Aandoeningen: monoartritis; jicht

Vanuit vroeger werd jicht vaak beschreven als een aandoening die vooral voor kwam bij mannen uit een beter sociaal milieu. Dit klopt echter niet. Jicht kan ook voorkomen bij vrouwen en het is geen aandoening die alleen voorkomt bij mensen uit een hogere stand. Mensen met jicht vertonen vaak een typisch beeld. Ze hebben meestal last van terugkomende aanvallen van ernstige pijn in de voet. De pijn zit meestal in de grote teen. Hierom werd de aandoening podagra genoemd wat 'het pootje' betekend.

Ziektebeeld

Zoals eerder geschreven, hebben mensen met een jichtaanval deze vaak in de grote teen. Ze hebben aanvallen van heftige pijn die weggaat en weer terugkomt. Bij ongeveer de helft van de mensen met jicht is het metatarsofalangeale-gewricht van de grote teen aangedaan, ook wel het MTP gewricht genoemd. De oorzaak van jicht is gelegen in het afzetten van urinezuurkristallen in het gewricht. Vaak is er sprake van een mono-artritis, dit wil zeggen dat er maar één gewricht aangedaan is. Wanneer het afzetten van urinezuurkristallen lang genoeg duurt, is het zo dat de kristallen zich niet alleen afzetten in het gewricht maar ook in het onderhuids bindweefsel en de pezen die in de buurt van het aangedane gewricht. Je kunt ook afzet plekken, tophi, zien aan de randen van de oorschelp en in de nier kan men soms ook afzetting zien van urinezuurkristallen. Het gewricht is vaak naast erg pijnlijk ook warm en gezwollen. Er wordt meestal geen koorts gezien bij jicht.

Hoe vaak komt jicht voor?

Jicht komt dan wel niet alleen voor bij mannen, wel is het zo dat het meer gezien wordt bij mannen dan bij vrouwen. Bij mannen is de incidentie (incidentie is het voorkomen van het aantal nieuwe gevallen van een aandoening over een bepaalde periode) ongeveer 2 per 1000 mannen. Bij vrouwen is de incidentie ongeveer 1 per 1000 vrouwen. Op een hogere leeftijd zie je dat er meer jicht voorkomt dan op een jongere leeftijd.

Beloop van jicht

Wanneer iemand een acuut jichtaanval heeft en er geen behandeling op volgt, gaat het meestal over binnen een paar dagen. Meestal is het echter zo dat er meerdere aanvallen volgen. In de loop van de tijd gaan de aanvallen vaak ook langer duren en neemt de frequentie van de aanvallen toe. Mensen zonder onderhoudsbehandeling kunnen uit eindelijk een chronische jicht ontwikkelen.

Behandeling van jicht

De behandeling van een acuut jichtaanval wordt meestal behandeld met NSAID's (niet steroide anti-inflammatoire medicijnen) of colchicine. Wanneer men een gewrichtbeschadiging door de jicht heeft opgelopen kan er een langdurige behandeling worden gestart met urinezuurverlagende middelen of middelen die de aanmaak van urinezuur verminderen.

Lees verder

• Aandoeningen: gewrichtsklachten