Leukemie, bloedkanker

Bij leukemie is er een ongecontroleerde aanmaak, rijping en afgifte van witte bloedcellen (leukocyten). De oorzaak van leukemie is niet bekend. Men vermoedt dat virussen hierbij mogelijk een rol spelen. Ook intensieve straling (röntgen, atoombom) leidt tot een verhoging van het aantal ziektegevallen.

Door een te sterke aanmaak van witte bloedcellen wordt de productie van de andere bloedcellen tegen gegaan. Hierdoor ontstaat een tekort aan rode bloedcellen, hetgeen leidt tot een anemie, en een tekort aan trombocyten hetgeen leidt tot een verhoogde bloedingsneiging. En al zijn er dan zeer veel leukocyten in het bloed, doordat ze slecht funtioneren, bestaat er toch een verhoogde kans op infecties.
Leukemie was vroeger vrijwel altijd dodelijk. Tegenwoordig heeft een aantal vormen een redelijke tot goede prognose.

Diverse soorten leukemie.

Er wordt onderscheid gemaakt tussen leukemie uitgaande van het lymfesysteem en leukemie uitgaande van het beenmerg.
Beide soorten zijn weer onderverdeeld in een acute en een chronische vorm.
Zo ontstaan de benamingen acute lymfatische leukemie (ALL), acute myeloïde leukemie (AML), chronische lymfatische leukemie (CLL) en chronische myeloïde leukemie (CML).
Er zijn bij deze vier soorten leukemie verschillen in mogelijke oorzaken en verschijnselen, leeftijd waarop het voorkomt, behandeling en prognose.
Om een overzichtelijk beeld te schetsen worden de vier soorten toch zoveel mogelijk als groed besproken.

Leeftijd waarop de ziekte voorkomt.

Beide chronische leukemieën komen zelden voor bij kinderen. De acute myeloïde leukemie zien we ook meestal bij volwassenen, maar de acute lymfatische leukemie (ALL) treedt vooral op in de eerste levensjaren.

Symptomen.

Zoals de naam al aangeeft, ontwikkelen de acute vormen van leukemie zich min of meer acuut, terwijl de chronische vormen een meer sluipend ontstaan en verder verloop kennen.
Afhankelijk van de vorm van leukemie kunnen de volgende symptomen optreden:

infectieziekten met hoge koorts

bloedingen

klierzwellingen, milt- en leververgroting

pijn (met name in de buik, door milt- en leververgroting)

algemene malaise

anemie

vermagering

Onderzoek

De anamnese en het lichamelijk onderzoek van de patiënt worden meestal gevolgd door:

Bloedonderzoek.	Hierbij zal meestal het aantal leukocyten verhoogd zijn terwijl de overige bloedcellen in onvoldoende mate voorkomen.
Beenmergonderzoek.	Het beenmerg dat verkregen kan worden via een borstbeen- of bekkenpunctie zit vol met blasten (voorlopers van de leukocyten)

Behandeling

Bij de behandeling van leukemie is er een groot verschil of het een chronische of een acute vorm betreft.
De CLL (chronische lymfatische leukemie) wordt niet behandeld als er geen klachten zijn. De behandelingen die tot nu toe ontwikkeld zijn, geven nauwelijks of geen verlenging van de levensduur te zien. Door de sterke bijwerkingen van een eventuele cytostatische behandeling (cytostatica zijn geneesmiddelen die de celgroei en de celdeling remmen) wordt de kwaliteit van het leven echter wel sterk aangetast.
Klachten zoals klierzwellingen worden indien nodig behandeld met cytostatica en/of radiotherapie (bestraling). Andere klachten worden behandeld zonder de oorzaak ervan aan te pakken. Gezien de hogere leeftijd waarop deze ziekte meestal voorkomt en het sluipende beloop, gaan patiënten nogal eens dood aan een andere ziekte vóórdat de leukemie fataal wordt.

Ook bij de CML (chronische myeloïde leukemie) verlengt cytostatische therapie het leven nauwelijks. Cytostatica lijken in het begin een gunstig tot zeer gunstig resultaat te geven. Na een of meer jaren worden patiénten echter plotseling resistent en treedt een sterke woekering op van blasten.
Het eindigt dan vaak in een zogenaamde blastencrise, een beeld dat lijkt op dat van de acute leukemie.
Combinaties van cytostatica met beenmergtransplantaties (BMT) en andere nieuwe therapiën gaan mogelijk verandering brengen in de resultaten van de behandeling.
BMT lijkt nog de beste resultaten op te leveren, vooral als deze wordt verricht gedurende de chronische fase van de ziekte.

Bij de Acute leukemieën is een aantal fasen te onderscheiden in de behandeling:

Remissie-inductiebehandeling	In de acute fase van het ziektebeeld wordt geprobeerd de ziekteverschijnselen terug te dringen met cytostatica en corticosteroïden (ontstekingsremmers).
Onderhoudstherapie.	Als een remissiefase (rustige fase) is bereikt, wordt deze met behulp van cytostatica zoveel mogelijk onderhouden.
Reïnductiebehandeling.	Bij een eventueel recidief wordt opnieuw getracht een remissie te bereiken. Dit wordt wel steeds moeilijker.
Ondersteunende therapie.	Naast cytostatische behandeling zijn ondersteunende maatregelen nodig. Hiertoe horen onder andere bloedtransfusies en snelle en juiste infectiebestrijding.

De resultaten van deze behandelingen zijn bij de acute myeloïde leukemie (AML) slechter dan bij de lymfatische vorm (ALL).
Beenmergtransplantaties worden vooral toegepast bij de (moeilijk te behandelen) chronische leukemieën.
Ze zijn echter ook van belang bij recidieven van de ALL. © 2007 - 2009 Hikari, gepubliceerd in Ziekten (Mens en Gezondheid) op 13-01-2007. Het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van Hikari is vermenigvuldiging van dit artikel verboden. Meer...

Verwante artikelen

• Leukemie, naam voor verschillende soorten bloedkanker: Leukemie is een verzamelnaam voor verschillende soorten bloedkanker. De ziekte zit in de witte bloedcellen.
• Leukemie ofwel bloedkanker: Leukemie is een verzamelterm. Het kan acuut zijn of chronisch. De ziekte verspreidt zich via het bloed vervolgens door het hele lichaam. Elk orgaan kan in beginsel worden aangetas…
• Leukemie in zijn verschillende vormen: Leukemie is een vorm van kanker, die zich in het bloed en het beenmerg vestigt, leukemie is beter bekend als bloedkanker.Leukemie is een overmatige aanmaak van zieke wi…
• Bloedziekten: Leukemie: Bij alle soorten leukemie vermeigvuldigen witte bloedlichaampjes zich ongecontroleerd en stapelen zich in het beenmerg op, waar normaal alle soorten bloedcellen worden geproduceerd. D…
• Aandoeningen: leukemie: Leukemie is een vorm van kanker. Het is een aandoening van het hematopoëtisch systeem, een kwaadaardige aandoening. In het beenmerg vindt proliferatie en rijping van cellen plaats. Bi…