnaast speelt de aard van het verbrande weefsel een rol.
Bij verbranding van de luchtwegen door bijvoorbeeld stoom kan er ten gevolge van oedeemvorming een levensbedreigende situatie ontstaan. De ademhaling wordt bemoeilijkt, zo nie tonmogelijk gemaakt.

Verbranding van de huid kan men naar diepte indelen in een eerste, tweede of derde graad (zie tabel).

eerste graad.	tweede graad.	derde graad.
roodheid	roodheid	witte/bruine verkleuring
pijn	pijn	geen pjin
zwelling	blaarvorming	soms verkoling (zwart)

De eerstegraads brandwond ontstaat wanneer alleen de epidermis (opperhuid) verbrand is, zoals bij een kortdurende blootstelling aan intense hitte of door langdurig contact met zonlicht. Genezing is over het algemeen volledig.
Bij een tweedegraads brandwond is ook een deel van de dermis (lederhuid) verwond. Genezing hangt af van de diepte van de verbranding. Een oppervlakkige tweedegraads verbranding geneest vrij snel met achterlating van een weinig opvallend litteken.
Een diepe verbranding geneest meestal veel trager en laat een duidelijk zichtbaar litteken achter.
Bij een beschadiging van de volledige dikte van de huid spreekt men van een derdegraads verbranding. Het genezingsproces begint al snel na het ontstaan van de wond. Het uiteindelijke herstel begint pas wanneer al het dode weefsel is verwijderd en vindt uitsluitend plaats vanuit de randen van de wond. Dit proces duurt lang en gaat vaak met contractuurvorming gepaard.

Als er grote gedeelten van de huid verbrand zijn, treden er naast de plaatselijke verschijnselen ook algemene gevolgen op. De huid biedt onder andere bescherming tegen het binnendringen van ziektekiemen. Na verbranding is deze beschermende functie plaatselijk niet meer aanwezig, waardoor het gevaar voor infecties groot wordt.
Het huidverlies leidt bij diepe en grote brandwonden bovendien tot een verlies van plasma, elektrolyten en water. Hierdoor kunnen stoornissen in de bloedcirculatie ontstaan als gevolg van een verminderde vaatvulling (hypovolemie). Allerlei organen worden minder doorstroomd en dus ook van minder zuurstof voorzien, wat tot secundaire beschadigingen leidt.

Behandeling van een verbranding.
Een goede behandeling staat of valt met een juiste beoordeling van de ernst van de verbranding. Ernstige brandwonden vragen om een specialistische behandeling die zeer lange tijd in beslag neemt. In de brandwondencentra in ons land heeft men inmiddels door ervaring voldoende kennis in huis voor de behandeling van de ernstige brandwonden.
De behandeling is in eerste instantie gericht op de beperking van de gevolgen van de verbranding. Omdat de barrière tegen infectie is verdwenen, moet de wond zorgvuldig gereinigd en daarna steriel verbonden worden. Zodra de conditie van de patiént het toelaat, wordt al het dode weefsel verwijderd en worden de (meestal grote) huiddefecten gesloten met transplantaten.
Sterk vochtverlies moet voorkomen en/of gecompenseerd worden. Dit kan per os (via de mond) of bij (risico van shock) via een infuus gebeuren. Het vochtverlies via de wond gaat gepaard met warmte- en eiwitverlies, hetgeen grote vormen kan aannemen. Een patiënt krijgt dan ook altijd een dieet voorgeschreven waardoor deze tekorten weer aangevuld worden. © 2007 - 2008 Hikari, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 11-01-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Koude- en warmteletsels: Warmte- en koudeletsels komen regelmatig voor. Bedenk maar eens hoevel verschillende manieren brandblaren of brandwonden kunnen ontstaan.
• Schema brandwonden: Hier onder een klein schema met een korte beschrijving van een eerste, tweede en een derde graadsverbranding. Hoe je ze kan herkennen en wat je moet doen.
• Vaker Kleine Gerechten Eten, Meer Vet Verbranden!: Gezond eten wil zeggen vijf tot zes kleine gerechten per dag. Door wat vaker kleine gezonde gerechten per dag te gebruiken zul je meer vet verbranden. Hier…
• EHBO – bevriezing: EHBO, Eerste Hulp Bij Ongelukken, het woord zegt het al. Bij EHBO gaat het er om dat je iemand kunt helpen als hij een ongeluk(je) heeft gehad. Het gaat echt om de Eerste Hulp. In deze art…
• EHBO - brandwonden: EHBO, Eerste Hulp Bij Ongelukken, het woord zegt het al. Bij EHBO gaat het er om dat je iemand kunt helpen als hij een ongeluk(je) heeft gehad. Het gaat echt om de Eerste Hulp. In deze ar…