Aandoeningen: eczeem

De betekenis van eczeem is een verzamelnaam voor huidaandoeningen die als kenmerk hebben een klinisch polymorf (verschillende eigenschappen) beeld, dat in de acute fase gepaard gaat met roodheid, zwelling, huidknobbeltjes, blaasjes. Chronisch ziet men schilfering, lichenifecatie (=stugger worden van de huid) en eventueel kloofvorming. Wanneer iemand komt met klachten die bij eczeem kunnen passen is het belangrijk dat eerst andere huidaandoeningen uit gesloten worden.

Incidentie

Eczeem is de meest voorkomende aandoening van de huid. In Nederland komt het ongeveer bij 6% van de volwassen bevolking voor. Voor nikkel is ongeveer 10% van de vrouwen allergisch en voor cosmetica 2-3%. Deze allergiëen vallen onder contacteczeem. Seborroïsch (schilferend eczeem) eczeem komt ongeveer bij 2-5% van de mensen voor. Bij ongeveer 2,8% van de bevolking wordt dyshidotisch eczeem gezien.

Hoe wordt de klacht beleefd?

Wanneer iemand eczeem heeft, heeft diegene vooral last van jeuk. Je ziet dit vaak ook aan de krabeffecten bij deze mensen (excoriaties). Als gevolg van het vele krabben, kan er een secundaire infectie ontstaan, deze kan gepaard gaan met pijn en koorts. Wat verder erg vervelend kan zijn bij het hebben van eczeem is dat het er opvallend uit kan zien en cosmetisch storend is. Het kan er voor zorgen dat iemand minder zelfvertrouwen heeft.

Verschillende soorten eczeem

Atopisch eczeem
Dit soort eczeem noemt met ook wel constituoneel eczeem. Om de diagnose atopische eczeem te stellen, zijn drie van de vier volgende kenmerken nodig:

• De typische morfologie en lokalisatie die afhankelijk is van de leeftijd
• Jeuk
• Een chronisch recidiverend (=terugkerend) beloop
• Een persoonlijke en/of familieanamnese met atopisch syndroom

Op kinderleeftijd komt vaak een combinatie voor met een voedsel allergie. Voorkeurslokaties voor het eczeem verschillen per leeftijd, vaak wordt het gezien in de elleboog- en knieplooien.

Seborroïsch eczeem
Wat precies de oorzaak is van dit type eczeem is niet bekend. Wel weet men dat het vooral voorkomt op plaatsen met een verhoogde talgklierproductie met overgroei van het gist Pityrosporum ovale. Zon kan er voor zorgen dat de symptomen verminderen. Er is vaak sprake van een vette huid met vettige schilfers op de behaarde hoofdhuid.

Nummulair eczeem
De ontstaanswijze van dit type eczeem is niet bekend. Het komt het meeste voor op volwassen leeftijd. Wat men wel weet is dat bacteriële colonisatie van de huid een belangrijke rol speelt, vooral in de acute, nattende fase. Bij dit type eczeem zijn ronde, matig begrensde eczeemlaesies opgebouwd uit papels (huidknobbeltjes) en vesikels (blaasjes). De doorsnede van de laesie is ongeveer 1-10 cm.

Hypostatisch eczeem
Dit eczeem ontstaat door een chronische veneuze insufficiëntie van de benen. Naast het eczeem wat hierdoor kan ontstaan, kunnen er ook secundair trofische stoornissen en ulceraties van de huid ontstaan. Uiteindelijk kan door de veneuze insufficiëntie een open been ontstaan.

Contacteczeem
Er zijn twee verschillende vormen van contacteczeem:

• Allergisch contacteczeem:
• Overgevoeligheidsreactie van het vertraagde type
• Primaire lokalisatie bij 80% op de handen
• Acuut en chronisch beeld

• Ortho-ergisch contacteczeem (eczeem door huidbeschadigende stoffen):
• Toxische reactie meestal ontstaan door huidirritantia
• Herhaalde bloodstelling huidirritantia
• Schade huidbarrière
• Schilferige huid

Dyshidrotisch eczeem
Hierbij worden meestal recidiverende erupties van vesikels (blaasjes die open barsten) aan de handen en/of voeten gezien. Dit type eczeem komt meer voor bij vrouwen dan bij mannen en is erg zeldzaam bij kinderen. De oorzaak van dyshidrotisch eczeem is meestal onbekend.

Intertrigineus eczeem
Intertrigineus eczeem ontstaat met name in de lichaamsplooien (onder de borsten en in de liezen). Dit soort eczeem ontstaat door huidirritatie en infectie van huidbacterien en schimmels.
Dit soort eczeem komt vooral voor bij zuigelingen, mensen met diabetes mellitus en mensen met overgewicht. Het eczeem is een erytheem wat zich bevindt in de lichaamsplooien. Het is onscherp begrensd en het kan soms pijnlijk zijn en jeuk veroorzaken.

Tylotisch eczeem
Wat dit type eczeem veroorzaakt is niet bekend. Het komt het meeste voor tussen de leeftijd van dertig en vijftig jaar. Dit eczeem heeft een chronisch beloop. Je ziet vaak forse eeltplekken en pijnlijke kloven.

Lees verder

• De huid, lagen en functies van de huid
• Oppervlakkige en diepe brandwonden
• Organen en orgaanstelsels
• Weefsels: de organen van de buik