Ziekte van Alzheimer en juridische kwesties

Het is belangrijk dat Alzheimerpatiënten en hun families belangrijke juridische kwesties regelen zolang ze hier nog toe in staat zijn. Zo moeten ze zich erop voorbereiden dat er een tijd komt waarin ze niet meer in staat zijn om hun eigen rekeningen te betalen en hun geld te beheren. Ze willen wellicht ook nadenken over welke vormen van behandeling ze wel of niet zouden willen krijgen in een latere fase van hun ziekte, wanneer ze misschien te verward zijn om de mogelijkheden te begrijpen.

Belangenbehartiging

Als Alzheimerpatiënten niet meer in staat zijn om hun eigen belangen te behartigen, kunnen anderen dat voor hen doen. Er zijn verschillende mogelijkheden, namelijk onderbewindstelling, ondercuratelestelling en mentorschap.
Bij onderbewindstelling wijst een rechter een bewindvoerder aan die het vermogen (of een deel daarvan) van de patiënt beheert. De patiënt kan hierdoor niet meer zelfstandig over grote uitgaven beslissen; soms houdt hij of zij wel zeggenschap over dagelijkse aankopen.

Ondercuratelestelling gaat veel verder dan onderbewindstelling en maakt iemand volledig handelingsonbekwaam (vergelijkbaar met de positie van een minderjarige). De rechter wijst een curator (meestal de partner of een ander familielid) aan als wettelijke vertegenwoordiger van de patiënt.

Het mentorschap heeft geen betrekking op de zakelijke belangen van de patiënt, maar op de persoonlijke belangen. Een door de rechter aangewezen mentor neemt de beslissingen over de behandeling en verzorging, en voert overleg met verpleegkundigen en behandelaars.

Wilsverklaring

Een wilsverklaring is een juridisch document dat mensen de mogelijkheid biedt om te zeggen welke vormen van behandeling ze wel of niet in de toekomst zouden willen krijgen. De arts van de patiënt bewaart een kopie van de wilsverklaring bij de medische gegevens om ervoor te zorgen dat de instructies opgevolgd worden. Een voorbeeld van een instructie die mensen in hun wilsverklaring kunnen opnemen, is dat ze geen speciale medische procedure of behandeling willen krijgen die gericht is op het verlengen van hun leven.

Verschillende landen hebben verschillende wetten die op wilsverklaringen betrekking hebben, en er vinden voortdurend veranderingen plaats. In Nederland en België moeten artsen een zogenoemde negatieve wilsverklaring, waarin de patiënt zegt een bepaalde behandeling niet te willen, volgen. Een positieve wilsverklaring, waarin een patiënt om een bepaalde behandeling (bijvoorbeeld euthanasie) vraagt, is niet bindend.