Depressie: volksvijand nummer 1

Depressie is een paraplubegrip van een veelheid aan zogenaamde stemmingsstoornissen. Het heeft in ieder geval niets te maken met "je een beetje depri voelen" Mensen,die door een depressie worden getroffen gaan door een hel! En het rukt in steeds sneller tempo op in onze samenleving! Vrouwen worden drie keer zo vaak getroffen door een depressie als mannen. Een echte verklaring is hier niet voor. Welke vormen worden onderscheiden en waaruit bestaat de behandeling?

Ik voel mij vandaag een beetje depri

Met een zekere regelmaat hoor je mensen verzuchten: "Ik voel mij vandaag een beetje depri"of" Ik zit in een dalletje"
Niet iets om je zorgen over te maken. Het hoort bij het leven, zoals Abraham bij Eva hoort. Anders wordt het wanneer iemand over een geruime periode naast een sombere stemming, een gebrek aan interesse en levenslust aan de dag legt.

Een voorbeeld ter illustratie: Ina, een vrouw van 40, vertelt. "Eigenlijk is het begonnen na de geboorte van ons tweede kind, nu tweeenhalf jaar geleden. Ik kreeg steeds meer last van zware vermoeidheid en allerlei kwaaltjes, zoals verkoudheid, keelpijn, hoofdpijn, spierpijn, rugpijn en druk op mijn hoofd.Mijn dagelijkse werk en het huishouden kostten mij enorm veel moeite. Het begon regelmatig voor te komendat ik eens een paar daagjes ziek thuis bleef om even bij te tanken. Ik kreeg ook last van mijn gewicht. Hoewel ik voor mijn gevoel niet veel at, kwam ik kilo s aan. Overdag kwam ik tot weinig. Het interesseerde mij allemaal niets. Ik zat op de bank en keek de hele dag TV. Lezen lukte nauwelijks meer: bij de tweede regel was ik de draad al kwijt. Uiteindelijk stelde de huisarts onomwonden vast dat ik leed aan een depressie. Even later stond ik enigszins overdonderd buiten met een doosje antidepressiva. De eerste dagen voelde ik mij suf door de pillen en had ik steeds een droge mond. Na een paar weken leek mijn stemming iets beter. De hoofdpijnen verdwenen. Van een echte ommekeer was echter geen sprake. Die bleef ook de daaropvolgende maanden uit. Ik had nog steeds geen puf om ook maar iets te ondernemen. Overdag zakte ik regelmatig weg in een diepe slaap. Op een gegeven moment werd de hoeveelheid antidepressiemiddelen verhoogd, maar toen ik dubbel begon te zien ben ik daar maar gauw weer mee gestopt. Ook begonnen mijn handen en voeten wat stijf en dik te worden." Tot zover Ina.

Voorzichtig met conclusies!

Uit haar relaas zou je de conclusie kunnen trekken dat zij aan een depressie lijdt.Ik ben voorzichtig met het trekken van conclusies, omdat veel psychiatrische ziektebeelden kenmerken hebben, die zowel op het ene als het andere ziektebeeld kunnen wijzen. Een voorbeeld kan dit wellicht duidelijk maken. Oudere mensen, die veel kenmerken vertonen van een beginnende dementie, zouden weleens depressief kunnen zijn, omdat veel van de symptomatologie van beide ziektebeelden overeenkomsten- dan wel overlap vertonen!

Er zijn tal van vormen van depressie. Het voert te ver om deze allemaal te benoemen. Ik beperk mij tot 2 veel voorkomende vormen, te weten:De vitale depressie en de zogenaamde endogene depressie.

Een vitale depressie wordt gekenmerkt door een aantasting van belangrijke ( vitale) levensfuncties, als eten, drinken en slapen, terwijl de endogene depressie wordt toegeschreven aan erfelijkheid en biologische factoren.

Vrouwen worden 3 keer zo veel getroffen door een depressie als mannen. Hoe valt dit te verklaren?

Psychodynamisch georienteerde psychiaters zijn geneigd de oorzaak hiervan te zoeken in naar binnen gekeerde agressie.
Daarnaast spelen stressvolle situaties of gebeurtenissen, zoals werkeloosheid, het verlies van een geliefde en echtscheiding een belangrijke rol. Deze stelling zou kunnen worden gekoppeld aan het gegeven dat vrouwen evenzeer (zwaar) zijn oververtegenwoordigd in de WIA. Vrouwen op de arbeidsmarkt hebben in het algemeen een hoog streefniveau. Wanneer zij bemerken dat hun inspanningen geen gelijke tred houden met de ontwikkelingen in hun carriere zou teleurstelling en frustatie op de loer kunnen liggen, met als ( mogelijk) gevolg een sombere stemming en het ontwikkelen van een depressie.

De biologisch georienteerde psychiaters voeren aan dat de verklaring moet worden gezocht in erfelijkheid en genetische factoren. Vrouwen zouden in hun visie een verhoogde kwetsbaarheid hebben om een depressie te ontwikkelen.Het voorkomen van depressies bij familieleden zou een luxerende factor kunnen zijn. Mannen daarentegen lopen meer kans een alcoholprobleem te ontwikkelen. Feit is dat vrouwen (veel) meer pillen slikken dan mannen, terwijl de laatste groep juist veel meer alcohol nuttigt.Ironisch genoeg kan het een, namelijk het zich depressief voelen en het ander, namelijk de enorm gestegen consumptie van alcohol en medicijnen niet los gezien worden van elkaar! Het omgekeerde doet ook opgeld: depressief worden door overmatig alcoholgebruik. Dat kan opzichzelf weer een oorzaak zijn, waardoor mensen tot zelfdoding overgaan.Het gebruik van kalmerende medicatie en meer nog van bovenmatige alcoholconsumptie neemt remmingen weg met alle gevolgen van dien.

Hoe dit zij, feit is dat depressie aan een verontrustende opmars bezig is. Ruwe schattingen geven aan dat rond 2010 een op de vijf mensen een of andere vorm van een depressie zullen hebben ontwikkeld!

Treurig genoeg wordt er ook gewag gemaakt van een sterke stijging van jongeren met een depressie. Datzelfde geldt trouwens evenzeer voor andere psychiatrische ziektebeelden, zoals eetstoornissen bij jonge vrouwen. Het niet aflatende bombardement aan reclames, waarin uitsluitend vrouwen worden getoond die "perfect"zijn, wordt als een van de verklaringen gezien. Enfin, ik dwaal af.

Cijfers over suicidepogingen

Zelfdoding komt veel voor. Het gebeurt op iedere leeftijd, maar bij ouderen meer dan bij jongeren. Vrouwen doen drie keer zo vaak als mannen een poging zich van het leven te beroven, terwijl bij mannen die pogingen drie keer zo vaak succesvol zijn. De manier waarop voor een levenseinde wordt gekozen verschilt eveneens bij vrouwen, ten opzichte van mannen. Terwijl laatstgenoemden vaak voor een harde methode kiezen( ophanging, een pistoolschot, van een flat - of voor een trein springen) kiezen vrouwen vaker voor een overdosis pillen.

Mensen met een depressie gaan door een hel. De inmiddels overleden dr Kuiper, hoogleraar psychiatrie, heeft daar een treffend boekwerk over geschreven( "Ver heen").
Vaak gaan depressies gepaard met psychotische belevingen.Dat zijn wanen en hallucinaties. Men vindt zichzelf volstrekt waardeloos, men is de mensheid slechts tot last, het is de straf van God.

Waaruit bestaat de behandeling van een depressie?

Uit pillen en praten: Antidepressiva en ondersteunende gesprekken met de patient en het systeem, waaruit hij(en veel vaker) zij komt. Er is een schreeuwend tekort aan psychiaters, zodat het praten vaak beperkt blijft tot een aantal gesprekken.
De behandeling binnen een psychiatrische instelling verloopt volgens een antidepressieprotocol. Het eindpunt daarvan zou ECT kunnen zijn. Dat staat voor Electro- convulsie therapie( het shokken). Ofschoon daar- met name in de zeventiger jaren( ten tijde van de anti psychiatrie) veel kritiek op is geweest, blijkt deze behandelmethode vaak veel succes te hebben.

Uit steeds meer studies blijkt intussen dat de werking van antidepressiva bescheidener is dan tot nu toe werd aangenomen. Alleen bij ernstige depressies zou dit middel kunnen werken. Uit de onlangs verschenen zogenaamde PLoSMedicine studie, waarin Britse, Canadese en Amerikaanse onderzoekers samenwerken, blijkt dat antidepressiva, nauwelijks beter werkt dan een zogenaamde placebo( Middel zonder werkbare stof)